Beş Faktörlü Başarı Hedef Yönelim Ölçeğinin Fen Bilimleri Dersi İçin Türkçe’ye Uyarlanması

Öz

Bu çalışmanın amacı Lüftenegger, Bardach, Bergsmann, Schober ve Spiel (2019) tarafından geliştirilen performans hedefin hem normatif hem de görünürlük özelliğini yaklaşım ve kaçınma çerçevesinde ele alan 5 faktörlü Başarı Hedef Yönelim Ölçeği’ni Fen Bilimleri Dersi için Türkçe’ye uyarlamaktır. Hem pilot hem asıl uygulamanın yapıldığı bu çalışmada 6., 7. ve 8. sınıftan toplam 1151 öğrenciyle çalışılmıştır. Ölçeği oluşturan alt faktörlerin yapı geçerliliği doğrulayıcı faktör analizi ile test edilmiş, uyum indekslerinin Başarı Hedef Yönelim Ölçeği için uyum iyiliği kriterlerini karşıladığı tespit edilmiştir. Faktör yükleri istatiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Her alt faktör için yapılan güvenirlik çalışmalarında ölçeğin güvenirlik açısından yeterli özelliklere sahip olduğu belirlenmiştir. Ölçeğin faktör yapısının cinsiyet ve sınıf düzeyine göre ölçme değişmezliği analiz edilmiş ve faktör yapısı bu değişkenlere göre değişiklik göstermemiştir. Bu sonuçlar, Başarı Hedef Yönelim Ölçeği’nin fen bilimleri dersi için geçerlilik ve güvenilirlik açısından yeterli psikometrik özelliklere sahip olduğunu göstermiştir.

Anahtar Kelimeler

• Başarı Hedef Yönelim
• Fen Bilimleri Dersi
• Ölçek Uyarlama

Adaptation of Five-Factor Achievement Goal Orientation Scale into Turkish for Science Course

Abstract

The aim of this study is to adapt the 5-factor Achievement Goal Orientation Scale developed by Lüftenegger, Bardach, Bergsmann, Schober, and Spiel (2019), which deals with both normative and visibility features of achievement goals within the framework of approach and avoidance, to Turkish for science courses. A total of 1151 students from the 6th, 7th, and 8th grades were included in this study, which included both a pilot and main application. The construct validity of the subfactors of the scale was tested using confirmatory factor analysis and it was found that the data shows good fit with the 5 factor structre of Achievement Goal Orientation Scale. The factor loadings were statistically significant. In the reliability studies conducted for each subfactor, it was found that the scale had sufficient reliability properties. The measurement invariance of the factor structure of the scale according to gender and grade level was analysed and the factor structure did not change according to these variables. These results showed that the Achievement Goal Orientation Scale can provide valid and reliable measures for 6th, 7th and 8th grades for the science course.

Keywords

• Achievement Goal Orientation
• Science Course
• Scale Adaptation

References

1. Akbaş, U., Aydoğdu, Ş., ve Büyüköztürk, Ş. (2020). Farklı Ortamlarda Uygulanan Likert Tipi Ölçek ile Metrik Ölçeğin Psikometrik Özelliklerinin İncelenmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 35(1), 222-242. https://dergipark.org.tr/tr/pub/hunefd/issue/51815/676366
2. Akbulut, C. K. ve Uzuntiryaki-Kondakçi, E. (2019). Turkish adaptation of the 3 x 2 goal orientation scale. Bartın University Journal of Faculty of Education, 8(3), 839-866. https://dergipark.org.tr/en/pub/buefad/article/517750
3. Akın, A. (2012). Kendini sabotaj ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Eğitim ve Bilim, 37(164). http://egitimvebilim.ted.org.tr/index.php/EB/article/view/717
4. Ames, C., & Archer, J. (1988). Achievement goals in the classroom: Students' learning strategies and motivation processes. Journal of Educational Psychology, 80(3), 260. https://psycnet.apa.org/record/1989-03213-001
5. Aydın, S. ve Yerdelen, S. (2015). Lise öğrencilerinin biyoloji dersinde kullandıkları üst biliş stratejilerinin başarı hedef yönelimleri ve öz-yeterlik algıları ile ilişkisinin incelenmesi. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 11(3).
6. Bardach, L., Oczlon, S., Pietschnig, J. ve Lüftenegger, M. (2020). Has achievement goal theory been right? A meta-analysis of the relation between goal structures and personal achievement goals. Journal of Educational Psychology, 112(6), 1197. https://doi.org/10.1037/edu0000419
7. Bardach, L., Yanagida, T., Klassen, R. M. ve Lüftenegger, M. (2022). Normative and appearance performance-approach goal structures: Two-level factor structure and external linkages. The Journal of Experimental Education, 90(1), 130-145. https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/00220973.2020.1729081
8. Bishop, P. A. ve Herron, R. L. (2015). Use and Misuse of the Likert Item Responses and Other Ordinal Measures. International Journal of Exercise Science, 8(3), 297–302. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4833473/

