Readability Analysis of Web-Based Patient Information on Orthodontic Activator Appliances Using the Ateşman Formula

Year 2026, Volume: 15 Issue: 1, 37 - 43, 28.02.2026

Ali Kağan Özen , Kerem Hüseyin Arslan

https://doi.org/10.53424/balikesirsbd.1704052

https://izlik.org/JA58DA87FA

Abstract

Objective: The aim of this study was to evaluate the readability levels of web-based patient information texts related to orthodontic activator appliances using the Ateşman Readability Formula, and to assess their appropriateness in the context of health communication and public education levels. Materials and Methods: This descriptive and retrospective content analysis was conducted between May 10 and 15, 2025, using the keyword “orthodontic activator appliance” via Google. A total of 34 Turkish-language texts that met the inclusion criteria and were free of duplication were selected. After formatting adjustments, all texts were analyzed using the Ateşman Readability Formula. Statistical analysis was performed with SPSS 20.0; normality was tested using the Kolmogorov–Smirnov test and descriptive statistics were calculated. Results: The mean Ateşman readability score of the texts was found to be 55.89, corresponding to a "moderate" readability level. Among the analyzed texts, 52.9% were suitable for individuals at 11–12th grade reading level, and 20.6% for 13–14th grade. Sentence length and lexical complexity were identified as significant factors affecting readability. Conclusion: Web-based patient information about activator appliances tends to exceed the general public's average education level in terms of readability. Simplifying the language and structure of such materials is essential for improving health literacy and ensuring effective patient communication.

Keywords

Activator , Health Literacy , Orthodontic Appliances

Ethical Statement

Ethical approval is not required for this study.

Supporting Institution

The study was not funded by any individual or institution.

Thanks

The authors would like to extend their sincere thanks to anyone who contributed to this study.

Ortodontik Aktivatör Apareylerine İlişkin Web Tabanlı Bilgilendirme Metinlerinin Okunabilirlik Düzeyinin Ateşman Formülü ile Değerlendirilmesi

https://izlik.org/JA58DA87FA

Abstract

Amaç: Bu çalışmanın amacı, ortodontik tedavide kullanılan aktivatör apareylerine yönelik internet ortamında sunulan hasta bilgilendirme metinlerinin okunabilirlik düzeylerini Ateşman Okunabilirlik Formülü ile değerlendirmek ve sağlık iletişimi bağlamında bu içeriklerin toplumun eğitim düzeyiyle uyumunu analiz etmektir. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı ve retrospektif nitelikteki bu çalışmada, 10–15 Mayıs 2025 tarihleri arasında Google arama motoru aracılığıyla “ortodontik aktivatör apareyi” anahtar kelimesi kullanılarak elde edilen web tabanlı içerikler taranmıştır. Dahil etme kriterlerini sağlayan ve tekrar edenlerden arındırılan 34 metin, biçimsel düzenlemeler sonrası Ateşman okunabilirlik formülü ile analiz edilmiştir. Verilerin analizinde SPSS 20.0 yazılımı kullanılmış; normal dağılım Kolmogorov–Smirnov testi ile değerlendirilmiş ve betimleyici istatistikler hesaplanmıştır. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 34 metnin ortalama Ateşman okunabilirlik skoru 55.89 olarak bulunmuştur. Bu değer, metinlerin okunabilirlik düzeyinin "orta" kategoride olduğunu göstermektedir. İçeriklerin %52.9’unun 11–12. sınıf, %20.6’sının ise 13–14. sınıf eğitim düzeyine karşılık geldiği belirlenmiştir. Cümle uzunlukları ve sözcük yapılarına ait veriler de okunabilirlik düzeyini etkileyen önemli faktörler olarak saptanmıştır. Sonuç: Aktivatör apareylerine ilişkin web tabanlı hasta bilgilendirme metinlerinin okunabilirlik düzeyleri, toplumun genel eğitim seviyesinin üzerinde kalmaktadır. Bilgilendirme içeriklerinin daha sade, anlaşılır ve erişilebilir şekilde düzenlenmesi, sağlık okuryazarlığı ve hasta-hekim iletişimi açısından büyük önem taşımaktadır.

Keywords

Aktivatör , Sağlık Okuryazarlığı , Ortodontik Cihazlar

Ethical Statement

Bu çalışma için etik onay gerekmemektedir.

Supporting Institution

Bu çalışma herhangi bir kişi veya kurum tarafından finanse edilmemiştir.

Thanks

Yazarlar, bu çalışmaya katkıda bulunan herkese içten teşekkürlerini sunar.

