Postnatal Dönemdeki Kadınların Saygılı Annelik Bakımı Algısı ile Doğum Endişesi Arasındaki İlişkinin Belirlenmesi
Abstract
Amaç: Bu araştırmanın amacı, postnatal dönemdeki kadınların saygılı annelik bakımı algısı ile doğum endişesi düzeyleri arasındaki ilişkinin ve etkileyen faktörlerin belirlenmesidir.
Araçlar ve Yöntem: İlişki arayıcı tipte tanımlayıcı bir araştırma olan bu araştırmanın verileri Mayıs-Temmuz 2025 tarihleri arasında toplanmıştır. Araştırmanın örneklemi, doğum sonu ilk 48-72 saat içerisinde olan toplam 251 kadından oluşmaktadır. Araştırma verileri Bitlis ilinde bulunan iki hastanenin doğum sonu servislerinde; Tanıtıcı Bilgi Formu, Kadınların Saygılı Annelik Bakımı Algısı Ölçeği ve Oxford Doğum Endişesi Ölçeği (OWLS) kullanılarak toplanmıştır.
Bulgular: Kadınların Saygılı Annelik Bakımı Algısı Ölçeği toplam puan ortalaması 56.15±8.50; “Konfor Sağlama”, “Katılımcı Bakım” ve “Kötü Muamele” alt boyutu ortalamaları sırasıyla 26.64±4.51, 20.59±4.84 ve 8.92±0.92’dir. Kadınların OWLS toplam puan ortalaması 23.39±5.92; “Ağrı ve Sıkıntı”, “Doğum Öncesi Belirsizlik” ve “Müdahaleler” alt boyutu ortalamaları sırasıyla 7.90±2.90, 7.30±2.44 ve 4.68±1.90’dır. Kadınların Saygılı Annelik Bakımı Algısı Ölçeği ve OWLS puan ortalamalarının bazı tanımlayıcı özelliklere göre farklılaştığı tespit edilmiştir. Konfor Sağlama ve Kötü Muamele alt boyut puan ortalamaları ile OWLS toplam puan ortalaması arasında pozitif yönlü çok zayıf bir ilişki tespit edilmiştir. Aynı zamanda Konfor Sağlama ile Doğum Öncesi Belirsizlik alt boyut puan ortalaması arasında pozitif yönlü çok zayıf bir ilişki bulunmuştur. Kadınların bazı tanımlayıcı özelliklerinin yanı sıra Saygılı Annelik Bakımı Algısı Ölçeği’nin Kötü Muamele ve Konfor alt boyut puan ortalamalarının, OWLS puan ortalamalarının anlamlı yordayıcıları olduğu belirlenmiştir (p<0.05).
Sonuç: Saygılı annelik bakımı yaklaşımı, doğum endişesini azaltmada etkili olabilirken; sosyodemografik ve obstetrik özelliklerin dikkate alınması, doğum deneyiminin iyileştirilmesinde ve endişenin azaltılmasında önemli bir rol oynamaktadır.
Keywords
Ethical Statement
References
- 1. Mirzaee F, Hasanpoor-Azghady SB, Amiri-Farahani L. Investigating and comparing the dimensions of worry of Iranian primiparous women in each trimester of pregnancy. Eur J Med Res. 2023;28(1):285. doi:10.1186/s40001-023-01258-5
- 2. Nahaee J, Rezaie M, Abdoli E, Mirghafourvand M, Ghanbari-Homaie S, Jafarzadeh M. Association of childbirth experience with long-term psychological outcomes: a prospective cohort study. Reprod Health. 2024;21(1):71. doi:10.1186/s12978-024-01819-9
- 3. Leinweber J, Fontein-Kuipers Y, Karlsdottir SI, et al. Developing a woman-centered, inclusive definition of positive childbirth experiences: A discussion paper. Birth. 2023;50(2):362–383. doi:10.1111/birt.12666
- 4. Fontein-Kuipers Y, de Groot R, van Staa A. Woman-centered care 2.0: Bringing the concept into focus. Eur J Midwifery. 2018;2:5. doi:10.18332/ejm/91492
- 5. Shakibazadeh E, Namadian M, Bohren MA, et al. Respectful care during childbirth in health facilities globally: a qualitative evidence synthesis. BJOG. 2018;125(8):932–942. doi:10.1111/1471-0528.15210
- 6. World Health Organization (WHO). The prevention and elimination of disrespect and abuse during facility-based childbirth: WHO statement. Geneva: WHO; 2014. https://apps.who.int/iris/handle/10665/134588 Erişim tarihi 27 Haziran 2025.
- 7. Çamlıbel M. Factors associated with the perception of respectful maternity care in women: a cross-sectional study. Curr Perspect Health Sci. 2024;5(3):131–137. doi:10.58208/cphs.1581135
- 8. Muhayimana A, Kearns IJ, Gishoma D, Tengera O, Uhawenimana TC. Experiences and perceptions of respectful maternity care among mothers during childbirth in health facilities of Eastern province of Rwanda: An appreciative inquiry. PLoS One. 2025;20(1):e0315541. doi:10.1371/journal.pone.0315541
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Clinical Sciences (Other)
Journal Section
Research Article
Authors
Publication Date
April 29, 2026
Submission Date
July 28, 2025
Acceptance Date
December 9, 2025
Published in Issue
Year 2026 Volume: 10 Number: 1
