Research Article

Divan Şiirinde "Yeğ" Redifli Gazeller ve Bu Gazeller Üzerine Bir Değerlendirme

Volume: 24 Number: 1 March 15, 2020
TR EN

Divan Şiirinde "Yeğ" Redifli Gazeller ve Bu Gazeller Üzerine Bir Değerlendirme

Öz

Yazılı kullanımlarına Yenisey ve Orhon Yazıtlar'ından itibaren rastladığımız "yeğ" kelimesi, kullanıldığı cümleye iki şeyi karşılaştırma, iki şeyden birini diğerine tercih etme ve bir unsuru diğerinden üstün tutma anlamlarını kazandıran bir kelimedir. Bu kelime, divan şiirinde redif olarak kullanılmış olan pek çok kelime gibi gazellerde redif olarak kullanılmıştır. Divanlarda yapılan taramalar neticesinde 30 tane divanda "yeğ" redifli 51 gazel tespit edilmiştir. Bu tarama yapılırken çalışmaya, sadece "yeğ" kelimesiyle yapılan redifler değil "yeğ" kelimesini içinde barındıran kelime gruplarının oluşturduğu rediflerin bulunduğu gazeller de dahil edilmiştir. Tespit edilen gazeller ışığında da divan şairinin tercihleri ve üstün tuttuklarına yönelik çıkarımlarda bulunulmuştur. Bu çıkarımlar, divan şairinin ve kendisiyle bir bütün olan divan edebiyatı âşığının ruh halini yansıtmakta diğer taraftan da divan şiirinin değerler sistemini belirlememize yardımcı olmaktadır. Bu doğrultuda çalışmada öncelikle "yeğ" kelimesinin anlamı ve kullanımına dair tespitlere yer verilecek akabinde yapılan araştırmalar sonucunda tespit edilen gazellere yönelik veriler, tablo halinde sunularak belirlenen başlıklar altında beyitler ışığında değerlendirmeler yapılacaktır.

Anahtar Kelimeler

References

  1. Aksoyak, İ. H. Gelibolulu Mustafa Âlî Dîvânı. https://ekitap.ktb.gov.tr/Eklenti/58695,gelibolulu-mustafa-ali-divanipdf.pdf?0 erişim tarihi: 02.11.2019.
  2. Akyüz, K., Beken, S., Yüksel S., Cunbur, M. (1997). Fuzûlî Divanı. Akçağ: Ankara.
  3. Aydemir, Y. Behiştî Divanı. https://ekitap.ktb.gov.tr/Eklenti/56445,ramazan-behisti-divanipdf.pdf?0 erişim tarihi: 01.11.2019.
  4. Aydemir, Y. Ravzî Divanı. https://ekitap.ktb.gov.tr/Eklenti/56190,ravzi-divanipdf.pdf?0 erişim tarihi: 03.11.2019.
  5. Aydın, E. (2012). Orhon Yazıtları, Kömen Yayınları: Konya.
  6. Aydın, E. (2015). Yenisey Yazıtları, Kömen Yayınları: Konya .
  7. Başpınar, F. Beyânî [ö. 1075/1664-5] Dîvân İnceleme-Metin. https://ekitap.ktb.gov.tr/Eklenti/10598,beyani-apdf.pdf?0 erişim tarihi: 02.11.2019.
  8. Bayak, C. Sehâbî Dîvânı İnceleme-Metin. https://ekitap.ktb.gov.tr/Eklenti/55746,sehabi-divanipdf.pdf?0 erişim tarihi: 02.11.2019.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Authors

Publication Date

March 15, 2020

Submission Date

January 20, 2020

Acceptance Date

March 13, 2020

Published in Issue

Year 2020 Volume: 24 Number: 1

APA
Çavuşoğlu, H. (2020). Divan Şiirinde "Yeğ" Redifli Gazeller ve Bu Gazeller Üzerine Bir Değerlendirme. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 24(1), 113-143. https://izlik.org/JA85WL64LW