Su ve Kanalizasyon İdarelerinde Veri Tabanlı İzleme ve Kontrol Sistemleri (SCADA) Uygulaması: Büyükşehir Belediyeleri

Öz

Veri Tabanlı İzleme ve Kontrol Sistemi (SCADA), denetim, kontrol ve veri toplamayı kapsayan bir teknolojidir. Tüm sistemin veya bir kısmının uzaktan izlenmesine ve kontrol edilmesine olanak tanır ve işletme ve bakım için gerekli olan alarmları, raporları, grafikleri veya diğer çıktıları oluşturmak için bilgileri işler. İçme suyu temin ve dağıtım sistemlerinde SCADA, su kaynağından müşterinin musluğuna kadar, iletim boruları, arıtma tesisleri, tanklar ve dağıtım ağları da dahil olmak üzere çok çeşitli ekipman ve süreçleri izleyebilir ve kontrol edebilir. Kentsel su döngüsünde, atık su ve yağmur suyu sistemlerinin izlenmesi ve kontrol edilmesi amacıyla da SCADA sistemleri kullanılabilmektedir. Bu çalışmanın temel amacı ülkemiz büyükşehir belediyeleri su ve kanalizasyon idarelerinde SCADA sistemlerinin kullanılma durumlarını belirlemek, etkinliklerini incelemek ve kapsamı genişletecek öneriler sunmaktır. Çalışma yapılırken büyükşehir belediyelerinin faaliyet raporları, performans programları ve stratejik planları incelenmiş, bazı büyükşehir belediyelerinin yetkili birimleri ile iletişim kurulmuştur. SCADA sistemi kullanan su ve kanalizasyon idareleri belirlenmiş ve bu SCADA sistemlerinin karakteristikleri açıklanmıştır. Su ve kanalizasyon idarelerindeki SCADA faaliyetleri irdelenmiş ve SCADA kullanılması ile elde edilen kazanımlar belirlenmiştir. Su ve kanalizasyon idarelerinde SCADA kullanılmasının etkinliklerini artıracak ve kapsamı genişletecek öneriler sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Su ve kanalizasyon idaresi
• Su temin ve dağıtım sistemi
• İçme suyu yönetimi
• SCADA
• Enerji

Supervisory Control and Data Acquisition (SCADA) Applıcatıon In Water and Sewerage Administrations: Metropolitan Municipalities

Abstract

Supervisory Control and Data Acquisition System (SCADA) is a technology that covers supervision, control and data collection. It allows remote monitoring and control of the entire system or part of it and processes information to generate alarms, reports, graphs or other outputs necessary for operation and maintenance. In drinking water supply and distribution systems, SCADA can monitor and control a wide range of equipment and processes, from the water source to the customer's tap, including transmission pipes, treatment plants, tanks, and distribution networks. SCADA systems can also be used to monitor and control wastewater and rainwater systems in the urban water cycle. The main purpose of this study is to determine the use of SCADA systems in the water and sewerage administrations of our country's municipalities, to examine their effectiveness and to offer suggestions to expand the scope. While carrying out the study, the activity reports, performance programs and strategic plans of the metropolitan municipalities were examined and communication was established with the authorized units of some metropolitan municipalities. Water and sewerage administrations using SCADA systems were identified and the characteristics of these SCADA systems were explained. SCADA activities in water and sewerage administrations were examined and the gains obtained by using SCADA systems were determined. Suggestions have been presented to increase the effectiveness and expand the scope of using SCADA in water and sewerage administrations.

Keywords

• Water and Sewerage Administration
• Water supply and distribution system
• Drinking water management
• SCADA
• Energy

References

1. Akıllı H. and Özaslan, R. K. "Su Kayıplarının Önlenmesinde Teknoloji Kullanımı: Büyükşehir Belediyelerinde SCADA Uygulaması," Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, vol. 22, Kayfor15 Özel Sayısı, ss. 1599-1618, (2017).
2. Gökçek, A. E. Yılmaz, M. Sekmen, U. Toptaş, M. and Sancakoğlu, M. "Su ve Kanalizasyon İdarelerinde Enerji Tüketiminin Azaltılması: Malatya Örneği," 5. ISPEC Uluslararası Modern Bilimsel Araştırmalar Kongresi, Kayseri, Türkiye, 21-22 Nisan (2024).
3. T.C. Adana Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü – ASKİ, "Adana ASKİ Resmi Web Sitesi," Adana. Erişim Adresi: https://www.adana-aski.gov.tr/web/default.aspx. Erişim Tarihi: 27-Ağustos-2024.
4. T.C. Ankara Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü - ASKİ, "Faaliyet Raporları," Ankara. Erişim Adresi: https://www.aski.gov.tr/TR/Anasayfa. Erişim Tarihi: 27-Ağustos-2024.
5. T.C. Antalya Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü - ASAT, "Faaliyet Raporları," Antalya. Erişim Adresi: https://www.asat.gov.tr/tr/1. Erişim Tarihi: 27-Ağustos-2024.
6. T.C. Aydın Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü - ASKİ, "Faaliyet Raporları," Aydın. Erişim Adresi: https://www.aydinaski.gov.tr/. Erişim Tarihi: 27-Ağustos-2024.
7. T.C. Balıkesir Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü - BASKİ, "Faaliyet Raporları," Balıkesir. Erişim Adresi: https://www.balsu.gov.tr/. Erişim Tarihi: 27-Ağustos-2024.
8. T.C. Bursa Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü - BUSKİ, "Faaliyet Raporları," Bursa. Erişim Adresi: https://www.buski.gov.tr/. Erişim Tarihi: 27-Ağustos-2024.

