MUNTECEBUDDÎN EL-HEMEDÂNÎ’NİN HAYATI VE İLMÎ ŞAHSİYETİ

Mahsum Taş

MUNTECEBUDDÎN EL-HEMEDÂNÎ’NİN HAYATI VE İLMÎ ŞAHSİYETİ

Öz

el-Hemedânî, Hemedân’da doğmuş, ailesiyle birlikte Mısıra göç edip oradaki meşhur âlimlerden ders alarak farklı ilim alanlarında ün yapmış bir âlimdir. Mısır’da eğitimini tamamladıktan sonra Dımaşk’a yerleşen el-Hemedânî, orada bulunan et-Türbetu’z-Zencîliyye medresesinde talebelere uzun süre kıraat dersleri okutmuştur. O, daha çok kıraat ve nahiv ilimleriyle tanınmakla birlikte tefsir, fıkıh, kelam ve lügat gibi değişik ilim dallarında da söz sahibidir. Bu makale onun hayatını ve ilmî yönünü ortaya koymayı ve böylece onu ilim dünyasına daha iyi tanıtmayı hedeflemektedir.

Anahtar Kelimeler

Muntecebuddîn el-Hemedânî,Dımaşk,Nahiv

Kaynakça

‘Askalânî, İbn Hacer. Lisânu’l-Mîzân thk. Abdulfettâh Ebû Ğudde. Beyrut: Dâru’l-Beşâiri’l-İslâmiyye, 2002.
‘İmâdetu Şuûni’l-Mektebât. Fihresu Kutubi’l-Kiraâti’l-Kur’aniyye. Medine: 1415.
Altıkulaç, Tayyar. “Ebü’l-Yumn el-Kindî”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi 10:223. İstanbul: TDV Yayınları,1994.
Arslan, Mehmet Nafi. “es-Semîn el-Halebî’nin Hayatı ve İlmî Şahsiyeti”, FSM İlmî Araştırmalar İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi, 9 (Bahar 2017): 29-60.
Arslan, Mehmet Nafi, “Hicrî VIII. Yüzyıla Kadar Yapılan İ‘Râbu’l-Kur’ân Çalışmaları ve es-Semîn el-Halebî’nin ed-Durru’l-Masûn’u”, Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 6/2 (Nisan 2018): 293-301.
Askalânî, İbn Hacer. ed-Dureru’l-Kâmine fi A‘yâni’l-Mieti’s-Sâmine. Haydarabad: Meclisu Dâireti’l-Ma‘ârifi’l-Osmaniyye, 1972.
Bâbânî, İsmil b. Muhammed Emin. Hediyetu’l – ‘Arifîn, Esmau’l - Müellifîn ve Âsâru’l – Musannifîn. Beyrut: Dâru İhyâi’t-Turâsi’l-‘Arabî, Tarih Yok.
Dâvûdî, Şemsuddîn Muhammed b. Ali. Tabakâtu’l-Müfessirîn. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-‘İlmiyye, Tarih Yok.

