Covid-19 Pandemi Sürecinde Bireylerin Sağlık Kaygılarının Siberkondri Üzerindeki Etkisi

Öz

Giriş ve Amaç: Son yıllarda dünya çapında yeni koronavirüs hastalığının (COVID-19) ortaya çıkmasıyla birlikte, bireyler kaygılarını azaltmak için sağlıklarıyla ilgili konularda internetten arama yapmaktadırlar. Bu çalışma, COVID-19 pandemi sürecinde bireylerin sağlık kaygıları ile siberkondri düzeyleri arasında ilişkiyi ve sağlık kaygısının siberkondri düzeyine etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntemler: Çalışmada veri toplama aracı olarak; Siberkondri Ciddiyet Ölçeği Kısa Formu, Sağlık Anksiyetesi Ölçeği ve katılımcıların sosyo-demografik özelliklerinin ve hekim/hastane seçiminde interneti kullanma durumu, COVID-19’un belirtileri hakkında bilgi sahibi olma durumu vb. gibi soruların yer aldığı bir anket formu kullanılmıştır. Araştırma çevrimiçi anket kullanılarak Samsun il merkezinde yaşayan 384 birey üzerinde gerçekleştirilmiştir. Tanımlayıcı istatistiksel yöntemler, korelasyon ve regresyon analizleri verilerin analizinde kullanılmıştır. Sonuçlar, %95 güven aralığında, p<0,05 anlamlılık düzeyinde değerlendirilmiştir. Bulgular: Çalışma bulgularına göre, sağlık kaygısı ile siberkondri arasında anlamlı ve pozitif yönlü ilişki bulunmuştur. Ayrıca sağlık kaygısının siberkondriyi etkilediğini, bireylerin sağlık kaygılarının arttıkça siberkondri düzeylerinin de artacağı sonucuna ulaşılmıştır. Sonuç: Sağlık kaygısına neden olan faktörlerin anlaşılması ve bireyleri çevrimiçi sağlık aramalarının güvenilirliği konusunda bilgilendirmek önem arz etmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Covid-19
• Sağlık Kaygısı
• Siberkondri

The Effect of Individuals Health Anxiety On Cyberchondry During The Covid-19 Pandemic

Abstract

Objective: With the emergence of the new coronavirus disease (COVID-19) worldwide in recent years, individuals are searching the internet for health-related issues to reduce their anxiety. This study aims to examine the relationship between individuals' health concerns and cyberchondria levels and the effect of health anxiety on the level of cyberchondria during the COVID-19 pandemic process. Materials and Methods: As a data collection tool in the study; The Cyberchondria Severity Scale Short Form, the Health Anxiety Scale, and the socio-demographic characteristics of the participants and their use of the internet in choosing a physician/hospital, having knowledge about the symptoms of COVID-19, etc. A questionnaire with questions such as: The research was carried out on 384 individuals living in Samsun city center using an online questionnaire. Descriptive statistical methods, correlation and regression analyzes were used in the analysis of the data. The results were evaluated at the 95% confidence interval, at the p<0.05 significance level. Results: According to the study findings, a significant and positive relationship was found between health anxiety and cyberchondria. In addition, it was concluded that health anxiety affects cyberchondria, and as the health concerns of individuals increase, the level of cyberchondria will also increase. Conclusion: It is important to understand the factors that cause health anxiety and to inform individuals about the reliability of online health searches.

Keywords

• Covid-19
• Health Anxiety
• Cyberchondria.