9. Büyüköztürk, S., Akgün, Ö. E., Özkahveci, Ö. ve Demirel, F. (2004). The validity and reliability study of the Turkish version of the motivated strategies for learning questionnaire. Educational Sciences: Theory & Practice, 4(2). https://www.asosindex.com.tr/index.jsp?modul=makale-detay&alan=benzer&secenek=magazine&Id=wJGg44oBQzmg-9NMX_se
10. Chazan, D. J., Pelletier, G. N. ve Daniels, L. M. (2022). Achievement goal theory review: An application to school psychology. Canadian Journal of School Psychology, 37(1), 40-56. https://doi.org/10.1177/08295735211058319
11. Çakıcı, Ş. K., Özge, K. O. L. ve Yaman, S. (2021). The effects of STEM education on students’ academic achievement in science courses: A meta-analysis. Journal of Theoretical Educational Science, 14(2), 264-290. https://doi.org/10.30831/akukeg.810989
12. Distefano, C. ve Morgan, G. B. (2014). A comparison of diagonal weighted least squares robust estimation techniques for ordinal data. Structural Equation Modeling: A Multidisciplinary Journal, 21(3), 425-438. https://doi.org/10.1080/10705511.2014.915373
13. Elliot, A. J. (1999). Approach and avoidance motivation and achievement goals. Educational psychologist, 34(3), 169-189. https://doi.org/10.1207/s15326985ep3403_3
14. Elliot, A. J. ve Murayama, K. (2008). On the measurement of achievement goals: critique, illustration, and application. Journal of Educational Psychology, 100(3), 613. https://doi.org/10.1037/0022-0663.100.3.613
15. Elliot, A. J., Murayama, K. ve Pekrun, R. (2011). A 3× 2 achievement goal model. Journal of Educational Psychology, 103(3), 632. https://doi.org/10.1037/a0023952
16. Elmas, C. (2018). Fen bilgisi öğretmen adaylarının biyolojiye ilişkin tutumlarının, motivasyonlarının ve öğrenme yaklaşımlarının incelenmesi , [Yayınlanmamış Yüksek Lisans tezi], Kastamonu Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Kastamonu.
17. Elmas, C. ve Altunoglu, B. D. (2023). The Cognitive-affective Distinction in Achievement Goal: The Development and Validation of the Achievement Questionnaire for Biology Learning. Science Education International, 34(3), 177-189. https://doi.org/10.33828/sei.v34.i3.2
18. Feyzioğlu, B. (2019). The role of inquiry-based self-efficacy, achievement goal orientation, and learning strategies on secondary-school students’ inquiry skills. Research in Science & Technological Education, 37(3), 366-392. https://doi.org/10.1080/02635143.2019.1579187
19. Feyzioğlu, B. ve Demirdağ, B. (2023). Uncovering Turkish Science High School students' learning strategy, inquiry-oriented self-efficacy, task value, achievement goals: A structural equation modelling analysis. Psycho-Educational Research Reviews, 12(1), 118-133. https://doi.org/10.52963/PERR_Biruni_V12.N1.08
20. Gadermann, Anne M., Guhn, M. ve Zumbo, Bruno D. (2019) "Estimating ordinal reliability for Likert-type and ordinal item response data: A conceptual, empirical, and practical guide. Practical Assessment, Research, and Evaluation: 17, 3. https://doi.org/10.7275/n560-j767
21. Genç, G. A. ve Göksu, V. (2019). Lise öğrencilerinin başarı hedef yönelimleri ile fizik öğrenmeye yönelik akademik motivasyonlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 16(44), 307-331.
22. Göktaş, İ. (2022). Bilimsel süreç becerilerinin başarı amaç yönelim aracılığıyla fen bilgisi öğretmen adaylarının üniversite kimya derslerindeki fen öğrenme anlayışlarını yordaması, , [Yayınlanmamış Yüksek Lisans tezi], Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Aydın.
23. Huang, Y. M. (2016). Networking behavior: from goal orientation to promotability. Personnel Review, 45(5), 907-927. https://doi.org/10.1108/PR-03-2014-0062
24. Hulleman, C. S., Schrager, S. M., Bodmann, S. M. ve Harackiewicz, J. M. (2010). A meta-analytic review of achievement goal measures: Different labels for the same constructs or different constructs with similar labels? Psychological Bulletin, 136(3), 422. https://doi.org/10.1037/a0018947
