Başa Çıkma Tarzları ve Psikolojik Sağlamlık İlişkisinde Sabrın Aracılık Rolü

Öz

Bu araştırmanın amacı, üniversite öğrencilerinde stresle baş çıkma tarzları ile psikolojik sağlamlık arasındaki ilişkide sabrın aracılık etkisini incelemektir. Araştırmanın örneklemi 401 üniversite öğrencisinden oluşmaktadır (290 kadın [%72,3] ve 111 erkek [%27,7]). Araştırmada Sabır Ölçeği, Stresle Başa Çıkma Tarzları Ölçeği ve Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği kullanılmıştır. İstatistiksel analizler için SPSS ve AMOS 21 programları kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre sabır, psikolojik sağlamlık ve problem odaklı başa çıkma tarzları arasında pozitif yönde ilişkiler bulunmuştur. Duygu odaklı başa çıkma tarzları ise sabır ve psikolojik sağlamlık ile negatif yönde ilişkili bulunmuştur. Aracılık modelinin sonuçları göre, problem/duygu odaklı başa çıkma tarzları ile psikolojik sağlamlık arasındaki ilişkilerde sabrın kısmi aracılık etkisinin olduğunu belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlar ilgili alanyazın ışığında tartışılmaya çalışılmış ve öneriler sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Başa çıkma tarzları
• psikolojik sağlamlık
• sabır
• aracılık analizi

The Mediating Role of Patience in the Relationship Between Coping Styles and Resilience

Abstract

TThe aim of the present study was to examine the mediation effect of patience in the relationship between coping styles and resilience in university students. The sample comprised 401 university students (290 females [72.3%] and 111 males [27.7%]). The Patience Scale, Coping Style Scale, and Brief Resilience Scale were employed in the study. SPSS and AMOS 21 were used for statistical analysis. According to the study findings, there were positive relationships between patience, resilience, and problem-focused coping styles. Emotion-focused coping styles were negatively associated with patience and resilience. The results of the mediating model showed that patience partially mediated the relationships between problem/emotion-focused coping styles and resilience. The researchers discussed the results and offered suggestions in light of the relevant literature.

Keywords

• Coping styles
• resilience
• patience
• mediation analysis

References

1. Aghababaei, N., & Tabik, M. T. (2015). Patience and mental health in Iranian students. Iranian journal of psychiatry and behavioral sciences, 9(3). https://doi.org/10.17795/ijpbs-1252
2. Akpınar, H., & Barlas, G. Ü. (2014). Yoğun bakım servislerinde çalışan hemşirelere uygulanan sorun çözme eğitiminin hemşirelerin stresle başa çıkma tarzlarına etkisi. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Tıp Dergisi, 2(1), 30-38.
3. Akyol, B. (2019). Engelli bakımı ön lisans öğrencilerinin sabır düzeyleri ile kişilik özellikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi (Publication No. 548610) [Master dissertation, Necmettin Erbakan Üniversitesi]. Yök Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/giris.jsp
4. Alonso-Tapia, J., Rodríguez-Rey, R., Garrido-Hernansaiz, H., Ruiz, M., & Nieto, C. (2019). Coping, personality and resilience: Prediction of subjective resilience from coping strategies and protective personality factors. Behavioral Psychology/Psicología Conductual. 27 (3), 375-389.
5. Arslan, C. (2010). Öfke ve öfkeyi ifade etme biçimlerinin, stresle başa çıkma ve kişiler arası problem çözme açısından incelenmesi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri Dergisi, (10)1: 7-43.
6. Aşkan, B. (2020). Üniversite öğrencilerinde öz şefkat düzeyi ile stresle başa çıkma tarzının depresyon belirtileriyle ilişkisi (Publication No. 659512) [Master thesis, Haliç Üniversitesi]. Yök Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/giris.jsp
7. Azizi Ziabari, L. S., Valikhani, A., Abouata Amlashi, M., & Ireland, M. (2019). Patience mediates the relationship between mindfulness and pain in patients with cardiovascular diseases. Mental Health, Religion & Culture, 22(3), 319-329.
8. Bacchi, S., & Licinio, J. (2017). Resilience and Psychological Distress in Psychology and Medical Students. Academic Psychiatry, 41, 185–188.

