Kültürel İncelemelere Coğrafi Bir Katkı: Erzincan'da Kahvehanelerin Mekânsal Özellikleri
Öz
Kahvehaneler, geçmişten günümüze önemini koruyan ve Türk toplumunu karakterize eden çeşitli özellikleriyle Anadolu şehirlerinin vazgeçilmez birer parçası haline gelmiş özel mekânlardır. Bu nedenle sosyal bilimlerin çeşitli alanlarında bu konuda yapılmış çok sayıda araştırma görmek mümkündür. Ortak kültürümüze ait unsurların yansıdığı mekânlardan birisi olarak kahvehanelerin, farklı bilim dallarının araştırma konusuna giren özellikleri yanında çeşitli mekânsal özelliklerinin de beşeri coğrafyanın ilgi alanına girdiği ifade edilebilir. Bu çalışmada, Erzincan şehrinde yer alan kahvehanelerin mekânsal özellikleri, coğrafyanın temel prensipleri çerçevesinde incelenmeye çalışılmıştır. Bu amaçla saha çalışmaları gerçekleştirilmiş, haritalama yapılmış ve coğrafi gözlemler yoluyla kahvehanelerin mekânsal dağılışları ve fonksiyonel özellikleri değerlendirilmiştir. Şehirde yer alan 63 işletmeci ve 154 müşteriden oluşan katılımcılar ile anket uygulamaları yapılmış ve elde edilen bulguların yorumlanması sonucunda şehirdeki kahvehanelerin ve kahvehane kültürünün çeşitli mekânsal özellikleri tespit edilmeye çalışılmıştır.
Anahtar Kelimeler
References
- Akbulut, U. (2015). “Tanzimat ve Meşrutiyet Dönemlerinde Kahvehanelerden Kaynaklanan Sosyal Sorunlara Dair Bazı Tespitler”. Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi (TAED), 54, 561-583.Aliağaoğlu, A. ve Uğur, A. (2008). “Hotels as a Model of Regional Life: The Erzurum Sample”. European Planning Studies, 16 (10), 1405-1422. Aliağaoğlu, A. ve Narlı, M. (2012). “Edebî Miras Turizmi ve Türkiye’de Edebî Mekânlar”. Bilig, Türk Dünyası Sosyal Bilimler Dergisi, 60, 1-18.Aliağaoğlu, A. ve Uğur, A. (2013). “Ankara Şehrinde Eczanelerin Mekânsal Analizi”. Doğu Coğrafya Dergisi, 29, 177-191.Altaş, N.T. (2016). “Importance of Bazaars as Cultural Commercıal Spaces: Erzurum Example” [Bildiri]. 2nd International Scientific Conference GEOBALCANICA 2016, (10-12 June 2016), (ss. 223-230), Skopje: Geobalcanica Society.Bayar, R. (2005). “CBS Yardımıyla Modern Alışveriş Merkezleri İçin Uygun Yer Seçimi: Ankara Örneği”. Coğrafi Bilimler Dergisi, 3 (2), 19-38.Beeley, B.W. (1970). “The Turkish Village Coffeehouse as a Social Institution”. Geographical Review, 60 (4), 475-493.Büyüköztürk, Ş. (2004). Sosyal Bilimler İçin Veri Analizi El Kitabı. (4. Baskı). Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.Can, A. (2018). SPSS ile Bilimsel Araştırma Sürecinde Nicel Veri Analizi. (6. Baskı). Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.Coşkun, O. (2016). “A Geographical Examination on Socio-Spatial Properties of Coffeehouse Culture” [Bildiri]. 2nd International Scientific Conference GEOBALCANICA 2016, (10-12 June 2016), (ss. 231-237), Skopje: Geobalcanica Society.Doğanay, H. (2014). Coğrafya Öğretim Yöntemleri. (6. Baskı), Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.Doğanay, H. ve Doğanay, S. (2015). Coğrafya’ya Giriş. (12. Baskı), Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.Georgeon, F. (1999). “Osmanlı İmparatorluğu’nun Son Döneminde İstanbul Kahvehaneleri”. Héléne Desmet-Grégoire ve François Georgeon (Ed.). Doğu’da Kahve ve Kahvehaneler (ss. 43-85). Meltem Atik ve Esra Özdoğan (Çev.), İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.Gül, A. ve Başıbüyük, A. (2011). Bir Tarihi Coğrafya İncelemesi (Osmanlı’dan Cumhuriyet’e Erzincan Kazası), Erzurum: Salkım Söğüt Yayınevi.Hattox, R.S. (1998). Kahve ve Kahvehaneler: Bir Toplumsal İçeceğin Yakındoğu’daki Kökenleri. (İkinci Baskı). İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yayınları.Özgüç, N. ve Mitchell W. A. (2000). “Şehirlerin Alternatif Alışveriş Mekânları: İstanbul’da Haftalık Pazarlar”. Tasarım Kuram Dergisi, 2, 35-58.Özgüç, N. ve Tümertekin, E. (2010). Coğrafya. Geçmiş.Kavramlar.Coğrafyacılar. İstanbul: Çantay Kitabevi.Öztürk,S. (2006). Cumhuriyet Türkiyesinde Kahvehane ve İktidar (1930-1945). İstanbul: Kırmızı Yayınları.Saraçgil, A. (1999). “Kahve’nin İstanbul’a Girişi (16. ve 17. Yüzyıllar)”. Héléne Desmet-Grégoire ve François Georgeon (Ed.). Doğu’da Kahve ve Kahvehaneler (ss.27-41). Meltem Atik ve Esra Özdoğan (Çev.), İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.Sökmen, C. (2011). Aydınların İletişim Ortamı Olarak Eski İstanbul Kahvehaneleri. İstanbul: Ötüken Neşriyat.TDK. (2011). Türkçe Sözlük. (11. Baskı), Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.Tunçel, H. (2003). “Anadolu Şehirlerinde Semt Pazarları: Elazığ Örneği”. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 13 (1), 49-70.Tunçel, H. (2009). “Geleneksel Ticaret Mekânı Olarak Türkiye’de Haftalık Pazarlar”. e-Journal of New World Sciences Academy. 4 (2), 35-52.Tümertekin, E. ve Özgüç, N. (2011). Beşeri Coğrafya. İnsan. Kültür. Mekân. (12. Baskı), İstanbul: Çantay Kitabevi.Yaman, T. M. (2011). “Türkiye’de Kahve ve Kahvehaneler”. Fatih Tığlı (Haz.), Ehlikeyfin Kitabı (ss. 3-29), İstanbul: Kitabevi Yayınları.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
-
Journal Section
Research Article
Publication Date
June 15, 2019
Submission Date
May 23, 2019
Acceptance Date
June 28, 2019
Published in Issue
Year 2019 Volume: 23 Number: 2