Research Article

Savunmasız Bir Grupta Çocuklarda Obezite ve Yüksek Kan Basıncı Sıklığı

Volume: 6 Number: 3 December 4, 2025
EN TR

Savunmasız Bir Grupta Çocuklarda Obezite ve Yüksek Kan Basıncı Sıklığı

Abstract

Giriş: Savunmasızlık; toplumsal eşitsizlikler nedeniyle sağlık problemleri ve sosyal sorunlara karşı, toplumdaki diğer bireylerden daha dayanıksız olmak anlamına gelir. Literatürde savunmasızlığın çocuklarda çeşitli sağlık sorunlarına yol açtığı bildirilmiştir. Amaç: Bu araştırmanın amacı; sosyoekonomik düzeyi düşük bir mahalledeki çocuklarda obezite ve yüksek kan basıncı prevalansının belirlenmesidir. Yöntem: Tanımlayıcı tipteki araştırmanın evrenini, il merkezinde yer alan sosyoekonomik düzeyi düşük bir mahallede yaşayan 0-12 yaş arası çocuklar oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi, 04 Mart-24 Mayıs 2024 tarihleri arasında ulaşılan 452 çocuk oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında araştırmacılar tarafından literatürden yararlanılarak hazırlanan tanıtıcı özellikler formu kullanılmıştır. Veriler, bilgisayar ortamında sayı, yüzde, ortalama, ortanca, standart sapma testleri kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmaya başlanmadan önce etik kurul izni, Valilik izni ve bilgilendirilmiş onam alınmıştır. Bulgular: Araştırmada 6-12 yaş arası çocukların %14.8’i obez olup %20’sinin sistolik, %19.5’inin de diastolik kan basıncı 95. persantilin üzerindedir. Araştırmada 3-5 yaş arası çocukların %17.3’ünün boya göre vücut ağırlığı fazla olup %9.9’unun sistolik kan basıncı, %17.3’ünün de diastolik kan basıncı 95. persantilin üzerindedir. Sonuç: Araştırmada 6-12 yaş arasında her beş çocuktan birinin, 3-5 yaş arasında da yaklaşık her on çocuktan birinin kan basıncının normalden yüksek olduğu; ayrıca 6-12 yaş arasında ise her üç çocuktan birinin fazla kilolu ya da obez olduğu belirlenmiştir. Bu sonuçlar doğrultusunda; savunmasız gruplardaki çocuklarda yüksek kan basıncı ve obezitenin önlenmesi, kontrolü ve izlemine yönelik ileriye dönük çalışmaların planlanması önerilir.

Keywords

Supporting Institution

Araştırma, TÜBİTAK 2209-A Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı kapsamında (Proje No: 1919B012300024) 2023 yılı 1. dönemde desteklenmiştir.

Project Number

1919B012300024

Ethical Statement

Araştırmaya başlanmadan önce Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Tıp Fakültesi Etik Kurulu’ndan etik kurul izni (Tarih: 06/02/2024, Karar no: 2024-04/11) alınmıştır.

References

  1. 1. Langer SL, Gonzalez-Castro F, Chia-Chen AC, Davis KC, Joseph RP, Kim W, et al. Recruitment and retention of underrepresented and vulnerable populations to research. Public Health Nursing 2021; 38(6): 1102-1115. https://doi.org/10.1111/phn.12943
  2. 2. Tallman PS. The index of vulnerability: An anthropological method linking socioecological systems to mental and physical health outcomes. Social Science & Medicine 2016; 162: 68-78. https://doi.org/10.1016/j.socscimed.2016.06.016
  3. 3. Kyrou I, Tsigos C, Mavrogianni C, Cardon G, Stappen VV, Latomme J, et al. Sociodemographic and lifestyle-related risk factors for identifying vulnerable groups for type 2 diabetes: A narrative review with emphasis on data from Europe. BMC Endocrine Disorder 2020;20(Suppl 1):134. https://doi.org/10.1186/s12902-019-0463-3
  4. 4. King JB, Pinheiro LC, Bryan Ringel J, Bress AP, Shimbo D, Muntner P, et al. Multiple social vulnerabilities to health disparities and hypertension and death in the REGARDS study. Hypertension 2022; 79(1): 196–206. https://doi.org/10.1161/HYPERTENSIONAHA.120.15196
  5. 5. Deparment of Health and Human Services. Social determinants of health literature summaries 2030. 2024. Erişim adresi: https://health.gov/news/202208/weve-updated-healthy-people-2030-sdoh-literature-summaries. (Erişim Tarihi:01.10.2024).
  6. 6. Javed Z, Valero-Elizondo J, Maqsood MH, Mahajan S, Taha MB, Patel KV, et al. Social determinants of health and obesity: Findingsfrom a national study of US adults. Obesity 2022; 30(2): 491–502. https://doi.org/10.1002/oby.23336
  7. 7. Shankar Mishra P, Jamadar M, Tripathy A, Anand A. Understanding the socio-economic vulnerability in child malnutrition between migrants and non-migrants children (12–59 months) in India: Evidence from a cross-sectional study. Child Indicator Research 2022; 15:1871–1888. https://doi.org/10.1007/s12187-022-09943-3
  8. 8. Chukwunonso E. Prevalence of hypertension in Nigerian children and adolescents: A systematic review and trend analysis of data from the past four decades. Journal of Tropical Pediatrics 2017; 63(3): 229–241. https://doi.org/10.1093/tropej/fmw087