Dekûkî, Ebû Muhammed Abdurrahman. Câmiu’l-Fevâid fi Şerhi Esne’l-Metâlib thk. Ali b. Abdilkadir b. Şeyh Sît. Mekke: Câmietu Ümmi’l-Kurâ, 2010.
Ebu Gudde, Abdulfettâh. Safahât min Sabril-‘Ulemâ. Halep: Mektebetu’l-Matbû‘âtu’l-İslâmiyye, 1971.
Hadramî, Ebû Muhammed et-Tayyib b. Abdillah. Kılâdetu’n-Nahr fi Vefeyâti’d-Dehr. Cidde: Dâru’l-Minhâc, 2008.
Hamdî, Muhammed Abdurrahman. Ârâu’l-Muntecebi’l-Hemedânî en-Nahviyyeti Havle’l-Mesâili’l-Hilâfiyyeti fî Kitâbihi el-Ferîd fî İ‘râbi’l-Kur’ani’l-Mecîd. Doktora Tezi, Câmia‘tu’l-Hartûm, 2008.
Hamevî, Ebû Abdillâh Şihâbüddîn Yâkût. Mu‘cemu’l-Udebâ’ thk. İhsan Abbas. Beyrut: Dâru’l-Ğarbi’l-İslâmî, 1993.
Hemedânî, Muntecebuddîn. el-Ferîd fî İ‘râbi’l-Kur’ani’l-Mecîd thk. Fehmî Hasan en-Nimr, Fuâd Ali. Doha: Dâru’s-Sekâfe, 1991.
İbn el-Cezerî, Şemsuddîn Ebu’l-Hayr Muhammed. Ğâyetu’n-Nihâye fî Tabakâti’l-Kurrâ. Kahire: Mektebetü İbn Teymiyye, Tarih Yok.
İshak, Ali Şevâh. Mu‘cemu musennefâti’l-Kur’ani’l-Kerim. Riyad: Dâru’r-rufâî‘,1984.
Karagöz, İsmail. “tıval-mufassal”. Dini Kavramlar sözlüğü, Ankara: DİB Yayınları, 2010.
Kâtib Çelebî. Keşfu’z-Zunûn ‘an Esâmi’l-kutubi ve’l-Funûn. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-‘İlmiyye, 1941.
Kehhâle, Ömer Rıza. Mu‘cemu’l-muellifîn, Beyrut: Dâru İhyâi’t-Turâsi’l-‘Arabî, Tarih Yok.
Kıftî, Ebu’l-Hasen Cemâlüddîn Alî b. Yûsuf. İnbâhü’r-Ruvât ‘ala Enbâhi’n-Nuhât. Kahire: Dâru’l-Fikri’l-‘Arabî, 1982.
Makdisî, Ebû Şâme. Zeylu’r-Ravdeteyn. Beyrut: Dâru’l-Cîl, 1947.
Merrâkeşî, Muhammed b. Muhammed b. Abdilmelik. es-Sifru’l-Hâmis Min Kitâbi’z-Zeyli ve’t-Tekmile li Kitâbeyi’l-Mevsûl ve’s-Sıla (thk. İhsân Abbâs). Beyrût: Dâru's-Sekâfe, 1965.
Münzirî, Ebû Muhammed Zekiyyüddîn Abdülazîm b. Abdilkavî. et-Tekmile li Vefeyâti’n-Nakale thk. Beşşâr Avvâd Maʽrûf. Müessesetu’r-Risâle, 1984.
Osman, Abdullah. Cuhûdu’l-Munteceb el-Hemedânî e’l-Lugaviyye min Hilâli Kitâbihi el-Ferîd fî İ‘râbi’l-Kur’ani’l-Mecîd. Doktora Tezi, Câmiatü Ümmi’l-kurâ , 2000.
Safedî, Ebu’s-Safâ Salâhuddîn. ‘Ayanu’l-‘Asr ve A‘vanu’n-Nasr, Beyrut: Daru’l-Fikri’l-Mu‘âsır, 1998.
Safedî, Ebu’s-Safâ Salâhuddîn. Nektu’l-Himyân fî Nuketi’l-Umyân. Beyrut: Dâru’l-Kutubi’l-‘İlmiyye, 2007.
Süyûtî, Celâlüddîn Abdurrahmân b. Ebî Bekr. Buğyetu’l-Vuʿât fî Tabaḳâti’l-Luğaviyyîn ve’n-Nuhât thk. Muhammed Ebû’l-Fazl İbrahim. Sayda: el-Mektebetu’l-‘Asriyye, Tarih Yok.
Taşköprizâde Ahmed Efendi. Miftâhu’s-Sa‘âde ve Misbâhu’s-Siyâde fî mevzu‘âti’l-‘Ulûm. Beyrut: Dâru’l-Kutubi’l-‘İlmiyye, 1985.
Yazıcı, Tahsin. “Hemedân”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 17: 184. İstanbul: TDV Yayınları 1998.
Zehebî, Ebû Abdillâh Şemsüddîn Muhammed b. Ahmed. Me‘rifetu’l-Kurrâi’l-Kibâr. Dâru’l-Kütübi’l-‘İlmiyye, Beyrut, 1997.
Zehebî, Ebû Abdillâh Şemsüddîn Muhammed b. Ahmed. Tezkiretu'l-Huffaz. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-‘İlmiyye,1998.
Zehebî, Ebû Abdillâh Şemsüddîn. Mu‘cemu’ş-Şuyûh. Tâif: Mektebetu’s-Sadîk, 1988.
Ziriklî, Hayreddin b. Mahmud. el-A‘lâm, Beyrut: Dâru’l-‘Ulûm li’l-Melâyîn, 2002.
Zübeyrî, Velid b. Ahmed. el-Mevsû‘atu’l-Muyessera fi Terâcim Eimmeti’Tefsîri ve’l-İkrâi ve’n-Nahvi ve’l-Luğati. Medine: el-Hikme, 2003.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Din Araştırmaları

