Mâturidî’de İlahi Fiillerde Kulların Maslahatı
Öz
İnsan yaratılışı gereği sonlu ve sınırlıdır. Ancak düşünce tarihi boyunca tanrı, evren ve insana
dair anlama çabası süreklidir. Allah insan ilişkisinin ne tür bir zemine oturduğu, ilahi fiillerde insana
dönük bir fayda ve maslahatın bulunup bulunmadığı klasik kelamcıların da tartıştığı bir konu
olmuştur. Bu çerçevede biz bu çalışmamızda Ehl-i sünnet ekolünün önde gelen isimlerinden biri
olan İmam Mâturîdî’de ilahi fiillerde kulların maslahatı konusunu araştırmaya çalışacağız. Mâturîdî
evrenin yaratılmasından, peygamber ve kitap gönderilmesine, hatta zararlı ve şer gibi görünen varlıkların
yaratılmasına kadar bütün varlıkları hikmet anlayışı ile açıklamıştır. Ona göre Allah’ın yarattığı
her şeyde, yaratıklarının fayda ve maslahatına yönelik sayısız hikmetler vardır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Bulut, Mehmet, “Hidâyet-Dalâlet ve İnsanın Sorumluluğu”, DEÜİFD, s:9, İzmir 1995 Can, Hüseyin, Ehl-i Sünnet Ekollerinden Eş’ari Ve Mâturîdîyye’ye Göre Allah’ ın Fiillerinde Hikmet, Basılmamış Yüksek Lisans Tezi, 2007
- Coşkun, İbrahim, “Mâturidî Düşüncede Allah-İnsan İlişkisi”, Hikmet Yurdu, Sayı:4, www.hikmetyurdu.com, 2009
- Çelebi, İlyas, “Lutuf”, DİA, İstanbul 2003, XXVII
- Duman, M. Zeki, “Fıtrî Din, Akıl, Peygamber ve Kitap”, Usûl İslam Araştırmaları, s- 3,2005
- Dönmez, İbrahim Kafi, “Maslahat”, DİA, İstanbul 2003, XXVIII
- Ebu Zehra, Muhammed, İslam Hukuku Metodolojisi, çev. Abdulkadir Şener, Fecr Yayınları, Ankara 2005
- Ekiz, Recep, İmam Mâturîdî’ye göre Husun ve Kubuh, Basılmamış Yüksek Lisans Tezi, Sivas 2010
- Erüz, A.Salih, Kahraman Aksakal, Türkçe Sözlük, Şamil Yayınevi, İstanbul 1984 Gencer, Bedri, “On Dokuzuncu Asırda Yararcı İslam Anlayışının Doğuşu”, Bilimname XV, 2008
- Gölcük, Şerafettin, Süleyman Toprak, Kelam, Tekin Kitabevi, Konya 2001 Günaydın, İbrahim, Mâturîdî’nin Te’vîlâtu’l-Kur’ân’ında Hikmet Kavramı, Basılmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul 2012
- Hacak,Hasan, “Menfaat”, DİA, İstanbul 2004, XXIX