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Public Health Nursing

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 4, 2025

Submission Date

November 12, 2024

Acceptance Date

August 1, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 6 Number: 3

APA
Bayındır, H., Et, R., Uyanık, E. N., Bozdoğan, Z., & Büyüksoy, G. D. (2025). Savunmasız Bir Grupta Çocuklarda Obezite ve Yüksek Kan Basıncı Sıklığı. YOBÜ Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 6(3), 274-281. https://izlik.org/JA69UB26ZJ
AMA
1.Bayındır H, Et R, Uyanık EN, Bozdoğan Z, Büyüksoy GD. Savunmasız Bir Grupta Çocuklarda Obezite ve Yüksek Kan Basıncı Sıklığı. YOBÜ Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi. 2025;6(3):274-281. https://izlik.org/JA69UB26ZJ
Chicago
Bayındır, Hatice, Rümeysa Et, Elif Nur Uyanık, Zehra Bozdoğan, and Gizem Deniz Büyüksoy. 2025. “Savunmasız Bir Grupta Çocuklarda Obezite Ve Yüksek Kan Basıncı Sıklığı”. YOBÜ Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 6 (3): 274-81. https://izlik.org/JA69UB26ZJ.
EndNote
Bayındır H, Et R, Uyanık EN, Bozdoğan Z, Büyüksoy GD (December 1, 2025) Savunmasız Bir Grupta Çocuklarda Obezite ve Yüksek Kan Basıncı Sıklığı. YOBÜ Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 6 3 274–281.
IEEE
[1]H. Bayındır, R. Et, E. N. Uyanık, Z. Bozdoğan, and G. D. Büyüksoy, “Savunmasız Bir Grupta Çocuklarda Obezite ve Yüksek Kan Basıncı Sıklığı”, YOBÜ Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, vol. 6, no. 3, pp. 274–281, Dec. 2025, [Online]. Available: https://izlik.org/JA69UB26ZJ
ISNAD
Bayındır, Hatice - Et, Rümeysa - Uyanık, Elif Nur - Bozdoğan, Zehra - Büyüksoy, Gizem Deniz. “Savunmasız Bir Grupta Çocuklarda Obezite Ve Yüksek Kan Basıncı Sıklığı”. YOBÜ Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 6/3 (December 1, 2025): 274-281. https://izlik.org/JA69UB26ZJ.
JAMA
1.Bayındır H, Et R, Uyanık EN, Bozdoğan Z, Büyüksoy GD. Savunmasız Bir Grupta Çocuklarda Obezite ve Yüksek Kan Basıncı Sıklığı. YOBÜ Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi. 2025;6:274–281.
MLA
Bayındır, Hatice, et al. “Savunmasız Bir Grupta Çocuklarda Obezite Ve Yüksek Kan Basıncı Sıklığı”. YOBÜ Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, vol. 6, no. 3, Dec. 2025, pp. 274-81, https://izlik.org/JA69UB26ZJ.
Vancouver
1.Hatice Bayındır, Rümeysa Et, Elif Nur Uyanık, Zehra Bozdoğan, Gizem Deniz Büyüksoy. Savunmasız Bir Grupta Çocuklarda Obezite ve Yüksek Kan Basıncı Sıklığı. YOBÜ Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi [Internet]. 2025 Dec. 1;6(3):274-81. Available from: https://izlik.org/JA69UB26ZJ