Öğrencilerin Zorbalık Davranışı Eğilimlerinin Spora Katılım Açısından İncelenmesi
Öz
Günümüzde okullarda artan bir problem olarak görülen zorbalık “bir veya birden çok öğrencinin, kendilerinden daha güçsüz öğrencileri, kasıtlı ve sürekli olarak rahatsız etmesiyle sonuçlanan ve öğrencinin kendisini koruyamayacak durumda olduğu bir saldırganlık türü” olarak tanımlanmaktadır. Çocukların bütünsel gelişiminde önemli bir araç olarak görülen spora katılımın zorbalık davranışları üzerinde bir etkisinin olup olmadığı incelenmelidir. Bu düşünceden hareketle, bu araştırmada ortaokul öğrencilerinin zorbalık davranış eğilimlerinin spora katılım açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma nicel araştırma yöntemlerinden betimleyici nitelikli tarama modelinde gerçekleştirilmiştir. Verilerin elde edilmesinde, olasılıklı olmayan örnekleme yöntemlerinden amaçlı örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Katılımcılar Manisa’da 6. 7. 8. sınıflarda öğrenim gören 300 ortaokul öğrencisidir. Veri toplama aracı olarak Satan (2006) tarafından geliştirilen Zorbalık Davranış Eğilim Ölçeği (ZDEÖ) kullanılmıştır. Veri analizinde bağımsız örneklemler t-testi ve tek yönlü varyans analizi test teknikleri kullanılmıştır. Sonuçlar, spor yapmayan öğrencilerin ölçeğin bütününe ait zorbalık puan ortalamalarının spor yapanlara göre anlamlı düzeyde yüksek olduğunu göstermektedir. Benzer şekilde, verilerin cinsiyet değişkenine göre analizinde, spor yapmayan kızların ölçeğin bütününe ait zorbalık puan ortalamalarının spor yapan kızlara göre anlamlı düzeyde yüksek olduğu tespit edilmiştir. Sınıf değişkenine göre verilerin analizinde, 6 ve 8. sınıfların duygu zorbalığı alt boyutu dışında ölçeğin tüm alt boyutlarında ve ölçek puan ortalamasında spor yapmayanların zorbalık puanlarının anlamlı düzeyde yüksek olduğu görülmüştür. Bu araştırmadan elde edilen sonuçlara dayalı olarak, öğrencilerin spor faaliyetlerine düzenli olarak katılımının, akran zorbalığı gibi istenmeyen davranışların azaltılmasında etkili olabileceği düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Adler, A.L. (2014). An Examination Into Bullying In The Adolscent Sport Context Master Thesis, Queen’s University, School of Kinesiology and Health Studies, Ontario,Canada.
- Anokye, N. K., Trueman, P., Green, C., Pavey, T. G. and Taylor, R. S. (2012). Physical activity and health related quality of life. BMC Public Health, 12(624), 1-8.
- Aluede, O., Adeleke, F., Omoike, D., & AfenAkpaida, J. (2008). A review of the extent, nature,characteristics and effects of bullying behaviour in schools. Journal of Instructional Psychology, 35, 151–158.
- Arseneault, L., Bowes, L., & Shakoor, S. (2010). Bullying victimization in youths and mental health problems: “Much ado about nothing?” Psychological Medicine, 40(05), 717–729.
- Aytan, G. K. (2010). Ortaöğretim öğrencilerinin sosyalleşmelerinde sporun etkileri. Doktora tezi. Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü. Ankara.
- Balcı, A. (2004). Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntem, Teknik ve İlkeleri. Ankara: PegemA Yayıncılık.
- Bandura, A. (1965). Vicarious Processes: A Case of No-Trial Learning. Advances in experimental social psychology, 2, 1-55.
- Berkowitz, L. (1993). Pain and aggression: Some findings and implications. Motivation & Emotion, 17(3), 277–293.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Spor Hekimliği
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Mehmet Asma
*
0000-0001-8111-3338
Türkiye
Nimet Gürsel
Bu kişi benim
0000-0001-9766-1662
Türkiye
Hatice Çamlıyer
0000-0003-1255-875X
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
30 Haziran 2019
Gönderilme Tarihi
25 Ekim 2018
Kabul Tarihi
24 Mayıs 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 14 Sayı: 1
Cited By
Cyberbullying and fanatic behaviours of football fans in Turkey: The role of dark personality traits, team loyalty and demographics
Journal of Community & Applied Social Psychology
https://doi.org/10.1002/casp.2857The Relationship between Bullying, Organizational Silence and Sports Behaviors of Secondary School Students
Journal of Computer and Education Research
https://doi.org/10.18009/jcer.1458744Özgüven Düzeyi ile Akran Zorbalığı Arasındaki İlişkinin İncelenmesi
Uluslararası Egzersiz Psikolojisi Dergisi
https://doi.org/10.51538/intjourexerpsyc.1517482Türkiye ve Finlandiya Eğitim Sistemlerindeki Program Dışı Etkinlik Uygulamalarının Karşılaştırılması
Milli Eğitim Dergisi
https://doi.org/10.37669/milliegitim.1569146Beden Eğitimi ve Spor Derslerinde Hubris (Kibir) Sendromu ve Akran Zorbalığı Arasındaki İlişki
Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.61962/bsd.1790527