Kaynakça

1. Huang, C, Wang, Y, Li, X, Ren, L, Zhao, J, Hu, Y, Clinical Features of Patients İnfected with 2019 Novel Coronavirus in Wuhan, China. The Lancet, 2020, 395 (10223), 497-506.
2. T.C. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü, COVID-19 (SARS-CoV-2 Enfeksiyonu) Genel Bilgiler, Epidemiyoloji ve Tanı. 29 Haziran 2020, Ankara.
3. Varma, R, Das, S, Singh, T, Cyberchondria Amidst COVID- 19 Pandemic: Challenges and Management Strategies. Frontiers in Psychiatry, 2021, 12, 1-7.
4. Aşkın, R, Bozkurt, Y, Zeybek, Z, Covid-19 Pandemisi: Psikolojik Etkileri ve Terapötik Müdahaleler, İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Covid-19 Sosyal Bilimler Özel Sayısı, 2020, 19(37), 304-318.
5. Değirmenci, B, Covid-19 Algısının Sosyal Endişeler Üzerindeki Etkisinde “Sıkıntıya Dayanmanın” Aracılık Etkisinin İncelenmesi, Balkan ve Yakın Doğu Sosyal Bilimler Dergisi, 2020, 6, 83-93.
6. Abdelsattar, M, Derar, E, Salem, A.S.M.S, Al-Mujaim, F, Cyberchondria Severity, Health Anxiety, and Health Locus of Control: The Mediation Role of Covid-19 Anxiety, Journal of Psychiatry, 2021, 22(2), 1-11.
7. Anderson, R, Saulsman, L, Nathan, P, Helping Health Anxiety, Perth, Western Australia: Centre for Clinical Interventions. 2011, pp: 1-14.
8. Salkovskis, P.M, Warwick, H.M.C, Morbid Preoccupations, Health Anxiety and Reassurance: A Cognitive Behavioural Approach to Hypochondriasis, Behaviour Research and Therapy, 1986, 24(5), 597-602.