9. Baltaş, A., & Baltaş Z., (2002). Stres ve başa çıkma yolları. Remzi Kitabevi, İstanbul.
10. Birtek, D. (2019). Üniversite öğrencilerinde toplumsal kaygı belirti düzeyinin kişilik özellikleri, stresle basa çıkma tarzları ve bilişsel duygu düzenleme biçimleri acısından incelenmesi (Publication No. 594116) [Master dissertation, Maltepe Üniversitesi]. Yok Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/giris.jsp
11. Blount, S. & Janicik, G. A. (2000). What makes us patient? The role of emotion in sociotemporal evaluation. Unpublished manuscript: University of Chicago.
12. Campbell-Sills, L., Cohan, S. L., & Stein, M. B. (2006). Relationship of resilience to personality, coping, and psychiatric symptoms in young adults. Behaviour Research and Therapy, 44(4), 585-599.
13. Can, M., & Cantez, K. E. (2018). Üniversite öğrencilerinin mutluluk, psikolojik sağlamlık ve öz yeterlik düzeyleri arasındaki ilişki. Aydın Toplum ve İnsan Dergisi, 4(2), 61-76.
14. Carlo, G., Mestre, M. V., McGinley, M. M., Samper, P., Tur, A., & Sandman, D. (2012). The interplay of emotional instability, empathy, and coping on prosocial and aggressive behaviors. Personality and Individual Differences, 53(5), 675-680.
15. Chen, C. (2016). The role of resilience and coping styles in subjective well-being among Chinese university students. The Asia-Pacific Education Researcher, 25(3), 377-387.
16. Collier, J. E. (2020). Applied structural equation modeling using AMOS: Basic to advanced techniques. Routledge.
17. Connor K. M., & Davidson, J. R. (2003). Development of a new resilience scale: the Connor Davidson resilience scale (CD-RISC). Depress Anxiety, 18:76–82.
18. Coşkun Y. D., Garipağaoğlu Ç., & Tosun, Ü. (2014). Analysis of the relationship between the resiliency level and problem solving skills of university students. Social and Behavioral Sciences; 114: 673–680.
19. Coşkun, E. (2019). Duygusal zekâ ve belirsizliğe tahammülsüzlüğün stresle başa çıkma tarzlarına etkisinin incelenmesi (Publication No. 569362) [Master dissertation, Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi]. Yök Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/giris.jsp
20. Cüceloğlu, D. (2002). İnsan ve davranışı: Psikolojinin temel kavramları. Remzi Kitabevi.
21. Çakıroğlu, S., Yavuz, E., & Arpacıoğlu, S. (2022). Sınav kaygısı ile psikolojik sağlamlık arasındaki ilişkide bilinçli farkındalığın aracı rolü. Journal of Cognitive-Behavioral Psychotherapy and Research, 0-0. http://dx.doi.org/10.5455/JCBPR.114077
22. Dağlar, G., Nur, N., Bilgiç, D., & Özkan, S. A. (2019). Gebelerin stresle başa çıkma tarzları ile yaşam kalitesi arasındaki ilişki. Cukurova Medical Journal, 44(3), 953-959.
23. Demir, R., & Türk, F. (2020). Pozitif psikoloji: Tarihçe, temel kavramlar, terapötik süreç, eleştiriler ve katkılar. Humanistic Perspective, 2(2), 108-125.
24. Doğan, M. (2016). Sabır psikolojisi- Pozitif psikoloji bağlamında bir araştırma. Çamlıca Yayınları.
25. Doğan, M., & Gülmez, Ç. (2014). Sabır ölçeğinin Türkçe’ye uyarlanması: geçerlik ve güvenirlik çalışması. Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, (42), 263-280.
26. Doğan, T. (2015). Kısa psikolojik sağlamlık ölçeğinin Türkçe uyarlaması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. The Journal of Happiness & Well-Being, 3(1), 93-102.
27. Eliöz, M., Çebi, M., İmamoğlu, O., İslamoğlu, İ., & Yamak, B. (2019). Üniversite öğrencilerinin sabır ve saldırganlık düzeyleri. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 12(65), 775-779.
