-

Abstract

Teacher self-efficacy is their own opinion of teachers about their proficiencies to perform their profession successfully (Bandura, 2005). Teacher self-efficacy affect a range of school activities such as lesson activities, preparing appropriate learning environment, and teaching methods and evaluation techniques. Therefore, it has to be taken into consideration which is related to teachers’ opinions about fulfilling their duties while doing research to fulfil professional duties of teachers with qualifications. The aim of this study is to determine the levels of perceived biology self-efficacy of primary school pre-service teachers and to compare it according to gender and grade levels. The study group is primary school pre-service teachers at a private university and teaching at the third and fourth grades in TRNC. Fifty-eight third- and fourth-grade students responded to the questionnaire. A descriptive survey method, utilizing the “Biology Self-Efficacy Scale” was used in this study. This scale was a 5 Likert type with 23 items in three factors: “methods of biology”, “generalization to other biology/science courses and analyzing data”, and “application of biological concepts and skills”. The data have been analyzed by using the techniques of descriptive statistics, analysis of reliability coefficient, and t test. According to the descriptive result the average value of the levels of primary school preservice teachers’ perceived biology self-efficacy is 3.57 (df.: 0.61). The results of t test revealed significant differences between third- and fourth grades on factor of “application of biological concepts and skills. But results of t test did not significant differences between males and females on biology self-efficacy. It is demonstrated that primary school pre-service teachers is a high self-efficacy level of biology teaching. This state can be said that these teacher candidates believe in their capabilities to implement good biology teaching in the future. The grade plays a role in self-efficacy of application of biological concepts and skills, but the gender does not play in biology self-efficacy. As the perceived self-efficacy is not a universal belief, and is an important feature of persons. Therefore the difference in self-efficacy may be related to the properties of the variables, as individual differences, self-reflection, and experiences (Bandura, 2005)

Keywords

• Biology self-efficacy, primary school pre-service teachers

SINIF ÖĞRETMENİ ADAYLARININ BİYOLOJİ ÖZ-YETERLİK ALGILARI

Öz

Öğretmen öz-yeterliği, öğretmenin mesleğini başarılı bir şekilde gerçekleştirebilmesi için kendisinin yeterlikleri ile ilgili algısıdır (Bandura, 2005). Öğretmen öz-yeterliği; ders etkinlikleri, uygun öğrenme ortamı hazırlama, öğretim yöntemleri ve değerlendirme teknikleri gibi bir dizi okul faaliyetlerini etkilemektedir. Bu nedenle öğretmenin mesleki yeterlilikleri ile ilgili araştırmalar yapılırken; bu görevleri yerine getirebilme ile ilgili algıları dikkate alınması gereklidir. Çalışmada, sınıf öğretmeni adaylarının biyoloji öz-yeterlik algılarını belirlemek ve bazı değişkenlere (cinsiyet, sınıf düzeyi) göre karşılaştırmak hedeflenmiştir. Çalışmada öğretmen adaylarının biyoloji alanına özgü öz-yeterlik algılarını belirleyerek alana katkı sağlaması beklenilmektedir. Örneklem grubu, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde özel bir üniversitenin Sınıf Öğretmenliği Programı’nda öğrenim gören 58 üçüncü ve dördüncü sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Tarama modelinde yapılan çalışmada veri toplama aracı olarak, “Biyoloji Öz-Yeterlik Ölçeği” kullanılmıştır. Ölçek, 5’li Likert tipinde derecelendirilmiş, “biyoloji metotları”, “biyoloji/diğer fen derslerine genelleme ve bilgilerin analizi” ve “biyoloji kavramlarının ve becerilerinin uygulanması” olmak üzere 3 boyut içermekte ve 23 maddeden oluşmaktadır. Verilerin değerlendirilmesinde frekans, ortalama, standart sapma ve t testi teknikleri kullanılmıştır. Çalışmanın sonucuna göre, öğretmen adaylarının biyoloji öz-yeterlik algılarına yönelik verdikleri yanıtların ortalaması 3.57 (ss: 0.61)’dir. T testi analizlerine göre kadın ve erkek öğretmen adaylarının biyoloji öz-yeterlik algılarının benzer olduğu görülmüştür. Fakat dördüncü sınıf ve üçüncü sınıf öğretmen adaylarının biyoloji kavramlarının ve becerilerinin uygulanmasına yönelik öz-yeterlik algıları arasında anlamlı bir fark gözlenmiştir. Bununla birlikte dördüncü sınıf ve üçüncü sınıf öğretmen adaylarının biyoloji metotları ile biyoloji/diğer fen derslerine genelleme ve bilgilerin analizine ilişkin algıları arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır. Öğretmen adaylarının biyoloji öz-yeterlik algılarının oldukça yüksek düzeyde olduğu görülmüştür. Bu sonuca göre araştırmaya katılan öğretmen adaylarının gelecekte iyi bir biyoloji öğretimini gerçekleştirmek için kendilerine inandıkları söylenebilir.  Cinsiyet öz-yeterlik üzerinde önemli bir rol almaz iken; sınıf düzey biyoloji kavramlarının ve becelerilerinin uygulanmasına yönelik öz-yeterlik üzerinde önemli bir rol oynamaktadır. Öz-yeterlik algısı, evrensel bir kanı değildir ve kişilerin/grupların özellikleri, deneyimleri, bireysel farklılıklar ile ilişkili olarak değişebilir (Bandura, 2005).

