Doğu Anadolu Bölgesi’nde Thornthwaite tipi aylık su bilançosu analizi

Abstract

Kurak ve yarı kurak bölgelerdeki su kaynakları, iklim değişikliği ve artan su taleplerinden büyük ölçüde etkilenmektedir. Aylık akış hidrolojik çalışmalarda en önemli faktörlerden biridir. Aylık ortalama akış, havzaların bölgesel aylık su dengesi modelleri ile tahmin edilebilir. Bu çalışmada Türkiye’nin Doğu Anadolu Bölgesi’nde bulunan 13 meteoroloji istasyonunun 2010-2018 yılları arasındaki aylık toplam yağış ve aylık ortalama sıcaklık verileri kullanılarak Thornthwaite tipi aylık su bilançosu hesap edilmesi amaçlanmıştır. Potansiyel evapotranspirasyon Hamon metodu kullanılarak elde edilmiştir. Su bilançosu parametre sonuçları her istasyon için tablo haline getirilerek verilmiştir. Sonuçlara göre Elazığ, Erzincan, Iğdır ve Malatya istasyonlarında su fazlası ve akış yoktur. Su açığı en fazla Malatya istasyonundadır. Akışın en fazla olduğu istasyon Bitlis istasyonudur. Çalışma alanındaki sulak alanların korunması için kurak bölgelerin su kaynakları yönetiminde yeterli su talebini belirlemek için Thornthwaite tipi aylık su bilançosu modeli kullanılabilir.

Keywords

• Evaporasyon,Thornthwaite,Su Bilançosu,Doğu Anadolu Bölgesi.

References

1. Moghaddam E.T., Mohammadkhan S., An Estimation of Thornthwaite Monthly Water-Balance in Mighan Sub-Basin, Natural Environment Change, Vol. 3, No. 1, Winter & Spring, pp. 71-80, 2017.
2. Dönmez S., Akşehir Gölü’ndeki Su Çekilmesinin Meteorolojik ve Uydu Verileri ile İncelenmesi, Journal of the Faculty of Engineering and Architecture of Gazi University 33:1, 177-188, 2018.
3. Lutz A.J., The Water Balance of the Okanogan River Watershed in the United States, The Okanogan Conservation District 1251 South Second Avenue Okanogan, WA 98840, 2009.
4. Thornthwaite C.W., Mather J.R., The Water Balance, Publications in Climatology 8, 1955.
5. Vörösmarty C.J., Federer C.A., Schloss A.L., Evaporation functions compared on US watersheds: possible implications for global-scale water balance and terrestrial ecosystem modeling, Journal of Hydrology 207:147-169, 1998.
6. Google Earth Pro Version 7.3, Eastern Anatolia Region, Turkey. NOAA, DigitalGlobe 2018, https://www.google.com/earth/download/gep/agree.html, 2018.
7. Hamon W.R., Computation of direct runoff amounts from storm rainfall. International Association of Scientific Hydrology Publication 63:52-62, 1963.
8. Dingman S.L., Physical Hydrology. Prentice Hall, Upper Saddle River, NJ, 2002. Terzi C. 2011. Doğu Anadolu Bölgesinin Zemin Kar Yükü Haritasının Oluşturulması ve Çatı Kar Yüklerinin Belirlenmesi. KTÜ, Fen Bilimleri Enstitüsü, İnşaat Mühendisliği Anabilim Dalı, Yüksek Lisan Tezi, 149s, Trabzon.