Başkent Millet Bahçesi’nin kuş çeşitliliği ve mevsimsel dinamikleri: Ankara’da kentsel bir sıcak nokta

Abstract

Amaç: Günümüzde hızla artan kentleşme nedeniyle azalan yeşil alanlar biyoçeşitlilik üzerinde baskı oluşturmaktadır. Biyoçeşitliliğin temel bileşenlerinden biri olan kuşlar, çevresel değişkenlere karşı duyarlılıkları ve ekosistemler içindeki temel rolleriyle öne çıkmaktadır. Bu araştırmanın amacı, Ankara’daki kentsel bir biyolojik çeşitlilik merkezi olan Başkent Millet Bahçesi’nin kuş çeşitliliğini belgelemek ve aynı zamanda bu parkın metropol ortamındaki biyoçeşitlilik açısından önemini analiz etmektir. Metod: Başkent Millet Bahçesi’nin kuş çeşitliliğini belirlemek amacıyla, 2 Ekim 2022 ve 12 Eylül 2023 tarihleri arasında toplam 21 kez gözlem yapılmıştır. Arazi çalışmaları sırasında transekt sayım yöntemi kullanılmıştır. Ayrıca parkın bitki çeşitliliğinin belirlenmesi için 1 Eylül 2023 ve 7 Eylül 2023 tarihlerinde iki ayrı botanik arazi çalışması gerçekleştirilmiştir. Kuş ve bitki türlerinin teşhisi için literatürden faydalanılmıştır. Bulgular: Araştırma sonucunda 23 aileye ait 55 kuş türü tespit edilmiştir. Taksonomik dağılım incelendiğinde, Passeriformes (Ötücü kuşlar) takımının 39 tür (%70,9) ile alanda belirgin bir baskınlığa sahip olduğu saptanmıştır. Familya bazında en yüksek çeşitlilik 7 tür (%12,7) ile Muscicapidae (Sinekkapanlar) grubunda gözlemlenmiş; bunu Sylviidae (%9,1) ile Accipitridae, Acrocephalidae, Corvidae ve Fringillidae (%7,3) takip etmiştir. Tür zenginliğinin zamansal değişimi, göç dönemleriyle uyumlu bir seyir izlemiştir. Yapılan botanik arazilerinde ise 106 tür tespit edilmiştir. Sonuç: Çalışmada tespit edilen bitki türleri kuşlar için barınak ve besin kaynağı olmaktadır. Başkent Millet Bahçesi’nin sahip olduğu yapay göletler, geniş açık alanlar ve bünyesindeki anıt ağaçlar sayesinde kentsel avifauna için zengin bir mikrohabitat çeşitliliği sunduğunu göstermektedir. Bu çalışma, kentlerin içerisindeki parkların yüksek biyoçeşitlilik barındırabileceğini göstermektedir. Anahtar kelimeler: avifauna, biyoçeşitlilik, Ankara, vatandaş bilimi, kentleşme

Keywords

• avifauna
• biyoçeşitlilik
• Ankara
• vatandaş bilimi
• kentleşme

Project Number

yok

Avifaunal diversity and seasonal dynamics of Başkent National Park: An urban hotspot in Ankara

Abstract

Purpose: The decline in green spaces due to rapidly increasing urbanisation is putting pressure on biodiversity. As a key component of biodiversity, birds are distinguished by their sensitivity to environmental variables and by their fundamental roles within ecosystems. The objective of this research is to document the avifaunal diversity of Başkent National Park, an urban hotspot in Ankara, while analyzing its significance for biodiversity in a metropolitan environment Method: To determine the bird diversity of the Başkent National Park, a total of 21 observations were made between 2 October 2022 and 12 September 2023. The transect counting method was utilized during the fieldwork. Additionally, two separate botanical field studies were conducted on 1 September 2023 and 7 September 2023 to determine the park's plant diversity. The literature was consulted to identify bird and plant species. Findings: The research identified 55 bird species belonging to 23 families. When examining the taxonomic distribution, the Passeriformes (songbirds) order was clearly dominant in the area, with 39 species (70.9%). The highest diversity by family was observed in the Muscicapidae (flycatchers) group with 7 species (12.7%), followed by Sylviidae (9.1%) and Accipitridae, Acrocephalidae, Corvidae, and Fringillidae (7.3%). The temporal variation in species richness followed a pattern consistent with migration periods. A total of 106 species were identified in the botanical surveys conducted. Conclusion: The plant species identified in the study provide shelter and food sources for birds. The artificial ponds, extensive open spaces, and monumental trees within the Başkent National Park demonstrate that it offers a wide variety of microhabitats for urban avifauna. This study shows that parks within cities can harbour high levels of biodiversity. Keywords: avifauna, biodiversity, Ankara, citizen science, urbanisation

Keywords

• avifauna
• biodiversity
• Ankara
• citizen science
• urbanisation

Supporting Institution

No Funding Received

Project Number

yok

Ethical Statement

This study does not require ethical approval

Thanks

We would like to thank Altındağ Municipality for initiating this study by requesting an investigation into the park's biodiversity; Ahmet ERGEN, Arda FARUZLU, Yiğit Efe SEVİNÇLİ, and all Eymir Ornithological Research Center volunteers for supporting us in the fieldwork; and the valuable eBird users who made citizen science possible.

