Yerleşim Tipleri Işığında Anadolu'da Frig Kültür Varlığı

Frigler İÖ 1200 göçlerinin ardından Anadolu’da önemli bir güç haline gelmiş toplumlar arasındadır. Genellikle Balkan kökenli olarak kabul edilmesine karşın Anadolu’nun öncül ve çağdaşı Demir Çağı toplumlarıyla hayli özdeş sosyo-kültürel yapıya sahip olan Friglere dair bilgilerimizin önemli bir bölümü kendilerine başkent olarak seçtiklerine inanılan Yassıhöyük/Gordion kazılarından elde edilmektedir. Yassıhöyük/Gordion’da yürütülen son çalışmalar, yardımcı bilim dallarının da desteğiyle Anadolu’nun Demir Çağ kültürlerinin kronolojik değerlendirilmeleri açısından oldukça önemli bilgiler sunmaktadır. Burada, “Tahrip Tabakası” olarak tanımlanan ve önceleri Kimmer istilasıyla bir tutulan tabakanın İÖ 7. yy. başlarından, İÖ 9. yy. sonlarına çekilmiş olması, Friglerin köklü Anadolu kültürlerinden taşıdıkları izleri nasıl edindikleri noktasında bizlere ışık tutmuştur. Yeni kronolojik düzenin sunduğu sonuçlara göre Frigler İÖ 10. yy içlerinde kentleşme sürecini hızlandırmış, Anadolu’nun dominant kültürlerinden biri haline gelmiştir. Yazılı kaynakların da doğruladığı bu bölgesel güç olma durumu Frig kültür sınırının yeniden sorgulanmasına sebep olmuştur. Çalışmamız geniş bir literatür taraması sonucu elde edilen bilgilerin veri programları aracılığıyla bir arada değerlendirilmesi sonucu oluşturulmuştur. Çapraz karşılaştırma gibi yöntemler sayesinde ele alınan veriler, Friglerin geniş bir coğrafyaya kültürünü ihraç ettiğini ortaya koymakla birlikte yerleşim tiplerinin iklimsel ve siyasal gelişmelere bağlı olarak değişkenlik gösterebildiği gibi sonuçları beraberinde getirmiştir.