Erzurum Yöresine Ait Oyun Havalarının Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi

Öz

Bu araştırmada Erzurum yöresine ait oyun havalarının, makam dizileri ve usûl özelliklerinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Araştırma, TRT THM repertuvarına yönelik betimsel bir araştırma olup, oyun havalarından veriler elde etmeye yönelik tarama (survey) modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evreni, TRT Türk halk müziği repertuvarında yer alan 682 adet oyun havasından oluşmaktadır. Örneklemi ise, TRT Türk halk müziği repertuvarında yer alan Erzurum yöresine ait 29 adet (sözsüz) oyun havasından oluşmaktadır. Araştırma sonucunda, Erzurum yöresine ait toplam 29 oyun havasının, 7 farklı makam dizisine benzerlik gösterdiği tespit edilmiştir. Elde edilen veriler doğrultusunda Erzurum yöresine ait oyun havalarının, Türk sanat müziği usûl türüne göre, daha çok 2, 4 ve 9 zamanlı usûllerden oluştuğu sonucuna varılmıştır. Erzurum yöresine ait oyun havalarının biçimsel yapısına yönelik yapılan analizler sonucunda eserlerin, bölüm ve cümle yapısı incelendiğinde 26 eserin tek (A) bölümlü olduğu; cümle yapısı olarak 2 eser (a), 5 eser (a+a'), 12 eser (a+b), 1 eser (a+b+a'), 4 eser (a+b+c), 2 eser (a+b+c+d) olduğu görülmüştür. 3 eserin iki bölümlü (A+B) olduğu; cümle yapısı 1 eser (a+b+c)+(d), 1 eser (a+b)+(a'+b'), 1 eser (a+a')+(b+b') şeklinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Erzurum Yöresi,Türk Halk Müziği

References

1. Açar, Y. ve Şen, Y. (2015). “TRT Türk Halk Müziği Repertuvarında Bulunan Kına Türkülerinin Usûl Yönünden Analizi”, [Elektronik Versiyon]. Avrasya Sanat ve Medeniyet Dergisi. 1, 61-80.
2. Bayraktar, E. (1992). “Geleneksel Müziklerimiz ve Çokseslilik Çalışmaları”. Salih Turhan (Der.). Türk Halk Musikisinde Çeşitli Görüşler (ss. 95-97). Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları.
3. Karakaya, İ. (2009). “Bilimsel Araştırma Yöntemleri”.(3. bs.). Abdurrahman Tanrıöğen (Ed.). Bilimsel Araştırma Yöntemleri (ss. 59-60). Ankara: Anı Yayıncılık.
4. Şen, Ü. S. (2016). Müzik Estetiği Üzerine. (2. bs.). Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
5. Tokel, B. B. (2012). Türküler Kalır. İstanbul: Kapı Yayınları.
6. TRT. (2000). Türk Halk Müziği Repertuarı “Türk Halk Müziği Oyun Havaları Repertuarı”. Ankara: TRT Kurumu Müzik Dairesi Yayınları.
7. Yıldız, G. (2006). İlköğretimde Müzik Öğretimi Birinci Kademe. (2. bs.). Ankara: Anı Yayıncılık.
8. TRT (t.y.). Erişim tarihi: 27 Mart 2017, http: //www.trtmüzikdairesibaşkanlığı.com/