Süt Sığırcılığı İşletmelerinde Satın Alma Gücünü Etkileyen Faktörlerin belirlenmesi

Abstract

Bu çalışmanın amacı, iç ticaret hadleri endeksini kullanarak süt sığırcılığı işletmelerinin ekonomik refah ve satın alma gücü değişimlerini analiz etmektir. Çalışmada, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ve Ulusal Süt Konseyi (USK) verileri kullanılarak Ocak 2011-Aralık 2023 dönemi için 'Ekonomik Refah Göstergesi' olarak NİTOT (Net İç Ticaret Hadleri Endeksi) ve 'Satın Alma Gücü Göstergesi' olarak INTOT Gelir İç Ticaret Hadleri Endeksi hesaplanmıştır.) Regresyon modelinde bağımsız değişkenler; Süt Yem Paritesi, Süt Prim Desteği, aylık reel çiğ süt fiyatları ve reel yem fiyatları, aylık süt üretim miktar endeksi değişkenlerindeki 1 birimlik artışın süt sığırcılığı işletmelerinin satın alma gücünde sırasıyla 36; 5,4; 0,28; 0,38; 1,1 birimlik artışa neden olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca regresyon modelinde COVID-19 ve 2014, 2018, 2020 yıllarındaki sektörel krizlerin satın alma gücü endeksi üzerindeki etkileri analiz edilmiştir. Sonuç olarak, bölgesel ve küresel krizlerin geçiş noktasında yer alan Türkiye'nin, bu yükselişlerin tarım ve hayvancılık sektörüne etkisini en aza indirmek için kendine yeterlilik politikalarını ve fiyat istikrarını sağlaması gerektiği görülmüştür. Bu bağlamda, sektördeki yapısal sorunların çözümünde hayvancılık sektörüne yeterli ve zamanında destek sağlanması büyük önem taşımaktadır.

Keywords

• Süt Sığırcılığı İşletmeleri
• sürdürülebilirlik
• iç ticaret hadleri

Identification of factors affecting purchasing power in dairy cattle farms

Abstract

The aim of this study is to analyze the economic welfare and purchasing power changes of dairy cattle farms by using internal terms of trade index. In the study, for the period of January 2011 to December 2023, NITOT (Net Internal Terms of Trade Index) was calculated as the “Economic Welfare Indicator,” and INTOT (Income Internal Terms of Trade Index) was calculated as the “Purchasing Power Indicator,” using data from the Turkish Statistical Institute (TURKSTAT) and the National Milk Council (USK). In the regression model, it was determined that a 1-unit increase in the independent variables—milk feed parity, milk premium support, monthly real raw milk prices, real feed prices, and the monthly milk production quantity index—resulted in increases of 36, 5.4, 0.28, 0.38, and 1.1 units, respectively, in the purchasing power of dairy cattle farms. In addition, in the regression model, the effects of COVID-19 and sectoral crises in 2014, 2018, and 2020 on the purchasing power index were analysed. As a result, it has been observed that Türkiye, which is located at the transition point of regional and global crises, needs to ensure self-sufficiency policies and price stability in order to minimise the impact of these crises on the agriculture and livestock sector. In this context, it is of great importance to provide adequate and timely support for the livestock sector in solving the structural problems in the sector.

Keywords

• Dairy farms
• economic sustainability
• internal terms of trade
• purchasing power
• regression

References

1. Ait Sidhoum A, Dakpo KH, Latruffe L (2022): Trade-offs between economic, environmental and social sustainability on farms using a latent class frontier efficiency model: Evidence for Spanish crop farms. Plos One, 17, 1-11.
2. Aksoy A, Terin M, Keskin A (2012): Türkiye süt sığırcılığında ıslah ve destekleme politikalarının bölgesel etkileri üzerine bir araştırma. Atatürk Üniv Ziraat Fak Derg, 43, 59-64.
3. Al-Khalaifah H, Al-Nasser A, Abdulmalek N, et al (2020): Impact of SARS-Con-V2 on the poultry industry in Kuwait: A case study. Front Vet Sci, 7, 23-31.
4. Bayramoğlu Z, Ağızan K, Ağızan S (2021): Kamu desteklerinin tarımsal ürün piyasalarına bozucu etkisi. JIST, 11, 3184-3194.
5. Beux S, Viagi A, Panizzolo R, et al (2016): Food supply chain-sustainability in small milk industry. In Advances in Production Management Systems. Initiatives for a Sustainable World. 598-605. In: Proceedings of IFIP WG 5.7 International Conference. Iguassu Falls, Brazil.
6. Botta A, Caverzasi E, Russo A (2020): Fighting the COVID-19 emergency and re-launching the European economy: debt monetization and recovery bonds. GPERC, 14, 14-23.
7. Büyüksarıkulak AM, Kahramanoğlu A (2019): The prosperity index and its relationship with economic growth: Case of Türkiye. JEBE, 7, 1-30.
8. Carter MR (1986): The economics of price scissors: Comment. Am Econ Rev, 76, 1192-1194.

