Asenkron Elektrik Motoru Seçimine Çok Kriterli Karar Verme Teknikleri Yaklaşımı

Öz

Sanayi faaliyetleri, günümüzde ülkelerin gelişmişliğinden bahsedildiğinde kuşkusuz ki en önemli parametrelerden biridir. Sanayinin hangi alanı olursa olsun, mekanik işlerin büyük bir bölümünü elektrik motorları gerçekleştirmektedir. Bu kadar yaygın kullanılıyor olması sebebi ile büyük bir pazar, büyük bir müşteri kitlesi ve dolayısı ile çok sayıda elektrik motoru üreticisi mevcuttur. Üretici sayısının fazla olması sebebi ile müşterilerin elektrik motoru seçerken sübjektiflikten uzak bir satın alma kararı vermesi gerekmektedir. Bu çalışmada çok kriterli karar verme teknikleri kullanılarak asenkron elektrik motoru seçimine objektif bir yaklaşım getirilmeye çalışılmıştır. Bu çerçevede sanayide en çok kullanılan asenkron motorlarından rassal olarak 90 kw, 1500 d/d, B3 gövde tipinde elektrik motoru için veriler temin edilmiştir. Veriler, sektörde adet bazında belli ağırlığı oluşturan üç farklı firmanın elektrik motorları için temin edilmiştir. Bu farklı asenkron motorlara ilişkin kriterler TOPSIS, MOORA, VIKOR yöntemleri ile çözümlenmiştir. Bu yöntemlere ilişkin temel tanımlamalarla birlikte yöntemlerin asenkron motor seçiminde verdiği sonuçlar karşılaştırılmıştır. Motor verileri ile beraber sektörde halen çalışmakta olan karar vericilerin görüşleri alınmış ve bu doğrultuda kriter ağırlıklandırmaları gerçekleştirilmiştir. Karşılaştırma sonucunda TOPSIS ve MOORA yöntemleri M3 elektrik motorunu en iyi seçim olarak işaret etmiştir. VIKOR yöntemi ise M3 ile birlikte M2 motorunu da en iyi seçim olarak belirlemiştir. Bunun, VIKOR yönteminin karar vericinin sezgisel ağırlıklarını sürece dahil etmesinden kaynaklandığı sonucuna varılmıştır. TOPSIS ve MOORA yöntemlerinin ise benzer çalışmalarda olduğu gibi güvenilir sonuçlar verdiği yorumu yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Asenkron motor seçimi,TOPSIS,MOORA,Çok Kriterli Karar Verme

Multi Criteria Decision Making Methods Approach to Asynchronous Electric Motor Selection

Abstract

Today, industrial activities are undoubtedly one of the most important parameters when it comes to the development of countries. In all areas of the industry, a large part of the mechanical work is carried out by electric motors. Because it is so widely used, there is a large market, a large customer base, and therefore a large number of electric motor manufacturers. Due to the high number of producers, customers should make a purchase decision away from subjectiveity when choosing an electric motor. In this study, an objective approach to selection of asynchronous electric motor was tried to be made by using multi criteria decision making techniques. In this frame, the datas were collected for one of the most commonly used asynchronous motor in the industry. This motor was selected randomly as 90 kW, 1500 rpm, B3 body type electric motor. The datas are collected from three different companies' electric motors, which constitute a certain weight in the sector. The criteria for these different asynchronous motors were solved by TOPSIS, MOORA, VIKOR methods. With basic descriptions about these methods, the results of methods on asynchronous motor selection were compared. The opinions of the decision makers currently working in the sector together with the motor data were taken and the criterial weights were realized in this direction. As a result of comparison, TOPSIS and MOORA methods indicated that M3 electric motor is the best choice. The VIKOR method, in combination with the M3, also determined the M2 engine as the best choice. This is the result of VIKOR's involvement of the decision maker's intuitive weights in the process. TOPSIS and MOORA methods have yielded reliable results such as similar studies.

Keywords

• Asynchronous motor selection,TOPSIS,MOORA,Multi Criteria Decision Making

References

1. DOÇ. DR. İZZETTİN TEMİZ