Fonksiyonel Apareylere Yönelik Dijital Hasta Bilgilendirme Metinlerinin Türkçe Okunabilirlik Düzeylerinin Değerlendirilmesi

Year 2026, Volume: 15 Issue: 1, 62 - 67, 28.02.2026

Gizem Yazdan Özen , Kerem Hüseyin Arslan

https://doi.org/10.53424/balikesirsbd.1730477

https://izlik.org/JA46JL73PX

Abstract

Bu çalışmanın amacı, fonksiyonel ortodontik apareylere ilişkin Türkçe web tabanlı hasta bilgilendirme metinlerinin okunabilirlik düzeylerini değerlendirmektir. Materyal ve Metot: Google arama motoru kullanılarak Mayıs 2025’te ulaşılan, kamuya açık dijital platformlarda yayımlanmış 40 metin incelenmiştir. Yalnızca Türkçe yazılmış, bilgilendirme amacı taşıyan ve fonksiyonel apareylere odaklanan içerikler dahil edilmiştir. Biçimsel ögelerden arındırılan metinler, Ateşman Okunabilirlik Formülü ile analiz edilmiştir. Elde edilen skorların 70 puanlık referans değerden farklı olup olmadığı tek örneklem t-testi ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Metinlerin çoğunun orta düzeyde okunabilirliğe sahip olduğu ve 11–12. sınıf eğitim seviyesine hitap ettiği bulunmuştur. Bu durum, metinlerin düşük eğitim düzeyine sahip bireyler için yeterince anlaşılır olmadığını göstermektedir. Sonuç: Fonksiyonel apareylerle ilgili web tabanlı bilgilendirme metinlerinin okunabilirlik düzeyleri sağlık iletişimi açısından yetersizdir. Daha sade, anlaşılır ve toplumun genel eğitim seviyesine uygun içeriklerin geliştirilmesi önerilmektedir.

Keywords

Fonksiyonel Ortodontik Apareyler , Sağlık Okuryazarlığı , Hasta Eğitimi Broşürleri

Ethical Statement

Bu çalışma için etik onay gerekmemiştir, çünkü yalnızca kamuya açık internet kaynakları kullanılmıştır, kişisel veri toplanmamıştır ve insan katılımcılarla doğrudan etkileşim söz konusu olmamıştır.

Supporting Institution

Bu araştırma, kamu, ticari veya kar amacı gütmeyen sektörlerdeki hiçbir fon kuruluşundan özel bir hibe almamıştır.

Thanks

Yazarlar, bu çalışmaya katkıda bulunan herkese içten teşekkürlerini sunar.

Evaluation of the Readability Levels of Turkish Digital Patient Information Texts on Functional Orthodontic Appliances

https://izlik.org/JA46JL73PX

Abstract

Objective: This study aimed to evaluate the readability levels of Turkish web-based patient information texts related to functional orthodontic appliances. Materials and Methods: A total of 40 texts published on publicly accessible digital platforms were reviewed in May 2025 using the Google search engine. Only Turkish-language texts intended for informative purposes and specifically focused on functional appliances were included. After removing structural elements, the texts were analyzed using the Ateşman Readability Formula. A one-sample t-test was performed to determine whether the mean readability scores differed significantly from the reference value of 70. Results: Most of the texts were found to have a moderate level of readability and targeted toward individuals with a high school education level (grades 11–12). This suggests that such content may be difficult to comprehend for individuals with lower levels of education. Conclusion: The readability levels of web-based informational materials on functional appliances are insufficient for effective health communication. It is recommended that such content be revised to ensure clarity, simplicity, and alignment with the general educational level of the population.

Keywords

Functional Orthodontic Appliances , Health Literacy , Patient Education Handouts

Ethical Statement

Ethical approval was not required for this study, as only publicly available internet sources were used, no personal data were collected, and no direct interaction with human participants was involved.

Supporting Institution

This research received no specific grant from any funding agency in the public, commercial, or not-for-profit sectors.

Thanks

The authors would like to extend their sincere thanks to anyone who contributed to this study.