28. Eliüşük, A. (2014). Sabır eğiliminin öz-belirleme öz-anlayış ve kişilik özellikleri açısından incelenmesi (Publication No. 383619) [Master dissertation, Necmettin Erbakan Üniversitesi]. Yök Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/giris.jsp
29. Eskandari M. &, Eskanadri, E. (2019). Comparison of the effectiveness of stress defusing and patience techniques on resilience in navy deployed in an Iranian island in Persian Gulf. Journal of Marine Medicine, 1(2), 84-90.
30. Folkman, S. & Lazarus, R. S. (1980). An Analysis of Coping in a Middle-Aged Community Sample. Journal of Health and Social Behavior, 21, (3), 219-239.
31. Folkman, S., & Lazarus, R. S. (1985). If it changes it must be a process: Study of emotion and coping during three stages of a college examination. Journal of Personality and Social Psychology, 48(1), 150-170.
32. Greene, R., & Conrad, A. P. (2002). Basic assumptions and terms (ed: Greene R.). Resiliency: an integrated approach to practice, policy, and research (pp.29-62). NASW Press.
33. Gökçen, G., Arslan, C., & Traş, Z. (2020). Examining the relationship between patience, emotion regulation difficulty and cognitive flexibility. European Journal of Education Studies, 7(7), 131-152.
34. Hamarta, E., Arslan, C., Saygin, Y., & Özyeşil, Z. (2009). Benlik saygısı ve akılcı olmayan inançlar bakımından üniversite öğrencilerinin stresle başa çıkma yaklaşımlarının analizi. Değerler Eğitimi Dergisi, 7(18), 25-42.
35. Hashemi, R., Moustafa, A. A., Rahmati Kankat, L., & Valikhani, A. (2018). Mindfulness and suicide ideation in Iranian cardiovascular patients: Testing the mediating role of patience. Psychological Reports, 121(6), 1037-1052.
36. Hayes, A. F. (2009). Beyond Baron and Kenny: Statistical mediation analysis in the new millennium. Communication Monographs, 76 (4), 408-420.
37. Hayes, A. F. (2013). Introduction to mediation, moderation, and conditional process analysis: A regression-based approach. Guilford Press.
38. Hooper, D., Coughlan, J. & Mullen, M. R. (2008). Structural equation modeling: guidelines for determining model fit. The Electronic Journal of Business Research Methods, 6(1), 53-60.
39. Hu, Li-Tze & Bentler, P. M. (1999). Cut off criteria for fit ındexes in covariance structure analysis: conventional criteria versus new alternatives. Structural Equation Modelling, 6(1), 1-55.
40. Kabat-Zinn, J. (2009). Full catastrophe living: using the wisdom of your body and mind to face stress, pain, and illness. Bantam Dell Publishing
41. Karasar, N. (2016). Bilimsel araştırma yöntemleri. Nobel Akademik Yayıncılık
42. Koç, H., & Arslan, C. (2019). Üniversite öğrencilerinde algılanan sosyal destek, benlik saygısı ve sabır arasındaki ilişkiler. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 9 (54), 821-840
43. Lazarus, R.S., & Folkman, S. (1984). Stress, appraisal and coping. Springer.
44. Liu, X., Wang, Q., & Zhou, Z. (2022). The association between mindfulness and resilience among university students: a meta-analysis. Sustainability, 14(16), 10405.
45. Magnano, P., Craparo, G., & Paolillo, A. (2016). Resilience and Emotional Intelligence: which role in achievement motivation. International Journal of Psychological Research, 9(1), 9-20.
46. Mahmoud, J. S. R., Staten, R. T., Hall, L. A., & Lennie, T. A. (2012). The relationship among young adult college students’ depression, anxiety, stress, demographics, life satisfaction, and coping styles. Issues in Mental Health Nursing, 33(3), 149-156.
47. Malkoç, A., & Yalçin, I. (2015). Relationships among resilience, social support, coping, and psychological well-being among university studentss. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 5(43), 35-43.
