Health Expenditure Dynamics in Türkiye for The Years 1999-2024 and Their Implications for The Health System

Year 2026, Volume: 15 Issue: 1, 23 - 36, 28.02.2026

Perihan Abay , Ali Serdar Yücel , Murat Korkmaz , Nahit Özdayı , Mihalis (michael) Kuyucu

https://izlik.org/JA85CZ35RN

Abstract

Objective: The aim of the study is to identify the components of health expenditures in Türkiye and their effects on total health expenditures and to examine the effects of health expenditures on access to health services. Materials and Methods: In this study, health expenditures in Türkiye were analyzed by using data from the Turkish Statistical Institute (TurkStat) for the period 1999-2024. The analyses were conducted with E-Views 12.0 program and included Unit Root Test, Granger Causality and Regression analyses. Results: The results of the study revealed the effects of different components of health expenditures on total health expenditures. Current health expenditures, hospital expenditures and other medical equipment expenditures have significant effects on total health expenditures. In addition, the effects of health expenditures on the total number of health institutions and the number of patients per physician were also analyzed. Conclusion: As a result, as health expenditures increase, the number of health institutions and the number of patients per physician increased. This means that there is an improvement in access to health services.

Keywords

Current Expenditures , Health Expenditures , Health Services , Hospital. , Physician

Ethical Statement

This study is a compilation study that includes panel data analysis. So, it does not require ethics committee approval.

Supporting Institution

None

Thanks

The authors would like to extend their sincere thanks to anyone who contributed to this study.

Türkiye’de 1999-2024 Yılları Arasındaki Sağlık Harcamaları Dinamikleri ve Sağlık Sistemi Üzerindeki Etkileri

https://izlik.org/JA85CZ35RN

Abstract

Amaç: Çalışmanın amacı, Türkiye'de sağlık harcamalarının bileşenlerini ve bunların toplam sağlık harcamaları üzerindeki etkilerini tespit etmek ve sağlık harcamalarının sağlık hizmetlerine erişim üzerindeki etkilerini incelemektir. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada, Türkiye'deki sağlık harcamaları 1999-2024 dönemi için Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verileri kullanılarak analiz edilmiştir. Analizler E-Views 12.0 programı ile gerçekleştirilmiş ve Birim Kök Testi, Granger Nedensellik ve Regresyon analizlerini içermiştir. Bulgular: Çalışmanın sonuçları, sağlık harcamalarının farklı bileşenlerinin toplam sağlık harcamaları üzerindeki etkilerini ortaya koymuştur. Cari sağlık harcamaları, hastane harcamaları ve diğer tıbbi malzeme harcamaları toplam sağlık harcamaları üzerinde önemli etkilere sahiptir. Ayrıca, sağlık harcamalarının toplam sağlık kurumu sayısı ve hekim başına düşen hasta sayısı üzerindeki etkileri de analiz edilmiştir. Sonuç: Sonuç olarak, sağlık harcamaları arttıkça sağlık kurumu sayısı ve hekim başına düşen hasta sayısı artmaktadır. Bu da sağlık hizmetlerine erişimde bir iyileşme olduğu anlamına gelmektedir.

Keywords

Cari Harcamalar , Sağlık Harcamaları , Sağlık Hizmetleri , Hastane. , Hekim

Ethical Statement

Bu çalışma, panel veri analizini içeren bir derleme çalışmasıdır. Dolayısıyla, etik kurul onayı gerektirmez.

Supporting Institution

Yok

Thanks

Yazarlar, bu çalışmaya katkıda bulunan herkese içten teşekkürlerini sunarlar.