9. T.C. Denizli Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü - DESKİ, "Faaliyet Raporları," Denizli. Erişim Adresi: https://www.deski.gov.tr/. Erişim Tarihi: 27-Ağustos-2024.
10. T.C. Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü - DİSKİ, "Faaliyet Raporları," Diyarbakır. Erişim Adresi: https://diski.gov.tr/. Erişim Tarihi: 27-Ağustos-2024.
11. T.C. Erzurum Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü - ESKİ, "Faaliyet Raporları," Erzurum. Erişim Adresi: https://www.eski.gov.tr/. Erişim Tarihi: 27-Ağustos-2024.
12. T.C. Eskişehir Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü - ESKİ, "Faaliyet Raporları," Eskişehir. Erişim Adresi: https://www.eski.gov.tr/. Erişim Tarihi: 27-Ağustos-2024.
13. T.C. Gaziantep Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü - GASKİ, "Faaliyet Raporları," Gaziantep. Erişim Adresi: https://gaski.gov.tr/. Erişim Tarihi: 27-Ağustos-2024.
14. T.C. Mersin Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü - MESKİ, "Faaliyet Raporları," Mersin. Erişim Adresi: https://www.meski.gov.tr/. Erişim Tarihi: 27-Ağustos-2024.
15. T.C. İstanbul Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü - İSKİ, "Faaliyet Raporları," İstanbul. Erişim Adresi: https://iski.istanbul/. Erişim Tarihi: 27-Ağustos-2024.
16. T.C. İzmir Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü - İZSU, "Faaliyet Raporları," İzmir. Erişim Adresi: https://www.izsu.gov.tr/tr/Anasayfa. Erişim Tarihi: 27-Ağustos-2024.
17. T.C. Kayseri Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü - KASKİ, "Faaliyet Raporları," Kayseri. Erişim Adresi: https://www.kaski.gov.tr/. Erişim Tarihi: 27-Ağustos-2024.
18. T.C. Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü - İSU, "Faaliyet Raporları," Kocaeli. Erişim Adresi: https://www.isu.gov.tr/. Erişim Tarihi: 27-Ağustos-2024.
19. T.C. Konya Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü - KOSKİ, "Faaliyet Raporları," Konya. Erişim Adresi: https://www.koski.gov.tr/. Erişim Tarihi: 27-Ağustos-2024.
20. T.C. Malatya Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü - MASKİ, "MASKİ Resmi Web Sitesi," Malatya. Erişim Adresi: https://www.maski.gov.tr/. Erişim Tarihi: 27-Ağustos-2024.
21. T.C. Manisa Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü, "Faaliyet Raporları," Manisa. Erişim Adresi: https://www.manisasu.gov.tr/. Erişim Tarihi: 27-Ağustos-2024.
22. T.C. Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü - KASKİ, "Faaliyet Raporları," Kahramanmaraş. Erişim Adresi: https://www.maraskaski.gov.tr/. Erişim Tarihi: 27-Ağustos-2024.
23. T.C. Mardin Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü - MARSU, "Faaliyet Raporları," Mardin. Erişim Adresi: https://marsu.gov.tr/. Erişim Tarihi: 27-Ağustos-2024.
24. T.C. Muğla Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü - MUSKİ, "Faaliyet Raporları," Muğla. Erişim Adresi: https://www.muski.gov.tr/. Erişim Tarihi: 27-Ağustos-2024.
25. T.C. Ordu Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü – OSKİ, "Faaliyet Raporları," Ordu. Erişim Adresi: https://www.oski.gov.tr/. Erişim Tarihi: 27-Ağustos-2024.
26. T.C. Sakarya Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü - SASKİ, "Faaliyet Raporları," Sakarya. Erişim Adresi: https://www.sakarya-saski.gov.tr/. Erişim Tarihi: 27-Ağustos-2024.
27. T.C. Samsun Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü - SASKİ, "Faaliyet Raporları," Samsun. Erişim Adresi: https://www.saski.gov.tr/. Erişim Tarihi: 27-Ağustos-2024.
28. T.C. Tekirdağ Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü - TESKİ, "Faaliyet Raporları," Tekirdağ. Erişim Adresi: https://www.teski.gov.tr/. Erişim Tarihi: 27-Ağustos-2024.