 

Anahtar sözcükler: Biyoloji öz-yeterliği, sınıf öğretmeni adayları

Anahtar Kelimeler

• Biyoloji öz-yeterliği, sınıf öğretmeni adayları

References

1. Akbaş, A. ve Çelikkaleli, Ö. (2006). Sınıf Öğretmen Adaylarının Fen Öğretimi Özyeterlik İnançlarının Cinsiyet, Öğrenim Türü ve Üniversitelerine Göre İncelenmesi. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 2(1), 98-110.
2. Altunçekiç, A. Yaman, S. ve Koray, Ö. (2005), Öğretmen Adaylarının Özyeterlik İnanç Düzeyleri ve Problem Çözme Becerileri Üzerinde Bir Çalışma. Gazi Üniversitesi Kastamonu Eğitim Dergisi, 13(1), 93-102.
3. Bandura, A. (1977). Self-efficacy: Toward a Unifying Theory of Behavioral Change. Psychological Review, 84 (2):191-215.
4. Bandura, A. (1994). Self-Efficacy. In V. S. Ramachaudran (Ed.), Encyclopedia of human behavior (Vol. 4, pp. 71-81). New York: Academic Press. (Reprinted in H. Friedman [Ed.], Encyclopedia of mental health. San Diego: Academic Press.
5. Bandura, A. (1995). Self-efficacy in Changing Societies. Cambridge: Cambridge University Press.
6. Bandura, A. (2005). Guide For Constructing Self-Efficacy Scales. Kaynak: http://www.ravansanji.ir/files/ravansanji-ir/21655425banduraguide2006.pdf.
7. Berkant, H. G. ve Ekici, G. (2007). Sınıf Öğretmeni Adaylarının Fen Öğretiminde Öğretmen Özyeterlik İnanç Düzeyleri ile Zeka Türleri Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi. Ç. Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 16(1), 113-132.
8. Bıkmaz, F. H. (2002). Fen Öğretiminde Öz Yeterlik İnancı Ölçeği. Eğitim Bilimleri ve Uygulama, 1(2), 197-210.