References

• Akbulut, A. S. (2022). İnternet ortamındaki şeffaf plak tedavisi ile ilgili bilgilerin okunabilirlik analizi. Necmettin Erbakan Üniversitesi Diş Hekimliği Dergisi, 4(1), 7-11. https://izlik.org/JA66PP86UN
• Ateşman, E. (1997). Türkçede okunabilirliğin ölçülmesi. Dil Dergisi,(58), 71-74. In.
• Bezirci, B., & Yılmaz, A. E. (2010). Metinlerin okunabilirliğinin ölçülmesi üzerine bir yazilim kütüphanesi ve Türkçe için yeni bir okunabilirlik ölçütü. Dokuz Eylül Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Fen ve Mühendislik Dergisi, 12(3), 49-62. https://izlik.org/JA72ZC62RP
• Bilir, N. (2014). Sağlık okur-yazarlığı. Turkish Journal of Public Health, 12(1), 61-68. https://doi.org/10.20518/thsd.46492
• Boyers, L. N., Quest, T., Karimkhani, C., Connett, J., & Dellavalle, R. P. (2014). Dermatology on YouTube. Dermatology Online Journal, 20(6).http://doi.org/10.5070/D3206022852
• D'Antò, V., Bucci, R., Franchi, L., Rongo, R., Michelotti, A., & Martina, R. (2015). Class II functional orthopaedic treatment: a systematic review of systematic reviews. Journal of Oral Rehabilitation, 42(8), 624-642.http://doi.org/10.1111/joor.12295
• Değirmenci, K. (2022). Diş Protezi Hakkında Bilgi Sunan Türkçe İnternet Sitelerinin Okunabilirlik Düzeylerinin Değerlendirilmesi: Nitel Araştırma. Turkiye Klinikleri Journal of Dental Sciences, 28(4). http://doi.org/10.5336/dentalsci.2022-89887
• Durak, H., & Seferoğlu, S. S. (2016). Türkiye'de sosyal medya okuryazarliği ve sosyal ağ kullanim örüntülerinin incelenmesi. Journal Of International Social Research, 9(46).
• Fidan, M., & Atabek, İ. (2024). Diş Hekimliği fakülteleri web sitelerinde bulunan restoratif diş tedavisi ile ilgili bilgilerin okunabilirlik analizi. Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Lokman Hekim Tıp Tarihi ve Folklorik Tıp Dergisi, 14(2), 377-384. https://doi.org/10.31020/mutftd.1448829
• Güneş, F. (2019). Okuryazarlık yaklaşımları. The Journal of Limitless Education and Research, 4(3), 224-246.http://doi.org/10.29250/sead.634908
• Kara, E., Eşfer, S., & Çağıltay, K. Türkiye’de aktif internet kullanım eğilimleri: 2004-2014 dönemi. http://inet-tr.org.tr/inetconf21/bildiri/36.pdf
• Kaya, D. I. (2021). Readability and content assessment of patient information texts on oral cancers found on Turkish websites. International Dental Research, 11(Suppl. 1), 91-95. https://doi.org/10.5577/intdentres.2021.vol11.suppl1.15
• Taşdemir, İ. (2023). İnternet ortamındaki dişeti hastalığı ile ilgili bilgilerin okunabilirlik analizi. Selcuk Dental Journal, 10(1), 89-93. https://doi.org/10.15311/selcukdentj.1163700
• Tulloch, J. C., Phillips, C., Koch, G., & Proffit, W. R. (1997). The effect of early intervention on skeletal pattern in Class II malocclusion: a randomized clinical trial. American Journal of Orthodontics and Dentofacial Orthopedics, 111(4), 391-400. http://doi.org/10.1016/s0889-5406(97)80021-2
• Usta, E., & Akyolcu, N. (2014). Evaluation of surgical nurses' knowledge and applications about overweight/obese patient care. Florence Nightingale Nursing Journal, 22, 1-7.
• Vance, K., Howe, W., & Dellavalle, R. P. (2009). Social internet sites as a source of public health information. Dermatologic Clinics, 27(2), 133-136. http://doi.org/10.1016/j.det.2008.11.010
• Welborn, S. E. (2013). Comparison of obesity bias, attitudes, and beliefs among undergraduate dietetic students, dietetic interns, and practicing registered dietitians. (Doctoral thesis), East Tennessee State University.
• Wells, J. C. (2012). Obesity as malnutrition: the role of capitalism in the obesity global epidemic. American Journal of Human Biology l, 24(3), 261-276. https://doi.org/10.1002/ajhb.22253
• William, H., & Dubay, H. (2004). The principles of readability. Costa Mesta: Impact Information, 1300-1309.