References

• Akbulut, A. S. (2022). İnternet ortamındaki şeffaf plak tedavisi ile ilgili bilgilerin okunabilirlik analizi. Necmettin Erbakan Üniversitesi Diş Hekimliği Dergisi, 4(1), 7–11. https://doi.org/10.51122/neudentj.2022.2
• Arslan Çarpar, K., & Yongacı, S. N. (2024). Evaluation of the readability levels of Turkish websites providing information about functional jaw orthopedics: Qualitative research (SB112). In XIX International Congress of Turkish Orthodontic Society — Program and Abstract Book (pp. 411–412). Turkish Orthodontic Society. https://www.casperbesiktas.com/tod2024/bildirikitabi.pdf
• Ateşman, E. (1997). Türkçede okunabilirliğin ölçülmesi. Dil Dergisi, 58, 71–74. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/589339
• Basch, C. H., MacLean, S. A., Romero, R.-A., & Ethan, D. (2018). Health information seeking behavior among college students. Journal of Community Health, 43, 1094–1099. https://doi.org/10.1007/s10900-018-0526-9
• Bayrak, G. D. (2024). Kanal tedavisi ile ilgili internet ortamındaki bilgilerin okunabilirlik analizinin değerlendirilmesi: Kesitsel araştırma. Türkiye Klinikleri Dişhekimliği Bilimleri Dergisi, 30(1), 92–98. https://doi.org/10.5336/dentalsci.2023-98638
• Boyers, L. N., Quest, T., Karimkhani, C., Connett, J., & Dellavalle, R. P. (2014). Dermatology on YouTube. Dermatology Online Journal, 20(6). https://doi.org/10.5070/D3206022852
• Çobaner, A. A., & Köksoy, S. (2014). Sağlık alanında sosyal medyanın kullanımı: Twitter’da sağlık mesajları. In Akademik Bilişim 2014 Bildirileri (pp. 899–906). https://ab.org.tr/ab14/kitap/cobaner_koksoy_ab14.pdf
• Davies, S. (2007). Malocclusion—a term in need of dropping or redefinition? British Dental Journal, 202(9), 519–520. https://doi.org/10.1038/bdj.2007.372
• Fidan, M., & Atabek, İ. (2024). Diş hekimliği fakülteleri web sitelerinde bulunan restoratif diş tedavisi ile ilgili bilgilerin okunabilirlik analizi. Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Lokman Hekim Tıp Tarihi ve Folklorik Tıp Dergisi, 14(2), 377–384. https://doi.org/10.31020/mutftd.1448829
• Güneş, F. (2019). Okuryazarlık yaklaşımları. The Journal of Limitless Education and Research, 4(3), 224–246. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/855359
• Özen, G. Y. (2024). Ortodontik, ortopedik ve ortognatik müdahalelerin solunum yolu ve fonksiyonları üzerindeki rolü. In P. D. A. Bilgili (Ed.), Sağlık bilimlerinde akademik araştırma ve değerlendirmeler II. Özgür Yayın-Dağıtım Co. Ltd. https://doi.org/10.58830/ozgur.pub566
• Riordain, R. N., & Hodgson, T. (2014). Content and quality of website information on the treatment of oral ulcers. British Dental Journal, 217(7), E15–E15. https://doi.org/10.1038/sj.bdj.2014.886
• Schwendicke, F., Stange, J., Stange, C., & Graetz, C. (2017). German dentists’ websites on periodontitis have low quality of information. BMC Medical Informatics and Decision Making, 17, 1–8. https://doi.org/10.1186/s12911-017-0511-8
• Sørensen, K., Van den Broucke, S., Fullam, J., Doyle, G., Pelikan, J., Slonska, Z., Brand, H., & European Health Literacy Project. (2012). Health literacy and public health: A systematic review and integration of definitions and models. BMC Public Health, 12, 1–13. https://doi.org/10.1186/1471-2458-12-80
• Vance, K., Howe, W., & Dellavalle, R. P. (2009). Social internet sites as a source of public health information. Dermatologic Clinics, 27(2), 133–136. https://doi.org/10.1016/j.det.2008.11.010
• William, H., & Dubay, H. (2004). The principles of readability. Costa Mesta: Impact Information, 1300-1309. https://files.eric.ed.gov/fulltext/ED490073.pdf
• Zawawi, K. H., Alsulaimani, F. F., Al-Dharrab, A. A., Afify, A. R., Al-Zahrani, M. S., & Baeshen, H. A. (2021). Morphological features of Class I, II and III malocclusions of Saudi adolescents. Saudi Journal of Biological Sciences, 28(6), 3534-3539. https://doi.org/10.1016/j.sjbs.2021.03.026