48. Mayordomo, T., Viguer, P., Sales, A., Satorres, E., & Meléndez, J. C. (2016). Resilience and Coping as Predictors of Well-Being in Adults. The Journal of Psychology, 150(7), 809–821. https://doi.org/10.1080/00223980.2016.1203276
49. McEwen, B. S. (2006). Protective and damaging effects of stress mediators: central role of the brain. Dialogues in Clinical Neuroscience, 8(4), 367-381.
50. Mehrabian, A. (1999). Manual for the revised achieving tendency (MACH) and disciplined goal orientation (CGO) Scales. Alta Mesa
51. Meydan, C. H. ve Şeşen, H. (2011). Yapısal eşitlik modellemesi: AMOS uygulamaları. Ankara: Detay yayıncılık.
52. Naquin, M. R., & Glen G. G. (1996). College students' smoking behavior, perceived stress, and coping styles. Journal of Drug Education, 26(4): 367-376.
53. Oxford Learners Dictionaries. (2022). Retrieved May 9, 2022 from https://www.oxfordlearnersdictionaries.com/definition/english/resilience?q=resilience
54. Özdemir, N. (2018). Engelli ailelerinde problem çözme ve sabır gösterme davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi. (Publication No. 506248) [Master dissertation, İstanbul Ticaret Üniversitesi]. Yök Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/giris.jsp
55. Pallant, J. (2011). SPSS survival manual. Maidenhead, Berkshire: McGraw-Hill Education
56. Peterson, C. (2000). The future of optimism. American Psychologist, 55(1), 44–55.
57. Peterson, C., & Seligman, M. E. P. (2004). Character strengths and virtues: A handbook and classification. American Psychological Association & Oxford University Press.
58. Pidgeon, A. M., & Keye, M. (2014). Relationship between resilience, mindfulness, and pyschological well-being in university students. International Journal of Liberal Arts and Social Science, 2(5), 27-32.
59. Pidgeon, A. M., & Pickett, L. (2017). Examining the differences between university students' levels of resilience on mindfulness, psychological distress and coping strategies. European Scientific Journal, 13(12), 103-113.
60. Por, J., Barriball, L., Fitzpatrick, J., & Roberts, J. (2011). Emotional intelligence: Its relationship to stress, coping, well-being and professional performance in nursing students. Nurse Education Today, 31(8), 855-860.
61. Preacher, K. J., & Hayes, A. F. (2008). Asymptotic and resampling strategies for assessing and comparing indirect effects in multiple mediator models. Behavior Research Methods, 40(3), 879-891.
62. Reyes, A. T., Muthukumar, V., Bhatta, T. R., Bombard, J. N., & Gangozo, W. J. (2020). Promoting resilience among college student veterans through an acceptance-and-commitment-therapy app: An intervention refinement study. Community Mental Health Journal, 56, 1206-1214.
63. Ruiz‐Fernández, M. D., Ramos‐Pichardo, J. D., Ibáñez‐Masero, O., Carmona‐Rega, M. I., Sánchez‐Ruiz, M. J., & Ortega‐Galán, Á. M. (2021). Professional quality of life, self‐compassion, resilience, and empathy in healthcare professionals during COVID‐19 crisis in Spain. Research in Nursing & Health, 44(4), 620-632.
64. Schnitker, S. A. (2012) An examination of patience and well-being, The Journal of Positive Psychology, 7:4, 263-280.
65. Schnitker, S. A., & Emmons, R. A. (2007). Patience as a virtue: Religious and psychological perspectives. In Research in the Social Scientific Study of Religion, 18 (177-207). Brill.
66. Selye, H. (1956). The Stress of Life. New York: McGraw-Hill.
