EN
TR
Platin Grubu Metal İçeren Demir Matının Oksidatif Koşullarda Çözeltiye Alınmasının İncelenmesi
Abstract
Özellikle kara taşıtlarında fosil bazlı yakıtların yakılması sonucu oluşan tehlikeli gazların (CO, NOx, hidrokarbon (HC)) daha az zararlı gazlara (CO2, N2, H2O) dönüştürülmesinde katalitik dönüştürücüler kullanılmaktadır. Bu kimyasal dönüşüm platin grubu metaller (PGM) varlığında çok kısa sürede yüksek verimle gerçekleşmektedir. Dünya’da PGM konusunda yaşanan arz-talep dengesizliği sebebiyle her türlü PGM ihtiva eden atıktan değerli metallerin geri kazanımı çok büyük önem arz etmektedir.
Bu bilimsel çalışmada, katalitik dönüştürücülerden katı-katı ekstraksiyon yoluyla PGM’lerin bünyesinde zenginleştirildiği demir matının çözeltiye alınma şartlarının belirlenmesi amacıyla hidroklorik asit varlığında farklı oksidanlar (ozon(O3) ve oksijen(O2)) kullanarak çözümlendirme şartları araştırılmıştır. En iyi deney şartlarının belirlenmesi için oksidan türü, oksidan miktarı, çözücü konsantrasyonu, karıştırma hızı ve reaksiyon sıcaklığı parametreleri incelenerek deneyler gerçekleştirilmiştir. %95 üzerinde verim; 5 gr örnek 4 M HCl 200 mL ile 50 mg O3/dakika ve 800 devir/dakika reaksiyon şartlarında 12 saat süre sonunda 60°C reaksiyon sıcaklığında elde edilebilmiştir. Deneylerin gerçekleştirildiği basamaklarda hammadde XRD analizi ile karakterize edilerek deneyde kullanılan hammaddenin yapısı aydınlatılmıştır. Çözünmeden geri kalan malzeme SEM-EDS yöntemi karakterize edilerek liç işlemi sonrası kalan yapı belirlenmiştir.
Keywords
Supporting Institution
TÜBİTAK
Project Number
217M284
Thanks
Bu çalışma; Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) tarafından 217M284 numaralı proje kapsamında desteklenmiştir. Makalenin bilimsel olarak gelişimine katkı sağlayan hakemlere ve derginin bölüm editörüne teşekkür ederiz.
References
- 1. Dong H., Zhao J., Chen J., Wu Y., Li B. 2015. Recovery of platinum group metals from spent catalysts: a review, International Journal of Mineral Processing, 145 108-113.
- 2. Crundwell F.K., Moats M., Ramachandran V. 2011. Extractive metallurgy of nickel, cobalt and platinum group metals: Elsevier.
- 3. Kolliopoulos G., Balomenos E., Giannopoulou I., Yakoumis I., Panias D. 2014. Behavior of platinum group metals during their pyrometallurgical recovery from spent automotive catalysts, Open Access Library Journal, 1 (05): 1-5.
- 4. Morcali M.H., Akman S., Yucel O. 2015. Determination of the Optimum NiS Fire Assay Parameters for Pt, Pd, and Rh in Automotive Exhaust Catalytic Converters, Chemical Engineering Communications, 202 (9): 1145-1154.
- 5. Peng Z., Li Z., Lin X., Tang H., Ye L., Ma Y., Rao M., Zhang Y., Li G., Jiang T. 2017. Pyrometallurgical Recovery of Platinum Group Metals from Spent Catalysts, JOM, 69 (9): 1553-1562.
- 6. Jung V. 1991. Automotive exhaust catalysts: PGM usage and recovery. EMC ’91: Non-Ferrous Metallurgy—Present and Future. Dordrecht, Springer Netherlands: 231-239.
- 7. Yamada K., Ogino M., Ezawa N., Inoue H. 2010. Method and apparatus for recovering platinum group elements, US patent 7,815,706.
- 8. Hoffmann J.E. 1988. Recovery of platinum-group metals from gabbroic rocks metals from auto catalysts, JOM, 40 (6): 40-44.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Engineering
Journal Section
Research Article
Publication Date
December 25, 2020
Submission Date
February 16, 2020
Acceptance Date
September 8, 2020
Published in Issue
Year 2020 Volume: 9 Number: 4
APA
Morcali, M., & Aksu, M. (2020). Platin Grubu Metal İçeren Demir Matının Oksidatif Koşullarda Çözeltiye Alınmasının İncelenmesi. Bitlis Eren Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 9(4), 1795-1806. https://doi.org/10.17798/bitlisfen.689937
AMA
1.Morcali M, Aksu M. Platin Grubu Metal İçeren Demir Matının Oksidatif Koşullarda Çözeltiye Alınmasının İncelenmesi. Bitlis Eren Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi. 2020;9(4):1795-1806. doi:10.17798/bitlisfen.689937
Chicago
Morcali, M.hakan, and Merve Aksu. 2020. “Platin Grubu Metal İçeren Demir Matının Oksidatif Koşullarda Çözeltiye Alınmasının İncelenmesi”. Bitlis Eren Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi 9 (4): 1795-1806. https://doi.org/10.17798/bitlisfen.689937.
EndNote
Morcali M, Aksu M (December 1, 2020) Platin Grubu Metal İçeren Demir Matının Oksidatif Koşullarda Çözeltiye Alınmasının İncelenmesi. Bitlis Eren Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi 9 4 1795–1806.
IEEE
[1]M. Morcali and M. Aksu, “Platin Grubu Metal İçeren Demir Matının Oksidatif Koşullarda Çözeltiye Alınmasının İncelenmesi”, Bitlis Eren Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, vol. 9, no. 4, pp. 1795–1806, Dec. 2020, doi: 10.17798/bitlisfen.689937.
ISNAD
Morcali, M.hakan - Aksu, Merve. “Platin Grubu Metal İçeren Demir Matının Oksidatif Koşullarda Çözeltiye Alınmasının İncelenmesi”. Bitlis Eren Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi 9/4 (December 1, 2020): 1795-1806. https://doi.org/10.17798/bitlisfen.689937.
JAMA
1.Morcali M, Aksu M. Platin Grubu Metal İçeren Demir Matının Oksidatif Koşullarda Çözeltiye Alınmasının İncelenmesi. Bitlis Eren Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi. 2020;9:1795–1806.
MLA
Morcali, M.hakan, and Merve Aksu. “Platin Grubu Metal İçeren Demir Matının Oksidatif Koşullarda Çözeltiye Alınmasının İncelenmesi”. Bitlis Eren Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, vol. 9, no. 4, Dec. 2020, pp. 1795-06, doi:10.17798/bitlisfen.689937.
Vancouver
1.M.hakan Morcali, Merve Aksu. Platin Grubu Metal İçeren Demir Matının Oksidatif Koşullarda Çözeltiye Alınmasının İncelenmesi. Bitlis Eren Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi. 2020 Dec. 1;9(4):1795-806. doi:10.17798/bitlisfen.689937