9. Boegli, S. und Baumberger, P. (2008). Psychisches Wohlbefinden – Selbstwirksamkeit. (30.06.2012 tarihinde http://www.voila.ch/files/Dossier_Selbstwirksamkeit.pdf adresinden alınmıştır.)
10. Çakıroğlu, E. & Işıksal, M. (2009). Preservice Elementary Teachers’ Attitudes and Self-efficacy Beliefs toward Mathematics. Eğitim ve Bilim, 34(151).
11. Çalışkan, S. Selçuk, G. S. & Özcan, Ö. (2010). Fizik Öğretmen Adaylarının Özyeterlik İnançları: Cinsiyet, Sınıf Düzeyi ve Akademik Başarının Etkileri. Kastamonu Eğitim Dergisi, 18(2).
12. Çetin, B. (2008). Fen Bilgisi Öğretimi Dersinin Sınıf Öğretmenliği Anabilim Dalı 3.Sınıf Öğrencilerinin Fen Öğretimindeki Öz-Yeterlik inançlarına Etkisi. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 10(2).
13. Durdukoca, Ş. F. (2010). Sınıf Öğretmeni Adaylarının Akademik Özyeterlik Algılarının Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Dergisi, 10(1).
14. Ekici, G. (2009). Biyoloji Öğretmenlerinin Laboratuvar Kullanımı Özyeterlilik Algılarının İncelenmesi. Ahi Evran Ünv. Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi (KEFAD), 10(3).
15. Enochs, L. G. & Riggs, I. M. (1990). Further Development of an Elementary Science Teaching Efficacy Belief Instrument. School Science and Mathematics, 90( 8), 695-706.
16. Fuchs, R. & Schwarzer, R. (1994). Selbstwirksamkeit zur sportlichen Aktivitat, Reliabilität und Validität eines neuen Messinstruments. Zeitschrift für Diffierentielle und Diagnostiche Pyschologie, 15(3), 141-154.
17. Gerçek, C., Yılmaz, M., Köseoğlu, P. & Soran, H. (2006). Biyoloji Eğitimi Öğretmen Adaylarının Öğretiminde Öz-Yeterlik İnançları. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 39(1), 57-73.
18. Güven, B. & Ersoy, E. (2007). Sınıf Öğretmeni Adaylarının Hayat Bilgisi ve Sosyal Bilgiler Öğretim I Dersine İlişkin Öz Yeterlik Algıları ve Bilişsel Tutumlarının Belirlenmesi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(21).
19. Harurluoğlu, Y. & Kaya, E. (2009). Biyoloji Öğretmen Adaylarının Biyoloji Öğretimine Yönelik Öz-Yeterlik İnançları. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 22(2), 481-496.
20. Hedevanlı, M. ve Ekici, G. (2009). Üniversite Öğrencilerinin Biyoloji Öz-yeterliklerinin Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi (Dicle Üniversitesi Örneği). Ege Eğitim Dergisi, 10(1), 24-47.
21. Jerusalem, M., Drössler, S., Kleine, D., Klein-Hessling, J., Mittag, W. & Röder, B. (2007). Seblstwirksamkeit und Sebstbestimmung im Unterricht. Endbericht zum Fortbildungsprojekt, Lehrstuhl, Pädagogische Psychologie und Gesundheitpsychologie, Humboldt-Universitaet zu Berlin.
22. Kiremit, H. Ö. & Gökler, İ. (2010). Fen Bilgisi Öğretmenliği Öğrencilerinin Biyoloji Öğretimi ile İlgili Öz-Yeterlik İnançlarının Karşılaştırılması. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 27, 41-54.
23. MEB-Biyoloji Dersi Öğretim Programı (2007). 9-12. Sınıflar Biyoloji Dersi Öğretim Programı. Kaynak: www.talimterbiye.meb.gov.tr .
24. Özdemir, S. M. (2008). Sınıf Öğretmeni Adaylarının Öğretim Sürecine İlişkin Öz Yeterlik İnançlarının Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 54, 277-306.
25. Pajares, F. (1997). Current directions in self-efficacy research. In M. Maehr & P. R. Pintrich (Eds.). Advances in motivation and achievement. 10, 1-49. Greenwich, CT: JAI Press.