67. Shi, M., Wang, X., Bian, Y., & Wang, L. (2015). The mediating role of resilience in the relationship between stress and life satisfaction among Chinese medical students: a cross-sectional study. BMC Medical Education. https://doi.org/10.1186/s12909-015-0297-2
68. Smith, B. W., Dalen, J., Wiggins, K., Tooley, E., Christopher, P., & Jennifer Bernard, J. (2008). The brief resilience scale: Assessing the ability to bounce back. International Journal of Behavioral Medicine, 15, 194–200.
69. Sorush, R., Fatimah, N., Bagher, G. B., & Sadat, H. S. (2021). The relationship of attachment to god and resilience with patience ın the students of the university of Tehran. Journal of Research on Religion And Health, 7(2), 58-70.
70. Şahin, N. H. & Durak, A. (1995). Stresle başa çıkma tarzları ölçeği: Üniversite öğrencileri için uyarlaması. Türk Psikoloji Dergisi, 10(34), 56-73.
71. Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics. MA Pearson.
72. Tangünü, S. (2020). Hemşirelerin sabır ve tükenmişlik düzeylerinin belirlenmesi (Publication No. 639069) [Master dissertation, Gazi Üniversitesi]. Yök Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/giris.jsp
73. Türk Dil Kurumu (TDK), (2022). Güncel Türkçe Sözlük. Retrieved March 28, 2020 from, https://sozluk.gov.tr/.
74. Türküm, A. S. (1999). Stresle başa çıkma ve iyimserlik. Anadolu Üniversitesi Yayınları.
75. Ulukan, H., & Ulukan, M. (2021). Investigation of the relationship between psychological resilience, patience and happiness levels of physical education teachers. International Journal of Educational Methodology,7(2), 335 -351.
76. Ursano, R. J., Wheatley, R., Sledge, W., Rahe, A., & Carlson, E. (1986). Coping and recovery styles in the vietnam era prisoner of war. Journal of Nervous and Mental Disease.
77. Vidic, Z. (2021). Multi-year investigation of a relaxation course with a mindfulness meditation component on college students’ stress, resilience, coping and mindfulness. Journal of American College Health, 1-6.
78. Vidic, Z., & Cherup, N. (2019). Mindfulness in classroom: Effect of a mindfulness-based relaxation class on college students' stress, resilience, self-efficacy and perfectionism. College Student Journal, 53(1), 130-144.
79. Wald, J., Taylor, S., Asmundson, G. J., Jang, K. L., & Stapleton, J. (2006). Literature review of concepts: Psychological resiliency. Defence R&D.
80. Wang, H., Ng, T. K., & Siu, O. L. (2022). How does psychological capital lead to better well-being for students? The roles of family support and problem-focused coping. Current Psychology, 1-12.
81. Wu, Y., Yu, W., Wu, X., Wan, H., Wang, Y., & Lu, G. (2020). Psychological resilience and positive coping styles among Chinese undergraduate students: a cross-sectional study. BMC Psychology, 8(1), 79. https://doi.org/10.1186/s40359-020-00444-y
82. Zahra, S. T., & Riaz, S. (2017). Mediating role of mindfulness in stress-resilience relationship among university students. Pakistan Journal of Psychology, 48(2).
83. Zarotti, N., Povah, C., & Simpson, J. (2020). Mindfulness mediates the relationship between cognitive reappraisal and resilience in higher education students. Personality and Individual Differences, 156, 109795.
84. Zautra, A., Hall, J. S., & Murray, K. (2010). Resilience: A new definition of health for people and communities. J.R. Reich, A. Zautra, & J. S. Hall (Eds.), Handbook of Adult Resilience (pp. 3-30). Guilford.
85. Zou, G., Shen, X., Tian, X., Liu, C., Li, G., Kong, L., & Li, P. (2016). Correlates of psychological distress, burnout, and resilience among Chinese female nurses. Industrial Health, 54(5), 389–395. https://doi.org/10.2486/indhealth.2015-0103