Kırmızı Çamurdan Değerli Elementlerin Geri Kazanımına Yönelik Yapılan Araştırmaların Derlenmesi
Abstract
Kırmızı çamuru değerlendirmek amacıyla inşaat malzemesi, cam ve seramik malzemesi, su arıtma, renklendirici ve katalizör gibi kullanımlar önerilmiştir. Fakat söz konusu kullanımlar, ekonomik olarak büyük kazanç sağlamadıkları için veya üretilen ürüne milyonlarca ton kırmızı çamuru tüketecek kadar piyasada talep olmadığı için ticari şirketler ve yatırımcılar tarafından ilgi görmemiştir. Diğer alternatif kullanım ise kırmızı çamurdan değerli elementlerin geri kazanımıdır. Kırmızı çamur kayda değer oranlarda Fe, Al ve Ti gibi endüstriyel metaller ve Sc, Ce, ve La gibi nadir toprak elementler içermektedir. Bu konuda literatürde çok sayıda araştırma yapılmıştır ve hala da yapılmaktadır. Dünyada birçok ülkede yapılan araştırmalar ile paralel olarak Türkiye’de de Seydişehir kırmızı çamurunun değerlendirmesine yönelik araştırmalar yapılmıştır.
Kırmızı çamur, boksit cevherlerinden Bayer prosesi ile alümina üretimi esnasında açığa çıkan bir atıktır. Genellikle, kırmızı çamur fabrikadan pompalanarak bir atık barajında toplanır. Ancak depolama işlemi büyük arazi kaybına yol açmakla birlikte, kırmızı çamurun yüksek bazik özelliğinden dolayı, su kaynakları ve çevre kirliliğini de beraberinde getirmektedir.
Bu makalede Dünyada ve Türkiye’de geçmişten günümüze kadar kırmızı çamurdan değerli metalleri kazanmaya yönelik yapılan araştırmalar derlenmiş ve gruplandırılmıştır.
Keywords
References
- W. Liu, J. Yang and B. Xiao, “Review on treatment and utilization of bauxite residues in China,” International Journal of Mineral Processing, vol. 93, pp. 220-231, 2009
- R. K. Paramguru, P. C. Rath and V. N. Misra, “Trends in red mud utilization - a review,” Mineral Processing and Extractive Metallurgy Review: An International Journal, vol. 26, pp. 1-29, 2005.
- S. Samal, A. K. Ray and A. Bandopadhyay, “Proposal for resources, utilization and processes of red mud in India — A review,” International Journal of Mineral Processing, vol. 118, pp. 43-55, 2013.
- W. Mayes and I. Burke, “Risks, remediation and recovery: lessons for bauxite rsidue management from Ajka,” in Bauxite Residue Valorisation and Best Practices, Leuven, 2015.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Engineering
Journal Section
Review
Authors
Said Eray
*
0000-0001-7310-9726
Türkiye
Publication Date
January 28, 2020
Submission Date
November 3, 2018
Acceptance Date
April 4, 2019
Published in Issue
Year 2020 Volume: 8 Number: 1