9. Longley, S.L, Watson, D, Noyes, R, Assessment of the hypochondriasis domain: The Multidimensional Inventory of Hypochondriacal Traits (MIHT), Psychological Assessment, 2005, 17, 3-14.
10. Kıraç, R, Öztürk, Y.E, Halkın Sağlık Okuryazarlık Düzeyi ile Sağlık Kaygısı Arasındaki İlişki, Sosyoloji Araştırmaları Dergisi, 2020, 23(2), 214-243.
11. Mathes, B.M, Norr, A.M, Allan, N.P, Albanese, B.J, Schmidt, N. B, Cyberchondria: Overlap with Health Anxiety and Unique Relations with İmpairment, Quality of Life, and Service Utilization. Psychiatry Research, 18(261), 204-211.
12. Maftei, A, Holman, A.C, Cyberchondria During the Coronavirus Pandemic: The Effects of Neuroticism and Optimism, Frontiers Psychology, 2020, 11, 1-7.
13. White, R.W, Horvitz, E, Cyberchondria: Studies Of The Escalation Of Medical Concerns İn Web Search, ACM Transactions On Information Systems, 2009, 27(4), 1-37.
14. Tatli, Z, Tatli, O, Kokoc, M, Development and validity of cyberchondria tendency scale, World Journal on Educational Technology: Current Issues, 2019, 11(1), 1-9.
15. Deniz, S, Bireylerin E-Sağlık Okuryazarlığı ve Siberkondri Düzeylerinin İncelenmesi, İnsan&İnsan, 2020, 7(24), 84-96.
16. Menon, V, Kar, S.K, Tripathi, A, Nebhinani, N, Varadharajan, N, Cyberchondria: Conceptual Relation with Health Anxiety, Assessment, Management and Prevention, Asian Journal of Psychiatry, 2020, 53, 1-9.
17. Tarhan, N, Tutgun-Ünal, A, Ekinci, Y, Yeni Kuşak Hastalığı Siberkondri: Yeni Medya Çağında Kuşakların Siberkondri Düzeyleri ile Sağlık Okuryazarlığı İlişkisi, Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 2021, 17(37), 4253-4297.
18. Liu, P.L, COVID-19 Information Seeking on Digital Media and Preventive Behaviors: The Mediation Role of Worry, Cyberpsychology, Behavior, and Social Networking, 2020, 23(10), 677-682.
19. 19.https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Adrese-Dayal%C4%B1 N%C3%BCfus-Kay%C4%B1t-Sistemi Sonu%C3%A7lar%C4%B1-2020-37210&dil=1/(accessed 04.03.2021).
20. Uzun, U.S, Zencir, M, Reliability And Validity Study of The Turkish Version of Cyberchondria Severity Scale, Current Psychology, 2021, 40, 65-71.
21. Aydemir, Ö, Kırkpınar, İ, Satı, T, Uykur B, Cengisiz, C, Sağlık Anksiyetesi Ölçeği’nin Türkçe için Güvenilirlik ve Geçerlilik Çalışması, Nöropsikiyatri Arşivi, 2013, 50, 325-331.
22. Kalaycı, Ş. (Ed.) SPSS Uygulamalı Çok Değişkenli İstatistik Teknikleri, Altıncı Baskı, Ankara: Asil Yayın Dağıtım. 2014.
23. Karapıçak, Ö.K, Arslan, S, Utku, Ç, Panik Bozukluğu, Somatizasyon Bozukluğu ve Hipokondriaziste Sağlık Kaygısı, Bilişsel Davranışçı Psikoterapi ve Araştırmalar Dergisi, 2012, 1(1), 43-51.
24. Shayganfard, M, Mahdavi, F, Haghighi, M, Sadeghi-Bahmani, D, Brand, S, Sources of Health Anxiety for Hospital Staff Working during the Covid-19 Pandemic, International, Journal of Environmental Research and Public Health, 2021, 18, 3094.
25. Saadati, N, Afshari, P, Boostani, H, Beheshtinasab, M, Abedi, P, Maraghi, E, Health anxiety and related factors among pregnant women during the COVID-19 pandemic: a cross-sectional study from Iran, BMC Psychiatry, 2021, 21(95), 1-7.
26. Taha, P.H, Home quarantine induced health anxiety during the beginning of the COVID-19 pandemic evidence from Iraq, Disaster Medicine And Public Health Preparedness, 2021, 1-19.
27. Girme, Y.U, Maniaci, M.R, Reis, H.T, McNully, J.K, Carmichael, C.L, Gable, S.L, et al., Does support need to be seen? Daily invisible support promotes next day relationship well-being, Journal of Family Psychology, 2018, 32(7), 882-893.
28. Gerolimatos, L.A, Edelstein, B.A, Predictors of health anxiety among older and young adults, International Psychogeriatrics, 2012, 24(12), 1998-2008.
29. Artan, T, Cebeci F, Karaman, M, Atak, I, The relationship between Coronavirus (COVID-19) outbreak related perceptions and health anxiety, Social Work in Public Health, 2021, 1-11.
30. Millar, E.B, Singhal, D, Vijayaraghavan, P, Seshadri, S, Smith, E, Dixon, P, et al., Health Anxiety, Coping Mechanisms and COVID-19: An Indian Community Sample At Week 1 of Lockdown, PLOS ONE, 2021, 16(4), 1-14.
