Hemşirelerin Fiziksel Değerlendirme Becerileri ve Karşılaştıkları Engeller: Tanımlayıcı Bir Çalışma

Abstract

Amaç: Hemşirelerin fiziksel değerlendirme becerilerini ve bu becerileri etkileyen faktörleri incelemek. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel tasarımla, 15 Temmuz–30 Eylül 2024 tarihleri arasında İstanbul’da bir eğitim ve araştırma hastanesinde görevli 435 hemşireden 181’i örneklem olarak dahil edildi. Veriler; Hemşire Bilgi Formu, Hemşirelerin Fiziksel Becerilerini Değerlendirme Formu (HFBDF) ve Fiziksel Değerlendirme Kullanımındaki Engeller Ölçeği (HFDKEÖ) aracılığıyla toplandı. Bulgular: Katılımcıların %85.1’i kadın olup yaş ortalaması 26.96±2.95 yıl, %80.1’i lisans mezunudur. %74.5’i fiziksel değerlendirmede kendini yeterli, %51.3’ü bu becerileri klinikte uyguladığını bildirdi. HFBDF ortalaması 154.04±33.95, HFDKEÖ ortalaması 110.50±19,76 idi. Fiziksel değerlendirme eğitimi alan, bilgi düzeyi yeterli ve düzenli uygulayan hemşirelerin HFBDF puanları anlamlı derecede yüksekti (p<0.05). Birimde çalışma süresi ile HFBDF puanı arasında pozitif (p=0.033), günlük hasta sayısı ile negatif ilişki (p<0,001) saptandı. HFDKEÖ puanları ile demografik ve mesleki değişkenler arasında anlamlı bir ilişki bulunmadı (p>0.05). Sonuç: Eğitim, bilgi düzeyi ve uygulama sıklığı fiziksel değerlendirme becerilerini artırırken; iş yükü ve hasta yoğunluğu bu becerileri olumsuz etkilemektedir. Bu nedenle eğitim programlarının güçlendirilmesi ve iş yükünün optimize edilmesi önerilmektedir.

Keywords

• Hemşirelik
• Fiziksel Değerlendirme
• Fiziksel Değerlendirme Becerileri
• Engeller.

Supporting Institution

Yoktur.

Project Number

None

Ethical Statement

Bu araştırma için, T.C. Sağlık Bakanlığı İl Sağlık Müdürlüğü Gaziosmanpaşa Eğitim ve Araştırma Hastanesi Girişimsel Olmayan Araştırmalar Etik Kurulu’ndan etik onayı alınmıştır (Tarih: 03.07.2024; Karar No: 08).

Thanks

Çalışmaya katılan tüm hemşirelere teşekkür ederiz.

Nurses’ Physical Assessment Skills and Barriers: A Descriptive Study

Abstract

Amaç: Hemşirelerin fiziksel değerlendirme becerilerini ve bu becerileri etkileyen faktörleri incelemektir. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel tasarımla, 15 Temmuz–30 Eylül 2024 tarihleri arasında İstanbul’da bir eğitim ve araştırma hastanesinde görevli 435 hemşireden 181’i örneklem olarak dahil edildi. Veriler; Hemşire Bilgi Formu, Hemşirelerin Fiziksel Becerilerini Değerlendirme Formu (HFBDF) ve Fiziksel Değerlendirme Kullanımındaki Engeller Ölçeği (HFDKEÖ) aracılığıyla toplandı. Bulgular: Katılımcıların %85.1’i kadın olup yaş ortalaması 26.96±2.95 yıl, %80,1’i lisans mezunudur. Hemşirelerden %74.5’i fiziksel değerlendirmede kendini yeterli hissettiğini, sadece %51,3’ü bu becerileri klinikte rutin olarak uyguladığını bildirdi. HFBDF ortalaması 154.04±33.95, HFDKEÖ ortalaması 110.50±19.76 idi. Fiziksel değerlendirme eğitimi alan, bilgi düzeyi yeterli ve düzenli uygulayan hemşirelerin HFBDF puanları anlamlı derecede yüksekti (p<0.05). HFDKEÖ puanları ile demografik ve mesleki değişkenler arasında anlamlı bir ilişki bulunmadı (p>0.05). Sonuç: Eğitim, bilgi düzeyi ve uygulama sıklığı fiziksel değerlendirme becerilerini artırırken; iş yükü bu becerileri olumsuz etkilemektedir. Bu nedenle eğitim programlarının güçlendirilmesi ve iş yükünün optimize edilmesi önerilmektedir.