26. Pallant, J. (2001). SPSS Survival Manual. Philadelphia, PA 19106, USA: Open University Press., Ss: 217-232.
27. Saracaoğlu, A. S. & Aydoğdu, B. (2012). Fen ve Teknoloji Öğretmenlerinin Öz Yeterlik İnançlarının Bazı Değişkenler Açısından İncelenmesi. International Journal of New Trends in Arts, Sports & Science Education, 1(1).
28. Saracaloğlu, A. S. ve Yenice, N. (2009). Fen Bilgisi ve Sınıf Öğretmenlerinin Öz Yeterlik İnançlarının Bazı Değişkenler Açısından İncelenmesi. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 5(2), 244-260.
29. Satow, L. (1999). Klassenklima und Selbstwirksamkeitsentwicklung - Eine Längsschnittstudie in der Sekundarstufe I. Doctoral Dissertation. Freien Universität, Berlin.
30. Savran, A. ve Çakıroğlu, J. (2001). Preservice Biology Teachers’ Perceived Efficacy Beliefs in Teaching Biology. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi, 21, 105-112.
31. Schmitz, G. S. (1999). Zur Struktur und Dynamik Der Selbstwirksamkeitserwartung von Lehrern. Dissertation, Freien Universität, Berlin.
32. Schyns, B. & Moldzio, T. (2009) The value of occupational self-efficacy in selection and development. Im Programmband im Rahmen der Conference Proceedings der British Academy of Management (15.-17. September 2009) in Brighton.
33. Schwarzer, R., & Luszczynska, A. (2007). Self-efficacy. In M. Gerrard & K. D. McCaul (Eds.), Health behavior constructs: Theory, measurement, and research. National Cancer Institute Website.
34. Schwarzer, R. & Matthias, J. (2002). Das Konzept der Selbstwirksamkeit. (eds. J. Matthias & H. Diether) Selbstwirksamkeit und Motivationsprozesse in Bildungsinstitutionen. Weinheim: Beltz, S.28-53.
35. Senemoğlu, N., Demirel, M., Yağcı, E. & Üstündağ, T. (2009). Elementary School Teachers’ Self-Efficacy Beliefs: A Turkish Case. Humanity & Social Sciences Journal 4(2), 164-171.
36. Sülün, Y., Işık, C. & Sülün, A. (2008). İlköğretim 4. ve 5. sınıflarda fen ve teknoloji dersi veren sınıf öğretmenlerinin fen okuryazarlık düzeylerinin belirlenmesi. Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 1(1).
37. Taşkın, Ç. Ş. ve Hacıömeroğlu, G. (2010). “Öğretmen özyeterlik inanç ölçeğinin Türkçeye uyarlanması ve sınıf öğretmeni adaylarının özyeterlik inançları”. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 27.
38. Üredi, I. & Üredi, L. (2006). Sınıf Öğretmeni Adaylarının Cinsiyetlerine, Bulundukları Sınıflara ve Başarı Düzeylerine Göre Fen Öğretimine İlişkin Öz Yeterlik İnançlarının Karşılaştırılması. Kaynak: tarihinde oldweb.yeditepe.edu.tr/.../GetFile.aspx?...1...Similar .
39. Yaman, S., Koray, Ö. C. & Altunçekiç, A. (2004). Fen bilgisi öğretmen adaylarının öz yeterlik inanç düzeylerinin incelenmesi üzerine bir araştırma. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 2(3), 355-364.
40. Yılmaz, M. ve Çimen, O. (2008). Biyoloji Eğitimi Tezsiz Yüksek Lisans Öğrencilerinin Biyoloji Öğretimi Öz Yeterlik İnanç Düzeyleri. Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Eğitim Fakültesi Dergisi, 1, 20-29.
41. Yılmaz, M., Gerçek, C., Köseoğlu, P. ve Soran, H. (2006). Hacettepe Üniversitesi Biyoloji Öğretmen Adaylarının Bilgisayarla İlgili Öz-Yeterlik İnançlarının İncelenmesi. H.Ü. Eğitim Fakültesi Dergisi, 30, 278-287.
42. Zimmerman, B. J. (2000). Self-Efficacy: An Essential Motive to Learn. Contemporary Educational Psychology, 25, 82–91.