Öğretmenlik Uygulaması Dersine İlişkin Öğretmen Adaylarının Görüşleri

Öz

Araştırmanın amacı öğretmenlik uygulaması dersine ilişkin okul öncesi öğretmen adaylarının görüşlerinin ortaya konmasıdır. Bu amaç doğrultusunda araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Görüşme sorularının kapsam geçerliliğini sağlamak için 3 uzmanın görüşü alınmış ve sorular yeniden düzenlenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu  2018–2019 eğitim öğretim yılında Eskişehir Osmangazi ve Uşak Üniversiteleri Eğitim Fakültesi Okul Öncesi Öğretmenliği son sınıf öğrencilerinden Öğretmenlik Uygulaması I ve Öğretmenlik Uygulaması II derslerini alan 42 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Öğretmen adaylarına öğretmenlik uygulaması dersinin sürecini değerlendirecekleri 5 soru ve bu derse yönelik önerilerde bulunacakları bir soru sorulmuştur. Verilerin analizinde betimsel analiz yöntemi kullanılmıştır. Elde edilen veriler doküman haline getirilmiş, temalar ve alt temalar halinde her bir araştırmacı tarafından ayrı ayrı kodlanmıştır. Yapılan kodlamalar karşılaştırılarak uzlaşılmıştır. Veriler katılımcıların doğrudan ifadelerine de yer verilerek yorumlamıştır. Araştırma sonucunda öğretmen adaylarının öğretmenlik uygulaması sürecinde çocuklar açısından kendilerini onlarla en fazla bağ kurabilen ve onların eğitimi üzerinde etkili olarak ifade ettikleri görüldü. Ayrıca, öğretmen adaylarının kendilerini program açısından çoğunlukla başarılı; kişisel özellikleri açısından en çok iletişimi iyi ve mesleğe yönelik kaygı duyan kişiler olarak gördükleri bulgusuna ulaşılmıştır. Öğretmen adayları uygulama yaptıkları okul çalışanlarına yönelik çoğunlukla sorun yaşamadıklarını, en fazla yaşadıkları sorunun ise öğretmenlerin müdahalesi olduğunu ve öğretmenlik uygulaması sonrasında mesleki gelişim açısından çoğunlukla kendilerini yeterli olarak gördükleri belirlendi. Öğretmen adaylarının öğretmenlik uygulaması dersine yönelik 22 farklı öneride bulunduğu görülmüştür. Araştırma sonuçları değerlendirildiğinde, öğretmenlik uygulaması dersinin öğretmen adaylarına önemli katkılarının olduğu, ancak mesleki gelişim açısından yeterli düzeye gelebilmeleri için bu dersin nitelik ve niceliğinin iyileştirilmesi gerektiği söylenebilir.

Anahtar Kelimeler

• Erken çocukluk eğitimi,Okul öncesi eğitimi,öğretmen adayı,öğretmenlik uygulaması

Pre-Service Teachers' Opinions about Teaching Practice Course

Abstract

The aim of the study is to reveal the opinions of the pre-service preschool teachers about the teaching practice course. For this purpose, semi-structured interview form, one of the qualitative research methods, was used in the study. In order to ensure the content validity of the interview questions, the opinions of 3 experts were received and the questions were rearranged. The study group consists of 42 pre-service teachers who took the Teaching Practice I and Teaching Practice II courses from the preschool teachers of EskişehirOsmangazi and Uşak University Faculty of Education in 2018-2019 academic year. Pre-service teachers were asked 5 questions to evaluate the process of teaching practice and a question to bring forward suggestions for this course. Descriptive analysis method was used for data analysis. The data obtained were documented and coded separately by each researcher as themes and sub-themes. The encodings were compared bring forward and compromise was reached. The data was interpreted by including the direct statements of the participants. As a result of the research, it was found that the pre-service teachers perceived themselves as the ones who had the most connection with children and influenced their education during the teaching process from the point of children, mostly as successful with regard to the program, the ones who are good at communicating mostly but who are concerned about the professionfrom the point of personal characteristics. In addition, it was found that they did not have considerable problems for the school employees but the problem they experienced most was theintervention of the teachers and after teaching, it was found that they consider themselves proficient in terms of professional development. It was seen that the pre-service teachers brought forward 22 different suggestions for the teaching practice course. When the results of the research are evaluated, it can be said that the teaching practice course has important contributions to the prospective teachers, but it is necessary to improve the quality and quantity of this course in order for them to reach a sufficient level in terms of professional development.

