New Votive Plates Discovered in the Temple of Men and its Sanctuary in Pisidian Antioch

Abstract

Pisidia Antiokheia Men tapınağı ve kutsal alanında, tapınağın doğusunda ana girişe gelen yolun kenarında, yan yana sıralanmış yedi tane hazine binası bulunmaktadır. Bu binalarda 2017 ve 2018 yıllarında gerçekleştirilen kazılarda, birçok seramik ve mermer heykeltraşlık eserlerin yanı sıra çok sayıda mermer adak levhası da açığa çıkarılmıştır. Adak levhalarının büyük bir bölümü kırık parçalar halinde binaların içerisine dağılmış iken, 5 numaralı binada; iki tanesi insitu ve sağlam; 7 numaralı binada; iki adet levha tümlenebilecek biçimde kırık ele geçti. Tapınağın temenosunda yapılan kazı çalışmalarında da onlarca adak levhası parçası görüldü. Bu parçalar içerisinden adak yazıtı okunabilen bir örnek seçildi ve hazine binalarında bulunan sağlam levhalarla birlikte çalışmaya konu edildi. Üçgen alınlıklı, tapınak cephesi biçiminde modellendirilmiş olan levhaların, alınlık bölümünde ağzı yukarı bakan hilal; gövdelerinde ise omuzlarından ayça çıkan Tanrı Men ya da tanrının sembolü hilaller işlenmiştir. Adak yazıtları, sadece kimlerin adadığı bilgisini verirken niçin adandığıyla ilgili bilgi içermez. 5 numaralı hazine binasında bulunan iki levha, binanın içindeki sunu sekisinin cephesine atlı tanrı Men’in iki tarafına yapıştırılmış biçimde bulundu. Diğer ikisi 7 numaralı binada dağınık bir biçimde ele geçerken; temenosun içerisindeki ise önceki yıllarda kazılıp yığılmış toprak yığının içerisinden çıktı. Levhaların bulunduğu hazine binalarının son kullanım tarihi, İmparator Julianus dönemidir. MS 3. ve 4. yüzyıl başlarına tarihlendirilen levhalar, erken dönemde bir yere aplike edilmek için yapılmış ve bu son dönemde ikincil bir kullanım görmüşlerdir.

Keywords

• Pisidia Antiokheia
• Men tapınağı ve kutsal alanı
• hazine binaları
• adak levhaları

References

1. Anderson, J.G.C. 1913. “Festivals of Men Askaênos in the Roman Colonia at Antioch of Pisidia.” JRS 3.2:267-300.
2. Büyükgün, B. 2006. “Men Kültüyle İlgili Eskişehir, Afyon, Kütahya ve Pamukkale Arkeoloji Müzelerinde Bulunan Bazı Taş Eserler.” Master’s thesis, Anadolu University.
3. Hardie, M.M. 1912. “The Shrine of Men Askaenos at Pisidian Antioch.” JHS 32:111-50.