References

• Adedeji, O., & Campbell, O. (2013). The role of higher education in human capital development. Available at SSRN 2380878. http://doi.org/10.2139/ssrn.2380878
• Akdemir, A., Gözükara, E., Ürü, F., & Tezcan, L. (2023). Investigation of the change in the field of insurance led by technological developments in the health sector. Journal of Life Economics, 10(2), 63-73. http://doi.org/10.15637/jlecon.1999
• Albayrak, S., & Öztürk, İ. (2021). Sağlık harcamalarının ekonomik büyüme üzerine etkisi: Türkiye üzerine araştırma. Uluslararası Ekonomi ve Yenilik Dergisi, 7(2), 233-257. http://doi.org/10.20979/ueyd.970495
• Albert, M. G. (2021). The impact of health status and human capital formation on regional performance: Empirical evidence. Papers in Regional Science, 100(1), 123-140. http://doi.org/10.1111/pirs.12561
• Aydın, F. F., & Gül, M. (2020). Türkiye’de kamu harcamalarının ekonomik büyüme üzerine etkisi. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 20(1), 51-61. http://doi.org/10.11616/basbed.v20i53206.660896
• Aydın, J. C., & Yenimahalleli Yaşar, G. (2020). Sağlık harcamalarının gelir esnekliği açısından değerlendirilmesi: Sistematik bir derleme. Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi, 9(1), 63-80. https://izlik.org/JA99FU53XP
• Ayvaz Güven, E. T. (2022). The effect of health expenditures on economic growth: An econometric analysis. Al Farabi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 7(2), 38-47. https://izlik.org/JA32ZT44SM
• Batbaylı, Ş. (2022). Sağlık ekonomisi perspektifinde seçilmiş ülkelerin sağlık göstergelerinin değerlendirilmesi. International Anatolia Academic Online Journal Social Sciences Journal, 8(1), 43-57. https://izlik.org/JA69US86YK
• Bayraktutan, Y., & Alancıoğlu, E. (2020). Sağlık harcamaları-iktisadi büyüme ilişkisi: seçilmiş OECD ülkeleri için panel bootstrap Granger nedensellik analizi. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 13(2), 1-12. https://izlik.org/JA79ML56RU
• Beyaz Sipahi, B. (2023). Katastrofik sağlık harcamalarının belirleyicileri: Türkiye örneği. Alanya Akademik Bakış, 7(2), 629-648. http://doi.org/10.29023/alanyaakademik.1032738
• Bölükbaşı, N., Işık, H., & Söyler, S. (2021). Sağlık harcamaları ve ilaç harcamaları ilişkisi: Türkiye ve OECD ülkeleri açısından bir karşılaştırma. Uluslararası Sağlık Yönetimi ve Stratejileri Araştırma Dergisi, 7(1), 47-56. https://izlik.org/JA79SF76MK
• Çetinkaya, Ş. (2023). Türkiye’de sağlık harcama ve yatırımlarının milli gelir ile ilişkisi. Dumlupınar Üniversitesi İİBF Dergisi, 12, 177-190. http://doi.org/10.58627/dpuiibf.1395865
• Çinar, İ., & Erden Özsoy, C. (2022). Kamu sağlık harcamalarının özel sektör sağlık harcamalarına yönelik dışlama ve destekleme etkisi: Türkiye için ampirik bir analiz. Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, 25(1), 155-174. https://izlik.org/JA69BK75HE
• Demirgil, B., Şantaş, F., & Şantaş, G. (2018). Sağlık harcamalarının ekonomik büyüme üzerine etkisi: Uygulamalı bir çalışma. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 20(2), 388-398. https://izlik.org/JA89MX87WE
• Demirkıran, M., Dikmetaş Yardan, E., & Yabana, B. (2016). Türkiye sağlık harcamaları trendi. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(1). https://izlik.org/JA43PJ46UU
• Doğuç, E. (2021). Türkiye’de sağlık harcamaları ve çözüm önerisi olarak davranışsal iktisat. Uluslararası Sağlık Yönetimi ve Stratejileri Araştırma Dergisi, 7(3), 647-664. https://izlik.org/JA23UN77EW
• Duran, F. (2022). Kamu harcamalarının ekonomik büyümeye etkisi: Türkiye uygulaması. Selçuk Üniversitesi Akşehir Meslek Yüksekokulu Sosyal Bilimler Dergisi, 14, 25-42. https://izlik.org/JA33WP77NC
• Duyar, Z. (2024, June 12). Türkiye'de sağlık harcamaları 2023'te 1 trilyon 244 milyar lirayı geçti. Retrieved from https://www.aa.com.tr/tr/ekonomi/turkiyede-saglik-harcamalari-2023te-1-trilyon-244-milyar-lirayi-gecti/3415829
• Eyiler, E., Yangın, H., & Boz, İ. (2025). “Hemşirelik Bakımında Teknolojik Yeterlik Kuramı”: Bir Orta Düzey Kuram. Akd Hemsirelik D, 3(3), 118-126. https://doi.org/10.59398/ahd.1538278
• Genç, M. C. (2015). Türkiye’de sağlık ve verimlilik arasındaki ilişki: Nedensellik analizi. Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 10(4), 56-67. https://izlik.org/JA89YF62RM
• Geyik, O., Şeren, G. Y., & Iliman, T. (2024). Sağlık harcamaları ve ekonomik büyüme ilişkisi: OECD ülkelerinden kanıtlar. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 36, 92-115. http://doi.org/10.15182/diclesosbed.1415072