Keywords

• Early childhood education,Preschool education,pre-sercive teacher,teaching practice course

References

1. Akpınar, M., Çolak, K., Yiğit, E.Ö. (2012). Öğretmenlik uygulaması dersi kapsamında sosyal bilgiler öğretmen adaylarının yeterliklerine yönelik uygulama öğretmenlerinin görüşleri. M.Ü. Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, (36), 41-67.
2. Akyıldız, H. (1995). The evaluations of teacher candidates about effective teacher features on the ıdeal-practical level. Teacher Training for the Twenty First Century, World Conference on Teacher Education, Dokuz Eylül University Buca Faculty of Education, August 27- September 2, 39-50, İzmir-Turkey.
3. Altıntaş, S., Görgen, İ. (2014). Sınıf öğretmeni adaylarının öğretmenlik uygulaması üzerine görüşleri (Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi örneği). Turkish Studies, 9(8), 197-208.
4. Arı, A., Kiraz, E. (1999). Okul Deneyimi Uygulamalarında Karşılaşılan Sorunlar ve Çözüm Önerileri. III. Ulusal Fen Bilimleri Eğitimi Sempozyumu Bildiriler Kitabı, içinde (307-310), Ankara: MEB Basımevi.
5. Aslan, M., Sağlam, M. (2018). Öğretmenlik uygulaması dersinin öğretmen adaylarının görüşlerine göre değerlendirilmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 33(1), 144-162
6. Baran, M., Yaşar, Ş., Maskan, A. (2015). Fizik öğretmen adaylarının öğretmenlik uygulaması dersine yönelik görüşlerinin değerlendirilmesi. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 26, 230-248.
7. Boz, N., Boz, Y. (2006). Do prospective teachers get enough experience in school placements? Journal of Education for Teaching, 32(4), 353-368.
8. Çelikten, M., Şanal, M., & Yeni, Y. (2005). Öğretmenlik mesleği ve özellikleri. Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 19(2), 207-237.