25. Hulleman, C., Rhee Bonney, C., Karabenick, S., Elliot, A., Barron, K., Yperen, V. N. ve Harackiewicz, J. (2006). Defining and distinguishing mastery-avoidance goals: Definitions, domains, and assessment. Symposium organized for the meeting of the American Educational Research Association, San Francisco, CA. Participants: S. Karabenick (chair), A. Elliot, C. Hulleman, C. Rhee Bonney, K. Barron, N. Van Yperen, JM Harackiewicz (discussant),
26. İrven, Ö. ve Şenler, B. (2017). İlkokul 4. Sınıf öğrencilerinin fen bilimleri dersine yönelik motivasyonel inançları ve öz-düzenleme becerileri. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19(2), 367-379.
27. Jagacinski, C. M. ve Duda, J. L. (2001). A comparative analysis of contemporary achievement goal orientation measures. Educational and Psychological Measurement, 61(6), 1013-1039. https://doi.org/10.1177/00131640121971626
28. Jorgensen, T. D., Kite, B. A., Chen, P.-Y. ve Short, S. D. (2018). Permutation randomization methods for testing measurement equivalence and detecting differential item functioning in multiple-group confirmatory factor analysis. Psychological Methods, 23(4), 708–728. https://doi.org/10.1037/met0000152
29. Kite B. A., Jorgensen T. ve Chen P. (2018) Random Permutation Testing Applied to Measurement Invariance Testing with Ordered-Categorical Indicators. Structural Equation Modeling: A Multidisciplinary Journal, 25:4, 573-587. https://doi.org/10.1080/10705511.2017.1421467
30. Kurt, U. ve Tas, Y. (2019). Prediction of students' strategies for doing science homework by parental support and students' goal orientation. Pegem Journal of Education and Instruction, 9(2), 585-604. https://doi.org/10.14527/pegegog.2019.019
31. Lei, H., Chiu, M. M., Wang, D., Wang, C. ve Xie, T. (2022). Effects of game-based learning on students’ achievement in science: a meta-analysis. Journal of Educational Computing Research, 60(6), 1373-1398. https://doi.org/10.1177/07356331211064543
32. Li, C.-H. (2016). The performance of ML, DWLS, and ULS estimation with robust corrections in structural equation models with ordinal variables. Psychological Methods, 21(3), 369–387. https://doi.org/10.1037/met0000093
33. Linnenbrink, E. A. ve Pintrich, P. R. (2002). Achievement goal theory and affect: An asymmetrical bidirectional model. Educational psychologist, 37(2), 69-78. https://doi.org/10.1207/S15326985EP3702_2
34. Lüftenegger, M., Bardach, L., Bergsmann, E., Schober, B. ve Spiel, C. (2019). A citizen science approach to measuring students’ achievement goals. International Journal of Educational Research, 95, 36-51. https://doi.org/10.1016/j.ijer.2019.03.003
35. Mao, P., Cai, Z., He, J., Chen, X. ve Fan, X. (2021). The relationship between attitude toward science and academic achievement in science: A three-level meta-analysis. Frontiers in psychology, 12, 784068. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2021.784068
36. Midgley, C., Kaplan, A., Middleton, M., Maehr, M. L., Urdan, T., Anderman, L. H., Anderman, E., ve Roeser, R. (1998). The development and validation of scales assessing students' achievement goal orientations. Contemporary Educational Psychology, 23(2), 113-131. https://doi.org/10.1006/ceps.1998.0965
37. Noordzij, G., Giel, L. ve van Mierlo, H. (2021). A meta-analysis of induced achievement goals: the moderating effects of goal standard and goal framing. Social Psychology of Education, 24, 195-245. https://doi.org/10.1007/s11218-021-09606-1
38. Nye, C. D. ve Drasgow, F. (2011). Assessing Goodness of Fit: Simple Rules of Thumb Simply Do Not Work. Organizational Research Methods, 14(3), 548-570. https://doi.org/10.1177/1094428110368562