Bölüm

Derleme

Yazarlar

Mahsum Taş ^*
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

29 Aralık 2019

Gönderilme Tarihi

26 Temmuz 2019

Kabul Tarihi

26 Aralık 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 3 Sayı: 2

IZ

https://izlik.org/JA72JT46KB

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Taş, M. (2019). MUNTECEBUDDÎN EL-HEMEDÂNÎ’NİN HAYATI VE İLMÎ ŞAHSİYETİ. Batman Üniversitesi İslami İlimler Hakemli Dergisi, 3(2), 15-28. https://izlik.org/JA72JT46KB

AMA

1.Taş M. MUNTECEBUDDÎN EL-HEMEDÂNÎ’NİN HAYATI VE İLMÎ ŞAHSİYETİ. BÜİİF. 2019;3(2):15-28. https://izlik.org/JA72JT46KB

Chicago

Taş, Mahsum. 2019. “MUNTECEBUDDÎN EL-HEMEDÂNÎ’NİN HAYATI VE İLMÎ ŞAHSİYETİ”. Batman Üniversitesi İslami İlimler Hakemli Dergisi 3 (2): 15-28. https://izlik.org/JA72JT46KB.

EndNote

Taş M (01 Aralık 2019) MUNTECEBUDDÎN EL-HEMEDÂNÎ’NİN HAYATI VE İLMÎ ŞAHSİYETİ. Batman Üniversitesi İslami İlimler Hakemli Dergisi 3 2 15–28.

IEEE

[1]M. Taş, “MUNTECEBUDDÎN EL-HEMEDÂNÎ’NİN HAYATI VE İLMÎ ŞAHSİYETİ”, BÜİİF, c. 3, sy 2, ss. 15–28, Ara. 2019, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA72JT46KB

ISNAD

Taş, Mahsum. “MUNTECEBUDDÎN EL-HEMEDÂNÎ’NİN HAYATI VE İLMÎ ŞAHSİYETİ”. Batman Üniversitesi İslami İlimler Hakemli Dergisi 3/2 (01 Aralık 2019): 15-28. https://izlik.org/JA72JT46KB.

JAMA

1.Taş M. MUNTECEBUDDÎN EL-HEMEDÂNÎ’NİN HAYATI VE İLMÎ ŞAHSİYETİ. BÜİİF. 2019;3:15–28.

MLA

Taş, Mahsum. “MUNTECEBUDDÎN EL-HEMEDÂNÎ’NİN HAYATI VE İLMÎ ŞAHSİYETİ”. Batman Üniversitesi İslami İlimler Hakemli Dergisi, c. 3, sy 2, Aralık 2019, ss. 15-28, https://izlik.org/JA72JT46KB.

Vancouver

1.Mahsum Taş. MUNTECEBUDDÎN EL-HEMEDÂNÎ’NİN HAYATI VE İLMÎ ŞAHSİYETİ. BÜİİF [Internet]. 01 Aralık 2019;3(2):15-28. Erişim adresi: https://izlik.org/JA72JT46KB