31. Yılmaz, E, B, Ayvat, İ, Şiran, İ, Hastanede Yatan Hastalarda Sağlık Anksiyetesi ile Sağlık Programlarını İzleme Motivasyonları Arasındaki İlişki, Fırat Tıp Dergisi, 2018, 23 (1), 11-17.
32. Sareen, J, Afifi, T, Mcmillian, K, Asmundson, G, Relationship Between Household Income and Mental Disorders Findings From a Population-Based Longitudinal Study, American Medical Association, 2011, 3, 419-427.
33. Chen, Q, Zhang, Y, Zhuang, D, Mao, X, Mi, G, Wang, D, et al., Health anxiety in medical employees: a multicentre study, Journal of International Medical Research, 2019, 47(10), 4854-4861.
34. Mapelli, V, Health Needs, Demand for Health Services and Expenditure across Social Groups in Italy: An Empirical Investigation, Social Science and Medicine, 1993, 36(8), 99-109.
35. Aulia, A, Marchira, C.R, Supriyanto I, Pratiti, B, Cyberchondria in First Year Medical Students of Yogyakarta, Journal of Consumer Health on the Internet, 2020, 24, 1-9.
36. Zheng, H, Kyung Kim, H, Joanna Sin S, Theng, Y, A theoretical model of cyberchondria development: Antecedents and intermediate processes, Telematics and Informatics, 2021, 63, 1-13.
37. Altındiş, S, İnci, M.B, Aslan F.G, Altındiş, M, Üniversite Çalışanlarında Siberkondria Düzeyleri ve İlişkili Faktörlerin İncelenmesi, Sakarya Tıp Dergisi, 2018, 8(2), 359-370.
38. Gökçe, E, Erbay, P.D, Manisa Şehzadeler Eğitim Araştırma Toplum Sağlığı Merkezi’nde (EATSM) seçilen aile sağlığı birimlerinde yetişkinlerde siberkondri düzeyi ve ilişkili değişkenler. 19. Ulusal Halk Sağlığı Kongresi Kitabı, Antalya, Türkiye, 2017: 536.
39. Avçin, E, Can. S, The relationship between the stress experienced by parents and cyberchondria during the pandemic process, Library Hi Tech, 2021, 1-21.
40. Elhai, J.D, Yang, H, McKay, D, Asmundson, G.J, COVID-19 Anxiety Symptoms Associated With Problematic Smartphone Use Severity İn Chinese Adults, Journal of Affective Disorders, 2020, 274, 576-582.
41. Özkan, O, Sungur, C, Özer. Ö, Investigation of cyberchondria level and digital literacy on women in Turkey, Journal of Human Behavior in the Social Environment, 2021, 1-14.
42. McMullan, R.D, Berle, D, Arnáez, S, Starcevic, V, The Relationships Between Health Anxiety, Online Health İnformation Seeking, and Cyberchondria: Systematic Review and Meta-Analysis, Journal of Affective Disorders, 2019, 245, 270–278.
43. Fergus, T.A, Russell, L.H, Does Cyberchondria Overlap with Health Anxiety and Obsessive–Compulsive Symptoms? An Examination of Latent Structure and Scale İnterrelations, Journal of Anxiety Disorders, 2016, 38, 88–94.
44. Bajcar, B, Babiak, J, Self-esteem and cyberchondria: the mediation effects of health anxiety and obsessive–compulsive symptoms in a community sample, Current Psychology, 2019, 40, 2820-2831.
45. Brown, R.J, Skelly, N, Chew‐Graham, C.A, Online health research and health anxiety: A systematic review and conceptual integration, Clinical Psychology: Science and Practice, 2019, 9(2), 85.
46. Bati, A.H, Mandiracioglu, A, Govsa, F, Çam, O, Health anxiety and cyberchondria among Ege University health science students, Nurse Education Today, 2018, 71, 169–173.
47. Kurcer, M.A, Erdoğan, Z, Kardeş, V.Ç, The effect of the COVID-19 pandemic on health anxiety and cyberchondria levels of university students, Perspect Psychiatry Care, 2021, 1–9.
48. Newby, J.M, McElroy, E, The İmpact of İnternet-Delivered Cognitive Behavioural Therapy for Health Anxiety on Cyberchondria, Journal of Anxiety Disorder, 2020, 69, 1-7.
49. Baumgartner, S. E, Hartmann, T, The role of health anxiety in online health information search, Cyberpsychology, behavior and social networking, 2011, 14, 613–618.
50. Hashemi, S.G.S, Hosseinnezhad, S, Dini, S, Griffiths, M.D, Lin, C, Pakpour, A.H, The Mediating Effect of The Cyberchondria and Anxiety Sensitivity in The Association Between Problematic İnternet Use, Metacognition Beliefs, and Fear Of COVID-19 Among Iranian Online Population, Heliyon, 2020, 6, 1-6.