Review Article

BİRİNCİ KUŞAK KURUMSAL VE DAVRANIŞSAL İKTİSAT OKULLARININ ANAAKIM İKTİSADA ELEŞTİRİLERİ

Volume: 26 Number: 2 June 30, 2025
EN TR

BİRİNCİ KUŞAK KURUMSAL VE DAVRANIŞSAL İKTİSAT OKULLARININ ANAAKIM İKTİSADA ELEŞTİRİLERİ

Abstract

Anaakım iktisat iki temel varsayım üzerine temellenir. Bunlar, araçsal rasyonalite ve metodolojik bireyciliktir. Anaakım iktisadın üzerine inşa edildiği rasyonalite ve metodolojik bireycilik varsayımları sonucunda ise homo economicus “ideal tip”i doğmuştur. Homo economicus, gerçekçi olmaması ve ekonomik hayatın karmaşıklığını yakalayamaması nedeniyle heterodoks iktisat okullarınca eleştirilmiştir. Bu eleştirilerde, homo economicusun insan davranışında etkili olan toplumsal ve kültürel yapıları, psikolojik ve bilişsel faktörleri, zaman ve mekânın önemini dikkate almadığı vurgulanmıştır. Bu çalışmada, iki farklı heterodoks iktisat okulunun, birinci kuşak kurumsal ve davranışsal iktisat okullarının anaakım iktisadın temel varsayımlarına yaptıkları eleştirilerin içeriği ve birbirleriyle ilişkileri ele alınmaktadır. Bu okullar, odak noktaları ve teorik yapıları farklı olsa da homo economicus modelinin eksiklikleri konusunda mutabıktırlar; insan davranışının yalnızca bireysel çıkar temelli rasyonalite çerçevesinde anlaşılamayacağını savunurlar. Çalışmamızda, iktisadın yaşadığımız dünyayı daha bütünsel bir kavrayışla yorumlayabilmesi için çok boyutlu bir perspektif kazanması gerektiği, bunun için ise disiplinlerarası bir yaklaşıma ihtiyaç duyulduğu savunulmaktadır.

Keywords

References

  1. Angner, E. (2015). “To navigate safely in the vast sea of empirical facts”: Ontology and methodology in behavioral economics. Synthese, 192(11), s. 3557–3575.
  2. Arrow, J. K. (1986). Rationality of Self and Others in an Economic System. The Journal of Business, 59 (4) part 2, s. 385-399.
  3. Arrow, K. J. (1959). Toward a theory of price adjustment. M. Abramovitz (Ed.). The allocation of economic resources : essays in honor of Bernard Francis Haley içinde (s. 41-51). Stanford:Stanford University Press.
  4. Arrow, K. J. (1968). Mathematical Models in Social Sciences. M. Brodbeck (Ed). Readings in the Philosophy of the Social Sciences içinde (s. 635-667). New York: MacMillan.
  5. Arrow, K. J. (1994). Methodological Indivudialism and Social Knowledge. The American Economic Review, 84(2), s. 1-9.
  6. Arrow, K. J. (1995). Viewpoint: The Future. Science, 267, s.1617.
  7. Barros, G. (2010). Herbert A. Simon and The Concept of Rationality: Boundaries and Procedures. Brazilian Journal of Political Economy, Vol.30 (3), s. 455-472.
  8. Bilir, H. (2018). Commons ve Mitchell’in “İktisat” ve “Birey” Anlayışları. Sosyoekonomi, 26(37), s. 11–32.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Behavioural Economy, Theory of Economy, Institutional Economics, Political Economy

Journal Section

Review Article

Publication Date

June 30, 2025

Submission Date

November 1, 2024

Acceptance Date

February 23, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 26 Number: 2

APA
Kırmızıaltın, E., & Çeri, D. (2025). BİRİNCİ KUŞAK KURUMSAL VE DAVRANIŞSAL İKTİSAT OKULLARININ ANAAKIM İKTİSADA ELEŞTİRİLERİ. Anadolu Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 26(2), 285-306. https://doi.org/10.53443/anadoluibfd.1577565
AMA
1.Kırmızıaltın E, Çeri D. BİRİNCİ KUŞAK KURUMSAL VE DAVRANIŞSAL İKTİSAT OKULLARININ ANAAKIM İKTİSADA ELEŞTİRİLERİ. AUİİBFD. 2025;26(2):285-306. doi:10.53443/anadoluibfd.1577565
Chicago
Kırmızıaltın, Eren, and Duygu Çeri. 2025. “BİRİNCİ KUŞAK KURUMSAL VE DAVRANIŞSAL İKTİSAT OKULLARININ ANAAKIM İKTİSADA ELEŞTİRİLERİ”. Anadolu Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 26 (2): 285-306. https://doi.org/10.53443/anadoluibfd.1577565.
EndNote
Kırmızıaltın E, Çeri D (June 1, 2025) BİRİNCİ KUŞAK KURUMSAL VE DAVRANIŞSAL İKTİSAT OKULLARININ ANAAKIM İKTİSADA ELEŞTİRİLERİ. Anadolu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 26 2 285–306.
IEEE
[1]E. Kırmızıaltın and D. Çeri, “BİRİNCİ KUŞAK KURUMSAL VE DAVRANIŞSAL İKTİSAT OKULLARININ ANAAKIM İKTİSADA ELEŞTİRİLERİ”, AUİİBFD, vol. 26, no. 2, pp. 285–306, June 2025, doi: 10.53443/anadoluibfd.1577565.
ISNAD
Kırmızıaltın, Eren - Çeri, Duygu. “BİRİNCİ KUŞAK KURUMSAL VE DAVRANIŞSAL İKTİSAT OKULLARININ ANAAKIM İKTİSADA ELEŞTİRİLERİ”. Anadolu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 26/2 (June 1, 2025): 285-306. https://doi.org/10.53443/anadoluibfd.1577565.
JAMA
1.Kırmızıaltın E, Çeri D. BİRİNCİ KUŞAK KURUMSAL VE DAVRANIŞSAL İKTİSAT OKULLARININ ANAAKIM İKTİSADA ELEŞTİRİLERİ. AUİİBFD. 2025;26:285–306.
MLA
Kırmızıaltın, Eren, and Duygu Çeri. “BİRİNCİ KUŞAK KURUMSAL VE DAVRANIŞSAL İKTİSAT OKULLARININ ANAAKIM İKTİSADA ELEŞTİRİLERİ”. Anadolu Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, vol. 26, no. 2, June 2025, pp. 285-06, doi:10.53443/anadoluibfd.1577565.
Vancouver
1.Eren Kırmızıaltın, Duygu Çeri. BİRİNCİ KUŞAK KURUMSAL VE DAVRANIŞSAL İKTİSAT OKULLARININ ANAAKIM İKTİSADA ELEŞTİRİLERİ. AUİİBFD. 2025 Jun. 1;26(2):285-306. doi:10.53443/anadoluibfd.1577565

Cited By

download?token=eyJhdXRoX3JvbGVzIjpbXSwiZW5kcG9pbnQiOiJqb3VybmFsIiwib3JpZ2luYWxuYW1lIjoiYnlfbmMucG5nIiwicGF0aCI6IjM3MzkvMzFkMS9jN2Y3LzZhNGUxZDlhNDhhY2IzLjkwOTcwOTY1LnBuZyIsImV4cCI6MTc4MzUwNzg4Miwibm9uY2UiOiJmOGYxNjNmYThkYzNiYjhlYTE2YjMyOGEyY2UzOTZjZCJ9.fw51Tam537smjllYH6dGXxfu_MVITbS0gA58c3erXYI

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.

https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/