39. Özkan, R. ve Bindak, R. (2021), Likert tipi ölçeklerde katılım düzeyi sayısındaki değişikliğin psikometrik özelliklerinin incelenmesi. Nicel Bilimler Dergisi, 3(2), 150-172. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/2101273
40. Pamuk, S. ve Elmas, R. (2015). Üst-bilişsel öz-düzenlemenin, öz-yeterlik ve hedef yönelimi ile açıklanması: Afyon ili örneği. Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 4(2), 175-189.
41. Pintrich, P. R., Conley, A. M., & Kempler, T. M. (2003). Current issues in achievement goal theory and research. International Journal of Educational Research, 39(4-5), 319-337. https://doi.org/10.1016/j.ijer.2004.06.002
42. Pintrich, P. R., Smith, D., Garcia, T. ve McKeachie, W. J. (1991). The motivated strategies for learning questionnaire (MSLQ). Ann Arbor, MI: NCRIPTAL, The University of Michigan.
43. Putnick, D. L. ve Bornstein, M. H. (2016). Measurement Invariance Conventions and Reporting: The State of the Art and Future Directions for Psychological Research. Developmental Review : DR, 41, 71–90. https://doi.org/10.1016/j.dr.2016.06.004
44. R Core Team (2021). R: A language and environment for statistical computing. R Foundation for Statistical Computing, Vienna, Austria. URL https://www.R-project.org/.
45. Revelle, W. R. (2017). psych: Procedures for Personality and Psychological Research. Software
46. Rhemtulla M., Brosseau-Liard P. É. ve Savalei V. (2012). When can categorical variables be treated as continuous? A comparison of robust continuous and categorical SEM estimation methods under suboptimal conditions. Psychological Methods, 17, 354-373. https://doi.org/10.1037/a0029315
47. Rosseel, Y. (2012). lavaan: An R package for structural equation modeling. Journal of statistical software, 48, 1-36.
48. RStudio Team (2024). RStudio: Integrated Development for R. RStudio, PBC, Boston, MA URL http://www.rstudio.com/.
49. Savalei V. (2021) Improving Fit Indices in Structural Equation Modeling with Categorical Data. Multivariate Behavioral Research, 56:3, 390-407. https://doi.org/10.1080/00273171.2020.1717922
50. Savaş, B. (2023). Ortaokul öğrencilerinin epistemolojik inançları, başarı duyguları ve hedef yönelimleri arasındaki ilişkinin incelenmesi: Bir yapısal eşitlik modellemesi çalışması, [Yayınlanmamış Yüksek Lisans tezi], Bursa Uludağ Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Bursa.
51. Senko, C., Hulleman, C. S. ve Harackiewicz, J. M. (2011). Achievement goal theory at the crossroads: Old controversies, current challenges, and new directions. Educational Psychologist, 46(1), 26-47. https://doi.org/10.1080/00461520.2011.538646
52. Struck Jannini, A. V., Akdemir, Z. ve Menekse, M. (2024). Achievement goal theory in STEM education: A systematic review. Journal of Engineering Education, 1–22. https://doi.org/10.1002/jee.20585
53. Subaşı, M. ve Yasemin, T. A. Ş. (2017). Öğrencilerin fen bilimleri dersindeki hedef yönelimlerinin sınıf ortamı hedef algıları ile yordanması. Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 7(2), 306-321. https://doi.org/10.24315/trkefd.283048
54. Uzuner, Ö. N. ve Çakır, R. (2019). Yavaş geçişli animasyon tekniğinin öğrencilerin başarıları, bilimsel düşünme becerileri ve hedef yönelimleri üzerine etkisi. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, 8(2), 323-341. https://dx.doi.org/10.30703/cije.469692
55. Wu, H. ve Estabrook, R. (2016). Identification of Confirmatory Factor Analysis Models of Different Levels of Invariance for Ordered Categorical Outcomes. Psychometrika, 81(4), 1014–1045. https://doi.org/10.1007/s11336-016-9506-0
56. Xia, Y.ve Yang, Y. (2018). RMSEA, CFI, and TLI in structural equation modeling with ordered categorical data: The story they tell depends on the estimation methods. Behav Res 51, 409–428 (2019). https://doi.org/10.3758/s13428-018-1055-2