Keywords

• Nursing
• Physical Assessment
• Physical Skills
• Barriers

Supporting Institution

None

Project Number

None

Ethical Statement

Ethical approval for this study was obtained from the Non-Interventional Research Ethics Committee of the Gaziosmanpaşa Training and Research Hospital, under the Provincial Health Directorate of the Ministry of Health (Date: 03.07.2024; Decision No: 08).

Thanks

We would like to thank all the nurses who participated in the study.

References

1. Agunod, C. L., Maniago, J. D., Feliciano, E. E., Santos, A. M., Adolfo, C. S., Vasquez, B. A., Albougami, A., & Almazan, J. U. (2021). Barriers in performing physical assessments among nursing students: An integrative review. International Journal of Nursing Sciences, 8, 120-129. https://doi.org/10.1016/j.ijnss.2020.12.013
2. Alamri, M. S., & Almazan, J. (2018). Barriers of physical assessment skills among nursing students in Arab Peninsula. International Journal of Health Sciences, 12(3), 1-10. https://doi.org/10.12816/0054641
3. Alan, N., Arslan, G. G., Yılmaz, İ., Ayik, C., Göktuna, G., & Özden, D. (2024). Yeni çalışmaya başlayan hemşirelerin fiziksel muayeneye ilişkin bilgi ve becerilerinin orta gerçeklikli simülasyon uygulaması ile incelenmesi. Etkili Hemşirelik Dergisi, 17(4), 477-492. https://dergipark.org.tr/tr/pub/jnef
4. Arslan, S., Çelik, M. Ş., & Kaplan, E. (2025). Assessment of student nurses’ self-efficacy levels in physical examination. Pediatrics & Nursology, 1(1), 18–23.
5. Atakoğlu, R., Gül, A., Türen, S., Kıvanç, M. M., & Özçalık, C. K. (2020). Hemşirelik eğitiminde simülasyon kullanımının önemi. Türkiye Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi, 3(2), 52–60.
6. Bingöl, S. (2019). Acil servis hemşirelerinin fiziksel muayene bilgi ve becerilerini kullanma durumları [Yüksek lisans tezi, Akdeniz Üniversitesi]. Antalya, Akdeniz Üniversitesi.
7. Chang, Y. Y., Chao, S. Y., & Yeh, S. H. (2018). The effectiveness of a clinical skills enhancement program for new graduate nurses. Journal of Nursing Management, 26(3), 226–233. https://doi.org/10.1111/jonm.12610
8. Connor, J., Flenady, T., Massey, D., & Dwyer, T. (2023). Clinical judgement in nursing: An evolutionary concept analysis. Journal of Clinical Nursing, 32(13–14), 3328–3340. https://doi.org/10.1111/jocn.16469