References

1. [1] Mohajerani, A., Bakaric, J., & Jeffrey-Bailey, T. (2017). The urban heat island effect, its causes, and mitigation, with reference to the thermal properties of asphalt concrete. Journal of Environmental Management, 197, 522-538. https://doi.org/10.1016/j.jenvman.2017.03.095
2. [2] Martilli, A., Krayenhoff, E. S., & Nazarian, N. (2020). Is the Urban Heat Island intensity relevant for heat mitigation studies? Urban Climate, 31, 100541. https://doi.org/10.1016/j.uclim.2019.100541
3. [3] Turkish Statistical Institute. (n.d.). Population and demography. Retrieved from https://data.tuik.gov.tr/Kategori/GetKategori?p=Nufus-ve-Demografi-109
4. [4] Ministry of Environment, Urbanisation and Climate Change. (2025). Ankara ili 2024 yılı çevre durum raporu [Ankara province 2024 environmental status report]. Retrieved from https://webdosya.csb.gov.tr/db/ced/icerikler/ankara_-cdr2024-20251208084502.pdf
5. [5] Eker, İ., Vural, M., Aslan, S. (2015). Ankara İli’nin Damarlı bitki çeşitliliği ve korumada öncelikli taksonları. Bağbahçe Bilim Dergisi. 2(3) 2015: 57- 114. E-ISSN: 2148-4015. https://izlik.org/JA96RH59UL
6. [6] Kirwan, G., Demirci, B., Welch, H., Boyla, K., Özen, M., Castell, P., & Marlow, T. (2010). The birds of Turkey. Bloomsbury Publishing.
7. [7] eBird. (2026). Ankara, TR-06. Retrieved February 9, 2026, from https://ebird.org/region/TR-06
8. [8] Yapı & Yapı. (n.d.). Başkent Millet Bahçesi [Başkent National Park]. Retrieved February 9, 2026, from https://www.yapi-yapi.com.tr/projeler/baskent-millet-bahcesi/22

9. [9] Kırsal Çevre (2023). Ankara’nın Anıtsal Ağaçları. Kırsal Çevre ve Ormancılık Sorunlarını Araştırma Derneği. ISBN 978-975-97075-8-3. Arkadaş Basım Sanayi Ltd. Şti. Ankara.
10. [10] Bibby, C. J. (2000). Bird census techniques. Elsevier.
11. [11] Svensson, L., Mullarney, K., & Zetterström, D. (2010). Collins bird guide 2nd edition. British Birds, 103, 248-252.
12. [12] Furtun, Ö. L., Erciyas-Yavuz, K., & Karataş, A. (Eds.). (2025). TraKuş - Türkiye’nin kuşları [TraKuş - Birds of Turkey] (6th ed.). Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
13. [13] Gill F, D Donsker & P Rasmussen (Eds). 2026. IOC World Bird List (v15.2)..
14. [14] Davis, P.H., Miller R.R. & Tan K. (1988). Flora of Turkey and the East Aegean Islands 10. Edinburgh Univ. Press, Edinburgh.
15. [15] Güner, A., & Aslan, S. (Eds.). (2012). Türkiye bitkileri listesi:(damarlı bitkiler). Nezahat Gökyiǧit Botanik Bahçesi Yayınları.
16. [16] Gürsoy-Ergen, A. (2020). The bird diversity of Ankara University 10. Yıl (Beşevler) Campus. https://doi.org/10.46309/biodicon.2021.888196
17. [17] Per, E. (2018). The spread of the Rose-ringed Parakeet, Psittacula krameri, in Turkey between 1975 and 2015 (Aves: Psittacidae). Zoology in the Middle East, 64(4), 297–303. https://doi.org/10.1080/09397140.2018.1511294
18. [18] IUCN (2026). The IUCN Red List of Threatened Species. Version 2025-2. https://www.iucnredlist.org
19. [19] Evans, K. L., Newson, S. E., & Gaston, K. J. (2009). Habitat influences on urban avian assemblages. Ibis: The International Journal of Avian Science, 151(1), 19-39. https://doi.org/10.1111/j.1474-919X.2008.00898.x
20. [20] Bairlein, F. (2002). How to get fat: nutritional mechanisms of seasonal fat accumulation in migratory songbirds. Naturwissenschaften 89, 1–10. https://doi.org/10.1007/s00114-001-0279-6
21. [21] Schaefer, H. M., Schaefer, V., & Levey, D. J. (2014). Birds see the true colours of fruits to live off the fat of the land. Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences, 281(1774), 281 (1777): https://doi.org/10.1098/rspb.2013.2516
22. [22] Herrera, C.M. (1998) Long-term dynamics of Mediterranean frugivorous birds and fleshy fruits: a 12-year study. Ecol Monogr 68: 511–538. https://doi.org/10.1890/0012-9615(1998)068[0511:LTDOMF]2.0.CO;2
23. [23] Li, K., Hu, W., Chen, X., Zhang, M., Ye, K., Zhu, H., & Zhao, H. (2025). More fruits, more birds? How plant traits attract birds feeding in urban green spaces during winter. Urban Forestry & Urban Greening, 107, Article 128748. https://doi.org/10.1016/j.ufug.2025.128748
24. [24] Plein, M., Längsfeld, L., Neuschulz, E. L., Schultheiss, C., Ingmann, L., Töpfer, T., Böhning-Gaese, K., & Schleuning, M. (2013). Constant properties of plant-frugivore networks despite fluctuations in fruit and bird communities in space and time. Ecology, 94(6), 1296–1306. https://doi.org/10.1890/12-1213.1
25. [25] Čížková, H., Kučera, T., Poulin, B., & Květ, J. (2023). Ecological Basis of Ecosystem Services and Management of Wetlands Dominated by Common Reed (Phragmites australis): European Perspective. Diversity, 15(5), 629. https://doi.org/10.3390/d15050629