• Kamacı, A., & Uğurlu Yazıcı, H. (2017). OECD ülkelerinde sağlık harcamalarının ekonomik büyüme üzerindeki etkisinin ekonometrik analizi. Sakarya Üniversitesi İktisat Dergisi, 6(2), 52-69.
• Kıdak, L., Nişancı, Z., & Burmaoğlu, S. (2016). Sağlık hizmetlerinde kalite ölçümü: Kamu hastanesi örneği. Yönetim ve Ekonomi Dergisi, 22(2), 483-500. http://doi.org/10.18657/yecbu.23543
• Kıpçak, E., Çalık, A., & Mehri, H. (2021). İş kazaları ve meslek hastalıklarının oluşumuna etki eden faktörler: ISO ve OHSAS uygulamalarının etkileri. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 43, 1-26. http://doi.org/10.30794/pausbed.651320
• Kırılmaz, H., Amarat, M., & Ünal, Ö. (2017). A comparative analysis of the health systems Türkiye and the United States of America. Strategic Public Management Journal, 3(6), 78-104. http://doi.org/10.25069/spmj.342134
• Kocabadak, Y., & Şengür, M. (2023). Sağlık harcamaları ve ekonomik büyüme ilişkisinin kriz ve salgın dönemlerinde analizi. Anadolu University Journal of Faculty of Economics, 5(1), 1-14. http://doi.org/10.54737/aujfe.1254414
• Korkmaz, E., & Coşkun, G. (2022). Bireylerin sağlık sigortalarına ve sağlık hizmetlerine yönelik bakış açılarının değerlendirilmesi. The Journal of International Scientific Researches, 7(Ek), 27-45. http://doi.org/10.23834/isrjournal.1186254
• Köse, T., & Avcı, M. (2023). İstihdam, reel ücret ve emek verimliliği: Türkiye imalat sektörü üzerine bir araştırma. Verimlilik Dergisi, 57(2), 313-326. http://doi.org/10.51551/verimlilik.1197943
• Küçük Aksu, S. (2023). Çalışma hayatının dönüşümünde yeni çalışma türleri ve işyeri kavramı. Hak İş Uluslararası Emek ve Toplum Dergisi, 12(33), 206-229. http://doi.org/10.31199/hakisderg.1247418
• Noyan Yalman, İ., & Ersan, H. (2023). Sağlık harcamalarının cari açık ve büyüme üzerine etileri: Türkiye örneği. Uluslararası Güncel Sosyal Bilimler Dergisi, 2(1), 25-30. https://izlik.org/JA48MF98MJ
• Oğuz, S., & Yalçıntaş, D. (2024). Beşeri sermayenin ekonomik büyüme üzerindeki etkisi: AB ülkeleri ve Türkiye için ekonometrik bir analiz. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 26(2), 563-578. http://doi.org/10.32709/akusosbil.1137757
• Özer, Ö., & Yıldırım, H. H. (2016). Türkiye Sağlık Sisteminin Finansal Sürdürülebilirliğine Yönelik Bir Uygulama- An Application About Financial Sustainability of Turkey Health System. Mehmet Akif Ersoy University Journal of Social Sciences Institute, 8(16), 149-161. https://doi.org/10.20875/sb.01574
• Rahman, M. M., Dyuti, T. I., Tareque, M., & Alnour, M. (2025). Health expenditure, governance and SDG3 nexus: a longitudinal analysis in BRICS economies. Globalization and Health, 21(1), 18. http://doi.org/10.1186/s12992-025-01113-8
• Saraç, E., & Torun, N. (2024). The effects of health expenditures on health outcomes in Türkiye. Istanbul Gelisim University Journal of Health Sciences, 23, 882-900. https://doi.org/10.38079/igusabder.1520663
• Şen, A., & Bingöl, N. (2018). Sağlık harcamaları ve ekonomik büyüme ilişkisi: Türkiye örneği. Akademik Yaklaşımlar Dergisi, 9(1), 89-106. https://izlik.org/JA69XK56YF
• Şen, A., & Doğu, S. (2022). Ne kadar ekonomik özgürlük o kadar refah mı?: İki endeksten çıkarımlar. Uluslararası Ticaret ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 6(1), 15-21. http://doi.org/10.30711/utead.1112822 Sevinç, Ş., & Yılmaz, F. Ö. (2020). Türkiyede sağlık hizmetleri finansman yöntemleri. Selçuk Sağlık Dergisi, 1(2), 118–132. https://izlik.org/JA56YN49AX
• Tıraş, H. H., & Ağır, H. (2018a). OECD ülkelerinde sağlık harcamaları ve ekonomik büyüme ilişkisi: Panel nedensellik analizleri. Siyaset, Ekonomi ve Yönetim Araştırmaları Dergisi 6(4), 13-29. https://izlik.org/JA96RH86SE
• Tıraş, H. H., & Ağır, H. (2018b). Sağlık harcamaları ve ekonomik büyüme ilişkisi: Panel nedensellik analizi. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 17(4), 1558-1573. http://doi.org/10.21547/jss.444411
• Toprak, D. (2019). Türkiye’de sağlık harcamalarının karşılaştırmalı analizi. Ekonomi Bilimleri Dergisi, 11(1), 24-38. https://izlik.org/JA33ZF67PK
• TurkStat. (2023). Sağlık Modülü, 2022. Retrieved 13 November 2023, from https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Saglik-Modulu-2022-49759
• Yetim, B., & Çelik, Y. (2020). Sağlık hizmetlerine erişim: Karşılanmamış ihtiyaçlar sorunu. Toplum ve Sosyal Hizmet, 31(2), 423-440. http://doi.org/10.33417/tsh.630479
• Yücel, M. H., & Çalışkan, Z. (2023). Türkiye’de sağlık harcamalarının ARIMA yöntemi ile tahmini. Fiscaoeconomia, 7(Özel Sayı), 552-580. https://doi.org/10.25295/fsecon.1350399