9. Çevik, B., Uğurlu, Z., Akyüz, E., Kav, S., & Ersayın, A. (2018). Hemşirelerin fiziksel değerlendirme becerileri ve uygulamaya ilişkin görüşleri. Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, 5(1), 39–48.
10. Gawlik, K. S., Melnyk, B. M., & Teall, A. M. (Eds.). (2024). Evidence-based physical examination: Best practices for health and well-being assessment. Springer Publishing Company.
11. Gonçalves, L. V., Latanioti, M., & Pereira, F. (2023). Barriers to nurses performing physical assessments in rehabilitation care units: An observational study. Journal of Advanced Nursing. 79(8):3057-3068. https://doi.org/10.1111/jan.15615.
12. Gonzalez, L., Delgado, J., & Martinez, A. (2019). Nurse-patient ratios and physical assessment skills in emergency care: An observational study. Journal of Emergency Nursing, 45(5), 455-462. https://doi.org/10.1016/j.jen.2019.08.003
13. Gülnar, E., Bıyık Bayram, Ş., & Özveren, H. (2022). Barriers to physical assessment skills in nurses and nursing students: A comparative-descriptive cross-sectional study. Journal of Human Sciences, 19(1), 46–55. https://doi.org/10.14687/jhs.v19i1.6244
14. Hong, Z., Yi, J., Ming, L., Huiqin, L., Jing, W., & Chuanbing, H. (2025). Evaluation index system of core competence of Traditional Chinese Medicine nurse specialists: A qualitative evidence synthesis. Nurse Education in Practice, 85, https://doi.org/10.1016/j.nepr.2025.104290.
15. Ibrahim, N. M., Qalawa, S. A. A., Mohamed, N. A., & Ibrahim, A. M. (2025). An in-depth analysis of nurses’ knowledge, practice, and attitude towards neurological examination and the challenges: Bridging the gap. BMC Nursing, 24(1), 213. https://doi.org/10.1186/s12912-025-02766-x
16. Kaldal, M. H., Voldbjerg, S., Conroy, T., Feo, R., & Laugesen, B. (2025). Fundamentals of Care Framework in nursing education: A scoping review protocol. JBI Evidence Synthesis, 23(5), 949–957. https://doi.org/10.11124/JBIES-24-00137
17. Kızıl, H., Altıntop, İ., & Akyol, Y. E. (2019). Hemşirelerin bireyselleştirilmiş bakımda fiziksel muayene yöntemlerini kullanma durumlarının incelenmesi. Yoğun Bakım Hemşireliği Dergisi, 23(3), 131–139.
18. Korkmaz Doğdu, A., & Kol, E. (2021). Nurses’ views on physical examination use and related factors. Hemşirelik Bilimi Dergisi, 4(2), 66–75.
19. Löfmark, A., & Thorell-Ekstrand, I. (2021). Clinical competence development among registered nurses: A longitudinal study. Nurse Education Today, 98, 104926. https://doi.org/10.1016/j.nedt.2021.104926
20. Meyer, L. A. (2024). Advanced physical assessment competency development: Small clinical group immersion implementation. Journal of Nursing Education, 63(3), 199. https://doi.org/10.3928/01484834-20240108-10 Moreljwab, M. H., Mokhtar, A. M. F., Idress, E. A., Mohamed, A. I., Alanazi, A. K., Hassan, A. S. Y., ... & Adam, K. M. (2025). Challenges and difficulties during the nursing internship program using 5 domains: A cross-sectional study. Advances in Medical Education and Practice, 16, 341–355. https://doi.org/10.2147/AMEP.S466735
21. Nemati-Vakilabad, R., Kamalifar, E., Jamshidinia, M., & Mirzaei, A. (2025). Assessing the relationship between nursing process competency and work environment among clinical nurses: A cross-sectional correlational study. BMC Nursing, 24(1), 134. https://doi.org/10.1186/s12912-025-02760-3
22. Noreen, N. (2025). Enhancing healthcare workers’ preparedness at points of entry: Role of capacity building training. International Journal of Infectious Diseases, 152, 107572. https://doi.org/10.1016/j.ijid.2024.107572
23. Oninla, S. O., Wolvaardt, E., Oninla, O. A., & Olagunju, F. A. (2025). Leadership and healthcare management needs and inclusion in the undergraduate medical education curriculum in Nigeria. Asian Journal of Education and Social Studies, 51(2), 479–492. https://doi.org/10.9734/ajess/2025/v51i21800
24. Osborne, S., Douglas, C., Reid, C., Jones, L., & Gardner, G. (2015). The primacy of vital signs: Acute care nurses’ and midwives’ use of physical assessment skills: A cross-sectional study. International Journal of Nursing Studies, 52(5), 951–962. https://doi.org/10.1016/j.ijnurstu.2015.01.014
25. Republic of Türkiye. (1954). Nursing Law (Hemşirelik Kanunu) (Law No. 6283; adopted February 25, 1954). Official Gazette (Resmî Gazete), March 2, 1954 (No. 8647). Retrieved January 26, 2017.
26. Rosli, S. N. (2021). Barriers to the application of physical assessment skills among critical-care nurses [Data set/Veri seti]. Mendeley Data. https://doi.org/10.17632/87cz6zrhst.2
27. Rosli, S. N., Soh, K. L., Ong, S. L., Halain, A. A., Abdul Raman, R., & Soh, K. G. (2023). Physical assessment skills practised by critical care nurses: A cross-sectional study. Nursing in Critical Care, 28(1), 109–119. https://doi.org/10.1111/nicc.12748
28. Salifu, M. A., Salifu, D. A., & Gross, J. (2024). Registered general nurses’ health assessment practices in a tertiary hospital: A focused ethnography study. Nursing Open, 11(7), e2237. https://doi.org/10.1002/nop2.2237
29. Shi, G., He, G. F., Zhang, L. L., Morrow, M. R., & Zhao, Y. (2020). Barriers to physical assessment: Registered nurses in mainland China. Nursing Science Quarterly, 33(1), 65–72. https://doi.org/10.1177/0894318419881809
30. Tan, M. W., Lim, F. P., Ling Siew, A., Levett-Jones, T., Chua, W. L., & Liaw, S. Y. (2021). Why are physical assessment skills not practiced? A systematic review with implications for nursing education. Nurse Education Today, 99, 104759. https://doi.org/10.1016/j.nedt.2021.104759
31. Turan, N., Özsaban, A., Aydın, G. Ö., Türkoğlu, M., Kaya, H., & Acaroğlu, R. (2022). Reliability and validity of the Turkish version of the Barriers to Nurses’ Use of Physical Assessment scale. International Journal of Nursing Practice, 28(1), e12935. https://doi.org/10.1111/ijn.12935