29. T.C. Trabzon Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü - TİSKİ, "Faaliyet Raporları," Trabzon. Erişim Adresi: https://www.tiski.gov.tr/. Erişim Tarihi: 27-Ağustos-2024.
30. T.C. Van Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü – VASKİ, "Faaliyet Raporları," Van. Erişim Adresi: https://www.vaski.gov.tr/. Erişim Tarihi: 27-Ağustos-2024.
31. T.C. Hatay Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü - HATSU, "Faaliyet Raporları," Hatay. Erişim Adresi: https://www.hatsu.gov.tr/index.php. Erişim Tarihi: 27-Ağustos-2024.
32. Başa Ş. and Kurt, S. "Su ve Kanalizasyon İdarelerinde Akıllı Su Yönetimi Uygulamaları: Tekirdağ Örneği," Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, vol. 22, Kayfor15 Özel Sayısı, ss. 1519-1532, (2017).
33. Temido, J. Sousa, J. and Malheiro, R. "SCADA and Smart Metering Systems in Water Companies: A Perspective Based on the Value Creation Analysis," Procedia Engineering, vol. 70, pp. 1629-1638, (2014).
34. T.C. Orman ve Su İşleri Bakanlığı, "İçme Suyu Temin ve Dağıtım Sistemlerindeki Su Kayıplarının Kontrolü Yönetmeliği," Resmi Gazete, Sayı: 28994, 8 Mayıs (2014).
35. T.C. Kalkınma Bakanlığı, "10. Kalkınma Planı 2014-2018, Su Kaynakları Yönetimi ve Güvenliği Özel İhtisas Komisyonu Raporu," Ankara, (2014).
36. İller Bankası, İçmesuyu Tesisleri Etüt, Fizibilite ve Projelerinin Hazırlanmasına Ait Teknik Şartname, (2013).
37. TMMOB Elektrik Mühendisleri Odası, Kontrol Sistemleri SCADA, EMO YAYIN NO: EK/2012/524, ISBN: 978-605-01-0421-9, (2012).
38. Teksuas, "SCADA Systems," Erişim Adresi: https://www.teksuas.com/service/2/scada-systems. Erişim Tarihi: 27-Ağustos-2024.
39. Barry, J. A. "WATERGY: Energy and Water Efficiency in Municipal Water Supply and Wastewater Treatment. Cost-Effective Savings of Water and Energy," The Alliance to Save Energy, (2007).
40. Dobriceanu, M. Bitoleanu, A. Popescu, M. Enache, S. and Subtirelu, E. "SCADA System for Monitoring Water Supply Networks," WSEAS Transactions on Systems, vol. 7, issue 10, pp. 1070-1079, (2008).
41. Bande C. M. and Bande, G. "SCADA System for Monitoring Water Supply Network: A Case Study," International Journal of Software & Hardware Research in Engineering, vol. 4, issue 1, ISSN-2347-4890, (2016).
42. Coelho B. and Andrade-Campos, A. "Efficiency Achievement in Water Supply Systems - A Review," Renewable and Sustainable Energy Reviews, vol. 30, pp. 59-84, (2014).
43. Gündoğdu S. and Şahin, Ö. "Su Dağıtım Sistemi için SCADA Sistem Haberleşmesi Planlaması," Haberleşme Teknolojileri ve Uygulamaları Sempozyumu, ss. 121-127, (2007).
44. Şen, C. "İçme Suyu Tesislerinde SCADA Sistemlerine Sezgisel Yaklaşımların Uygulanması," Yüksek Lisans Tezi, Sakarya Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Elektrik Elektronik Mühendisliği ABD, Sakarya, (2018).
45. Kurban, R. Güner, M. and Kütük, A. "İçme Suyu Temin Sistemlerinin SCADA Sistemleri ile Uzaktan Kontrolü ve Pompaların Hidrolik Analizi," 10. Pompa, Vana ve Kompresör Kongresi, Ankara, ss. 113-117, (2020).
46. Songur, M. Dabanlı, A. Yılmazel, B. and Şenyel Kürkçüoğlu, M. A. "Su Dağıtım Şebekelerindeki Fiziki Kayıpların Önlenmesinde SCADA’nın Önemi: ASKİ Örneği," AKÜ FEMÜBİD, vol. 21, pp. 1424-1433, (2021). DOI: 10.35414/akufemubid.947662.
47. Sekmen, U. "İçme Suyu Temin Sistemlerinde Enerji Optimizasyonu," Doktora Tezi, İnönü Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Malatya, (2022).
48. Basholli, F. Mema, B. Hyka, D. Basholli, A. and Daberdini, A. "Analysis of Security Challenges in SCADA Systems, A Technical Review on Automated Real-Time Systems," Advanced Engineering Days, vol. 8, pp. 18-22, (2023).
49. Bailey D. and Wright, E. Practical SCADA for Industry, Newnes, An imprint of Elsevier, (2003).