9. Demir Ayvazoğlu P (2009): Kars ili süt sanayi ve mandıra işletmelerinde üretim ve sanayi entegrasyonunun ekonomik ve sosyo-ekonomik analizi. Doktora Tezi. Ankara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
10. Demir Ayvazoğlu P (2021): Türkiye’de süt sığırcılığında destekleme politikalarının etkileri üzerine bir değerlendirme. 341-349. In: Proceedings of 2. International Сukurova Agriculture and Veterinary Congress. Adana, Türkiye.
11. Demir Ayvazoğlu P, Aydın E (2022): Türkiye hayvancılığına genel bir bakış. 810-826. In: ISPEC 10th Internatıonal Conference on Agriculture, Animal Sciences and Rural Development. Burdur, Türkiye.
12. Demir P, Aral S (2009): Kars ilinde faaliyet gösteren süt sığırcılık işletmelerinin karşılaştıkları sorunlar ve çözüm önerileri. Vet Hekim Der Derg, 80, 17-22.
13. Doğar D, Çiçek A, Ayyıldız M (2024): Türkiye’de süt ve süt ürünleri üretiminin mevsimsel ARIMA modeli ile tahmini. Turkish Journal of Agricultural and Natural Sciences, 11 (3), 642-653.
14. Dutia BP (1950): Long term factors ınfluencing terms of trade of agriculture with special reference to India. Indian J Agric Econ, 13, 184-205.
15. Hozman SB, Akçay H (2016): Sivas ili damızlık sığır yetiştiricileri birliğine üye süt sığırcılığı işletmelerinin bazı teknik ve ekonomik özellikleri. Tarım Ekonomisi Derg, 22, 57-65.
16. İçöz Y, Taşdan K, İriboy S, et al (2007): Türkiye süt alt sektör analizi. TEAE Yayın, Ankara.
17. Kalaycı Ş (2005): SPSS uygulamalı, çok değişkenli istatistik teknikleri. Asil Yayın Dağıtım, Ankara.
18. Kaplan K, Çiçek A (2022): Türkiye'de Çiğ Süt Fiyatları ile Süt Yemi Fiyatları Arasındaki Nedensellik İlişkisinin Toda-Yamamoto Testi ile Belirlenmesi. ÇOMÜ Ziraat Fakültesi Dergisi, 10, 336-345.
19. Keskin G (2022): Türkiye’de hayvancılığın sürdürülebilirliğine ilişkin makro verilerin analizi. JASP, 5, 81-94.
20. Kızılaslan N, Kızılaslan H, Çift A (2022): Türkiye’de Ayçiçeği Tarımında İç Ticaret Hadleri (Tokat İli Örneği). Gaziosmanpaşa Bilimsel Araştırma Derg, 11, 98-107.
21. Kip E (1981): Türkiye’de Tarımsal Ürünlerde İç Ticaret Hadleri. Atatürk Üniversitesi Yayınları, Erzurum.
22. Mencet Yelboğa MN, Sayın C, Eryiğit FD (2018): Türkiye'de Turunçgil Üretiminde İç Ticaret Hadleri. Third Sector Social Economic Review, 53, 881.
23. Mencet Yelboğa MN, Sayın C, Eryiğit FD (2019): Türkiye’de Domates Üretiminde İç Ticaret Hadleri. Ziraat Mühendisliği, 367, 6-12.
24. Merdan K (2024): Türkiye’nin Tarım Sektörü: Tarımının Dünü, Bugünü ve Yarını. Bingöl Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 8, 47-70.
25. Polatoğlu MG (2021): Türkiye’de cumhuriyet dönemi ile birlikte süt endüstrisinin kuruluşu ve gelişimi üzerine bir inceleme (1923-1963). Muhasebe ve Finans Tarihi Araş Derg, 20, 115-131.
26. Schwab PM (1971): Two measures of purchasing power contrasted. Monthly Lab. Rev, 94, 3.
27. Terborgh GW (1926): The purchasing-power parity theory. J Political Econ, 34, 197-208.
28. Torgut E, Annayev S, Türkekul B, et al (2019): Türkiye’de uygulanmakta olan hayvancılık desteklemelerinin süt sığırcılığı yapan işletmelere etkisi: İzmir ili örneği. Ziraat Fak Derg, 14, 29-45.
29. Trottier B (2023): Thick critiques, thin solutions: news media coverage of meatpacking plants in the COVID-19 pandemic. Agr Hum Values, 40, 1497-1512.
30. Tuncel S, Cevger Y (2017): Et İthalatının Ankara İli sığır besi işletmelerinde iç ticaret hadleri, fiyat, üretim ve gelir dalgalanmaları üzerine etkisi. Vet Hekim Der Derg, 17, 126-135.
31. TURKSTAT (2024): Inflation statistics. Available at https://data.tuik.gov.tr/Kategori/GetKategori?p=enflasyon-ve-fiyat-106 (Accessed July 10, 2024).
32. USK (2024): Ulusal Süt Konseyi. Available at https://ulusalsutkonseyi.org.tr/fiyatlar/ (Accessed July 10, 2024).
33. Uzunöz M (2009): Türkiye’de baklagil ürünlerinde iç ticaret hadleri. JAFAG, 2, 29-37.
34. Uzunöz M, Akçay Y, Esengün K (2004): Türkiye’de süt üretiminde iç ticaret hadleri ve risk analizleri. JAFAG, 21, 39-48.