Bütünleşik Veri: Kayıtlı Motorlu Kara Taşıtlarına Farklı Bir Bakış

Öz

Bir bütüne ait parçalardan oluşan veriler değişik bilim alanlarında karşımıza çıkmaktadır. Yapısı gereği çok değişkenli olan bu veriler ilgi çekici özelliklere sahiptir. Bu tür veriler sabit bir toplamla sınırlandırılmasından dolayı hem kendilerine özgü merkezi eğilim ve değişkenlik ölçülerine hem de sınırlı bir uzaya sahiptir. Çoğu zaman bu veriler klasik temel istatistikler kullanılarak özetlenmeye çalışılmaktadır. Bu çalışmada bütünleşik veri olarak adlandırılan bu özel veri türü ele alınmıştır. Kayıtlı motorlu kara taşıtları verisi bütünleşik veri analizi kullanılarak incelenmiş, merkezi eğilim ölçüleri ve değişkenlik ölçüleri hesaplanmıştır. Ayrıca çalışmada bu tür verilere has olan grafiksel gösterimlere de yer verilmiş, kayıtlı motorlu taşıtlar verisi bu grafikler yardımı ile yorumlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Bütünleşik Veri,Temel İstatistikler,Motorlu Kara Taşıtları

Compositional Data: A Different Perspective to Registered Motor Land Vehicles

Abstract

Data which is formed by parts of a whole arise in diverse scientific fields. Due to its structure, this kind of data is multivariate which has attractive properties. Because they are constrained to a constant sum, they have both central tendency and dispersion measures, and a constrained space of their own. Frequently, aforementioned data is being summarized by using classical fundamental statistics. In this study, a specific data type called compositional data is mentioned. Registered motor land vehicle data is examined through compositional data analysis and its dispersion and central tendency measures are calculated. In addition, graphics designed for compositional data is given and registered motor land vehicles data is interpreted with the help of these graphics

Keywords

• Compositional Data,Descriptive Statistics,Registered motor land vehicles

References

1. Aitchison, J. (1982). The statistical analysis of compositional data. Journal of the Royal Statistical Society. Series B (Methodological), 139-177.
2. Aitchison J (2005) A Concise Guide to Compositional Data Analysis, http://ima.udg.edu/activitats/codawork05/A_concise_guide_to_compositional_data_analysis.pdf.
3. Edjabou, M. E., Martín-Fernández, J. A., Scheutz, C., & Astrup, T. F. (2017). Statistical analysis of solid waste composition data: Arithmetic mean, standard deviation and correlation coefficients. Waste Management, 69, 13-23.
4. Güngör, T. (2017, 17 Ekim), Motorlu kara taşıtı sayısı artıkça vergi mükellefi sayısı da artıyor, www.dünya.com
5. Hamilton, N. (2016), ggtern: An Extension to 'ggplot2', for the Creation of Ternary Diagrams. R package version 2.1.1. http://CRAN.R-project.org/package=ggtern.
6. Mert, M. C., Filzmoser, P., Endel, G., & Wilbacher, I. (2016). Compositional data analysis in epidemiology. Statistical Methods in Medical Research, 0962280216671536.
7. Pawlowsky-Glahn, Vera & Egozcue, Juan Jose & Tolosana-Delgado, Raimon. (2007), Lecture Notes on Compositional Data Analysis, https://www.researchgate.net/publication/37814008_Lecture_Notes_on_Compositional_Data_Analysis.
8. Pişkin, S. (2017). Otomotiv Sektör Raporu, Türkiye Otomotiv Sanayii Rekabet Gücü ve Talep Dinamikleri Perspektifinde 2020 İç Pazar Beklentileri: Ocak 2017, TSKB Ekonomik Araştırmalar.

9. R Core Team (2014). R: A language and environment for statistical computing. R Foundation for Statistical Computing, Vienna, Austria. URL http://www.R-project.org/.
10. The International Organization of Motor Vehicle Manufacturers – OICA (2017, 20 Aralık), World Vehicles In Use, http://www.oica.net/wp-content/uploads/total-inuse-2014.pdf.
11. TÜİK (2017, Aralık 5), Merkezi Dağıtım Sistemi: Ulaştırma İstatistikleri, http://www.tuik.gov.tr/PreTabloArama.do?metod=search&araType=vt
12. TÜİK Haber Bülteni (2017, Aralık 10), Motorlu Kara Taşıtları, Temmuz 2017, http://www.tuik.gov.tr/PreHaberBultenleri.do?id=24602
13. van den Boogaart, K. G., Tolosana-Delgado, R. (2013), Analyzing Compositional Data with R, Springer, DOI: 10.1007/978-3-642-36809-7.
14. van den Boogaart, K. G., Tolosana, R., Bren, M. (2014), compositions: Compositional Data Analysis. R package version 1.40-1. http://CRAN.R-project.org/package=compositions.
15. Veri Görselleştirme Kataloğu - VGK (2017, Aralık 15), Koroplet Harita, https://datavizcatalogue.com/TR/yontemleri/koroplet_harita.html