9. Demir, Ö., Çamlı, Ö., (2011). Öğretmenlik uygulaması dersinde uygulama okullarında karşılaşılan sorunların sınıf ve okul öncesi öğretmenliği öğrenci görüşleri çerçevesinde incelenmesi: Nitel bir çalışma. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 24(1), 117- 139.
10. Dursun, Ö.Ö., Kuzu, A. 2008. Öğretmenlik uygulaması dersinde yaşanan sorunlara yönelik öğretmen adayı ve öğretim elemanı görüşleri. Ahmet Keleşoğlu Eğitim Fakültesi Dergisi, (25), 159-178.
11. Gök, T., Sılay, İ. 2004. Öğretmen adaylarının uygulama okullarında karşılaştıkları sorunlar ve bu sorunları gidermek amacıyla hazırlanan öneriler üzerine bir çalışma. XIII. Ulusal Eğitim Bilimleri Kurultayı, Malatya.
12. Gökçe, E., Demirhan, C. (2005). Öğretmen adaylarının ve ilköğretim okullarında görev yapan uygulama öğretmenlerinin öğretmenlik uygulaması etkinliklerine ilişkin görüşleri. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 38(1), 43-71.
13. Görgen, İ., Çokçalışkan, H., Korkut, Ü. (2013). Öğretmenlik uygulaması dersinin öğretmen adayları, uygulama öğretmenleri ve uygulama öğretim üyeleri açısından işlevselliği. Muğla Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (28), 56-73.
14. Erarslan, A. (2009). İlköğretim matematik öğretmen adaylarının ‘öğretmenlik uygulaması’ üzerine görüşleri. Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi, 3(1), 207-221.
15. Göktaş, Ö., Şad, S. N. (2014). Okul deneyimi ve öğretmenlik uygulaması dersi uygulama öğretmenlerinin seçim süreci: Ölçütler, sorunlar ve öneriler. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 29(4), 115-128.
16. Graham, S., Harris, K. R., Fink, B., & McArthur, C. A. (2001). Teacher efficacy in writing: A construct validation with primary grade teachers. Scientific Studies of Reading, 5(2), 177-203.
17. Hascher, T. &Wepf, L. (2007). Lerntagebücher im Praktikum von Lehramtstudierenden, Empirische Paedagogik, 21 (2), 101-118.
18. Karadüz A., Eser, Y., Şahin, C., İlbay, A.B., (2009). Eğitim fakültesi son sınıf öğrencilerinin görüşlerine göre öğretmenlik uygulaması dersinin etkililik düzeyi. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6(11), 442-455.
19. Karasu Avcı, E., İbret, B. Ü. (2016). Öğretmenlik uygulaması 2 dersine ilişkin okul öncesi öğretmen adaylarının görüşlerinin değerlendirilmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 24(5), 2519-2536.
20. Kavas, A. B., Bugay, A. (2009). Öğretmen adaylarının hizmet öncesi eğitimlerinde gördükleri eksiklikler ve çözüm önerileri. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 25(25), 13-21.
21. Kettle, B., and Sellers, N. (1996). The development of student teachers practical theory of teaching. Teaching and Teacher Education, 12(1), 1-24.
22. Kılıç, D. (2004). Öğretmenlik Uygulaması Dersinin Öğretmen Adayları Üzerine Etkisinin Değerlendirilmesi. Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi, (10), 172-184.
23. MEB Mevzuat (1998/2493). Öğretmen adaylarının Milli Eğitim Bakanlığına bağlı eğitim öğretim kurumlarında yapacakları öğretmenlik uygulamasına ilişkin yönerge. http://mevzuat.meb.gov.tr/dosyalar/263.pdf adresinden 10.05.2019 tarihinde alınmıştır.
24. ÖYEGM (2008). Öğretmen yetiştirme ve eğitimi genel müdürlüğü. Fen ve teknoloji öğretmeni özel alan yeterlikleri. Ankara: Milli Eğitim Bakanlığı http://otmg.meb.gov.tr/alanfen.html adresinden, 12 05 2019 tarihinde alınmıştır.
25. Özen, A.; Ergenekon, Y., Batu, E.S. (2009). Zihin engelliler öğretmenliği adaylarının uygulama okulları ve uygulama sınıf öğretmenleri hakkındaki görüşleri. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 9(1), 185-200.
26. Özkılıç, R., Bilgin, A., Kartal, H. (2008). Öğretmenlik uygulaması dersinin öğretmen adaylarının görüşlerine göre değerlendirilmesi. İlköğretim Online, 7(3), 726-737.
27. Paker, T. (2008). Öğretmenlik Uygulamasında Öğretmen Adaylarının Uygulama Öğretmeni ve Uygulama Öğretim Elemanının Yönlendirmesiyle İlgili Karşılaştıkları Sorunlar. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 23(23), 132-139.
28. Selvi, M., Doğru, M., Gencosman, T., Saka, D. (2017). Fen bilimleri öğretmen adaylarının okul deneyimi ve öğretmenlik uygulaması derslerine ilişkin görüşlerinin etkinlik kuramına göre incelenmesi. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 36(1), 175-194.
29. Severcan, S. 2007. Okul öncesi öğretmen adaylarının uygulama yaptıkları okul öncesi eğitim kurumlarında karşılaştıkları sorunların belirlenmesi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
30. Şimşek, S., Alkan, V., Erdem, A. R. (2013). Öğretmenlik uygulamasına ilişkin nitel bir çalışma. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (34), 63-73.
31. Taşdere, A. (2014). Sınıf öğretmen adaylarının öğretmenlik uygulaması dersine yönelik yaşadıkları sorunlar ve çözüm önerileri. Turkish Studies-International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 9(2), 1477-1497.
32. Tekin, H. H. (2012). Nitel araştırma yönteminin bir veri toplama tekniği olarak derinlemesine görüşme. Sosyoloji Dergisi, 3(13), 101-116.
33. Ünal, S., Özcan, E. (2000). Depresyonda hazırlayıcı, ortaya çıkarıcı ve koruyucu etmenler. Anadolu Psikiyatri Dergisi, 1(1), 41-52.
34. Yıldırım, A. (1999). Nitel araştırma yöntemlerinin temel özellikleri ve eğitim araştırmalarındaki yeri ve önemi. Eğitim ve Bilim, 23(112), 7-17.
35. Yıldırım, A., Şimşek, H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (Genişletilmiş 9. Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
36. Yıldız Altan R., Ulutaş, İ., Demiriz, S. (2018). Okul öncesi öğretmenliği lisans programında yer alan" öğretmenlik uygulaması" dersine ilişkin görüşlerin karşılaştırılması. Gazi University Journal of Gazi Educational Faculty (GUJGEF), 38(3), 869-886.
37. Yılmaz, A., & Namlı, S. (2017). The opinions of supervising teachers and teacher cadidates participated to teaching practice about professional competency. Journal of Human Sciences, 14(3), 3061-3077.
38. YÖK (Yükseköğretim Kurulu) (1998). Fakülte-Okul birliği YÖK-Dünya Bankası Milli Eğitimi Geliştirme Projesi Hizmet Öncesi Öğretmen Eğitimi, Ankara. (1999). Türkiye’de Öğretmen Eğitiminde Standartlar ve Akreditasyon YÖK-Dünya Bankası Milli Eğitimi Geliştirme Projesi Hizmet Öncesi Öğretmen Eğitimi, Ankara