«АЛПАМЫС БАТЫР» ЖЫРЫ ТҮРКІ ХАЛЫҚТАРЫ ТАРИХЫНДА

Öz

Мақалада түркі халықтарына ортақ батырлық дастан «Алпамыс батыр» жырына тарихи талдау жасалған. «Алпамыс батыр» жырын басқа да түркі халықтарының – қазақ, өзбек, қарақалпақ, башқұрт, татар, алтай халықтарында тараған нұсқаларымен салыстыра отырып Орта Азия жерінде өмір сүріп жатқан түркі тілдес халықтардың - тілі, діні, түбі бір халық екендігі айтылады.

Anahtar Kelimeler

• Орта Азия
• Түркі халықтары
• Эпос
• Мәдениет
• Тарихи деректер

THE POEM «ALPAMYS BATYR» IN THE HISTORY OF TURKIC NATIONS

Öz

In the article analysis was given to the “Alpamys batyr” which is the common poem to all Turkic nations. The poem “Alpamys batyr” was compared with other Turkic poems or with other spread version of Kazakh, Uzbek, Karakalpak, Bashkurt, Tatar, Altay people’s poems and considered that Turkic nations who live in Central Asia had the same root in their language and religion.

Anahtar Kelimeler

• Central Asia
• Turkic People
• Epic
• Culture
• Historic data

Kaynakça

1. 1. Жирмунский В.М., Зарифов Х .Т. «Алпамыс туралы батырлық жыр». Т., 1959. -164 б.
2. 2. Зарифов Х .Т. «Алпамыс - өзбек халық батырлық жыры». Т., 1999. -224 б.
3. 3. Жирмунский В.М. «Aлпомиш достонининг муҳокамасига оид масалалар». М., 1947. -125 б.
4. 4. Мурадов А, Эргашев А. «Алпамыснама». М., 1997. -165 б.
5. 5. Ўзбек совет энциклопедияси. Ред. Абдуллаев В. 1-том, Т., 1971. -278 б.
6. 6. Жирмунский В. М. «Сказание об Алпамыше и богатырская сказка». М.,1960.-235 б.
7. 7. Жирмунский В.М. «Основные мотивы эпоса Алпамыш». М., 1947. -132 б.
8. 8. Сагитов И.Т. «Қарақалпақ батырлық дастаны Алпамыс». Нукус, 1992. -145 б.

9. 9. Юнусов Ғ.О. «Алпомиш». Т., 1923. -166 б.
10. 10. Хошниязов Ж. «Каракалпакский героический эпос». Т., 1962. -113 б.
11. 11. Жирмунский В.М. «Алпамыш». Т., 1959. -60 б.
12. 12. Жумалиев Х, Габдуллин М., «Казахский эпос». А., 1958. -134 б.
13. 13. Валитова А.А. «Татарская версия эпоса Алпамыша». М., 1960. -102 б.
14. 14. Жумалиев Х, Габдуллин М., «Казахские версии Алпамыса». А., 1958. -269 б.
15. 15. Орлов А. «Алпамыс-батыр». А.,1961. -196 б.
16. 16. Орлов А. «Казахский героический эпос». М.,1945.-203 б.
17. 17. Тұрсұн Х. Алпамыс батыр // Аңыз адам. № 16, Алматы, 2016. -7-22 б.
18. 18. Хожамбергенов Р. «Каракалпакский народный эпос Алпамыс». Нукус, 1960. -233 б.
19. 19. Батырлар жыры. Ред. Айғалиұлы Е. 1-том. А., 2006. –152-251б.
20. 20. Боровков А.К. «Алпомиш». Т., 1956. -244 б.