Bazı Tarihi Yerleşimlere Ait Çevresel Faktörlerin CBS Destekli Analizi; Kilikya Bölgesi Örneği
Abstract
Alanya ile İskenderun Körfezi arasında kalan bölge eski çağlardaki ismiyle Kilikya bölgesi olarak bilinmektedir. Kilikya bölgesi coğrafi ve jeolojik yapılarından dolayı limonlu çayı sınır kabul edilerek Dağlık Kilikya ve Ovalık Kilikya olarak ikiye ayrılmaktadır. Eski çağlarda Kilikya bölgesinde çok sayıda şehir oluşturulduğu bilinmektedir. Bu çalışmada bu yerleşimlerden bazı örnekler incelenip Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) yardımıyla bölgeye ait yükselti, bakı, eğim, sıcaklık, yağış, toprak türleri, kayaç yapısı, su kaynakları, karayolları gibi çevresel faktörler kullanılarak haritalar üretilmiştir. Ayrıca Kilikya bölgesi için dikkate alınan bu çevresel faktörlerin tarihi yerleşimler kurulurken yer seçimine etkisi incelenerek analizleri yapılmıştır. Yapılan analizlere göre, çoğunlukla güney ve güneydoğu yönleri bakı yönü olarak seçilmiştir. Yükseklik bakımından yerleşim yeri olarak daha çok düz alanlar tercih edilmişken, eğimin %10’dan fazla olduğu kesimler ise yerleşim yeri olarak tercih edilmemiştir. Tüm yerleşimler verimli topraklar üzerine kurulmuştur. Su kaynakları açısından daha çok büyük akarsulara yakın yerler ve deniz seviyesine yakın sahiller yerleşim seçiminde tercih sebebi olmuştur. Çalışma taşınmaz kültür varlıklarımızın en önemli figürlerinden olan bu tarihi yerleşimlerin sonraki nesillere korunarak aktarılabilmesi ve henüz keşfedilmemiş yerleşimlerin tespiti aşamasında özellikle CBS’nden faydalanılması adına büyük önem arzetmektedir.
Keywords
References
- 1. Yılmaz A, Yaman H, 2012. Toplum Güvenliğinde Bir Örgütlenme Modeli: Dünya Sağlık Örgütü Güvenli Toplumlar Ağı. Polis Mesleki Fikir, Hizmetiçi Haberleşme ve Kültür Dergisi, 70: 93-103.
- 2. Durugönül S, 2007. Dağlık Kilikia'da bir antik kent kazısının sonuçları Nagidos, Suna-İnan Kıraç Akdeniz Medeniyetleri Araştırma Enstitüsü, İstanbul.
- 3. Bank E, 1990. Coğrafi Veri Tabanı Tasarımı. Yüksek Lisans Tezi, Yıldız Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
- 4. Demir Yetiş A, 2009. Akyatan Lagünü nde tuzluluk ve bazı kirlilik düzeylerinin saptanarak Coğrafi Bilgi Sistemi destekli dağılımlarının belirlenmesi. Ç.Ü Fen Bilimleri Enstitüsü, 20-1.
- 5. Çakır ME, Demir Yetiş A, Yeşilnacar Mİ, Ulukavak M, 2019. Katı Atıklar için Optimum Güzergâh Tespiti ve Alansal Dağılım Haritalarının CBS Ortamında Oluşturulması: Suruç (Şanlıurfa) Örneği. BEU Fen Bilimleri Dergisi, 8 (2): 595-603.
- 6. Durugönül S, 2001. Development of Ancient Settlements in Cilicia. Adalya, V: 107-118.
- 7. Strabon, 2000. Geographika (Coğrafya XII-XIII-XIV. Arkeoloji ve Sanat Yayınları, İstanbul.
- 8. Tahberer B, 2005. Antik Kilikya Sikkelerinde Asklepios Kültü. Yüksek Lisans Tezi, Çukurova Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Adana.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Engineering
Journal Section
Research Article
Authors
İlker Kaya
This is me
0000-0001-5383-5245
Türkiye
Publication Date
September 26, 2020
Submission Date
November 4, 2019
Acceptance Date
April 8, 2020
Published in Issue
Year 2020 Volume: 9 Number: 3
Cited By
Osmanlı Kentlerinin Topoğrafik Özelliklerinin Coğrafi Bilgi Sistemleri Yoluyla Değerlendirilmesi: Beypazarı, Göynük, Sivrihisar ve Taraklı Örnekleri
Dicle Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi
https://doi.org/10.55007/dufed.1052379Exploring Balıklı Archaeological Settlement and its surrounding landscape via GIS and geophysical survey
Journal of Advanced Research in Natural and Applied Sciences
https://doi.org/10.28979/jarnas.1701574