TR
EN
Nörodejeneratif Hastalıklarda Yeni Bir Yaklaşım: Mitokondri Hedefli Tedavi
Öz
Mitokondri hücrenin enerji metabolizmasında, oksidatif fosforilasyonda ve hücre ölümünde rol alan temel organeli olup pek çok hastalıkta olduğu gibi nörodejeneratif hastalıkların da patogenezine katkı sağlar. Günümüzde çoğu nörodejeneratif hastalığın etiyopatogenezinde reaktif oksijen ve nitrojen türlerine bağlı oksidatif hasar sorumlu tutulmakla birlikte antioksidan tedaviler bu hasarın önlenmesi ve iyileştirilmesi konusunda yeterli olmamaktadır. Bu nedenle son yıllarda mitokondriyi direkt olarak hedefleyen ve içerisinde biriken farklı farmakolojik ajanlar geliştirilmiş olup birçok nörodejenerasyon hayvan modelinde iyileştirici etkileri görülmüştür. Aynı zamanda bu ajanlardan bazılarının insan klinik çalışmalarında güvenilir ve etkili olduğu kanıtlanmıştır. Bu derlemede, Alzheimer ve Parkinson hastalıkları başta olmak üzere nörodejeneratif hastalıklarda mitokondri disfonksiyonu ve bu hastalıkların tedavisinde etkili olacağı düşünülen mitokondri hedefli tedavi ile ilgili güncel bilgiler tartışılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1. Johnson, J., Mercado-Ayon, E., Mercado-Ayon, Y., Dong, Y. N., Halawani, S., Ngaba, L., Lynch, D. R. Mitochondrial dysfunction in the development and progression of neurodegenerative diseases. Archives of biochemistry and biophysics, 2021,702, 108698.
- 2. Mani, S., Swargiary, G., Ralph, S. J. Targeting the redox imbalance in mitochondria: A novel mode for cancer therapy. Mitochondrion, 2022, 62, 50-73.
- 3. Tang, Y., Wang, L., Qin, J., Lu, Y., Shen, H. M., & Chen, H. B. Targeting mitophagy to promote apoptosis is a potential therapeutic strategy for cancer. Autophagy, 2023 19(3), 1031-1033.
- 4. Li, W., & Xu, X. Advances in mitophagy and mitochondrial apoptosis pathway-related drugs in glioblastoma treatment. Frontiers in Pharmacology, 2023,14, 1211719.
- 5. Xu, J., Shamul, J. G., Kwizera, E. A., He, X. Recent advancements in mitochondria-targeted nanoparticle drug delivery for cancer therapy. Nanomaterials, 2022, 12(5), 743.
- 6. Johnson, J., Mercado-Ayon, E., Mercado-Ayon, Y., Dong, Y. N., Halawani, S., Ngaba, L., & Lynch, D. R. Mitochondrial dysfunction in the development and progression of neurodegenerative diseases. Archives of biochemistry and biophysics, 2021, 702, 108698.
- 7. Chandel NS. Mitochondria. Cold Spring Harb Perspect Biol 2021, 13(3), a040543.
- 8. Smith, A. L., Whitehall, J. C., & Greaves, L. C. Mitochondrial DNA mutations in aging and cancer. Molecular Oncology, 2022,16(18), 3276-3294.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Biyokimya ve Hücre Biyolojisi (Diğer), Sinirbilim
Bölüm
Derleme
Yayımlanma Tarihi
30 Eylül 2024
Gönderilme Tarihi
11 Nisan 2023
Kabul Tarihi
12 Ağustos 2024
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2024 Cilt: 11 Sayı: 3
APA
Çelik, K., & Taşkıran, D. (2024). Nörodejeneratif Hastalıklarda Yeni Bir Yaklaşım: Mitokondri Hedefli Tedavi. Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 11(3), 487-493. https://doi.org/10.34087/cbusbed.1281151
AMA
1.Çelik K, Taşkıran D. Nörodejeneratif Hastalıklarda Yeni Bir Yaklaşım: Mitokondri Hedefli Tedavi. CBU-SBED. 2024;11(3):487-493. doi:10.34087/cbusbed.1281151
Chicago
Çelik, Kübra, ve Dilek Taşkıran. 2024. “Nörodejeneratif Hastalıklarda Yeni Bir Yaklaşım: Mitokondri Hedefli Tedavi”. Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi 11 (3): 487-93. https://doi.org/10.34087/cbusbed.1281151.
EndNote
Çelik K, Taşkıran D (01 Eylül 2024) Nörodejeneratif Hastalıklarda Yeni Bir Yaklaşım: Mitokondri Hedefli Tedavi. Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi 11 3 487–493.
IEEE
[1]K. Çelik ve D. Taşkıran, “Nörodejeneratif Hastalıklarda Yeni Bir Yaklaşım: Mitokondri Hedefli Tedavi”, CBU-SBED, c. 11, sy 3, ss. 487–493, Eyl. 2024, doi: 10.34087/cbusbed.1281151.
ISNAD
Çelik, Kübra - Taşkıran, Dilek. “Nörodejeneratif Hastalıklarda Yeni Bir Yaklaşım: Mitokondri Hedefli Tedavi”. Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi 11/3 (01 Eylül 2024): 487-493. https://doi.org/10.34087/cbusbed.1281151.
JAMA
1.Çelik K, Taşkıran D. Nörodejeneratif Hastalıklarda Yeni Bir Yaklaşım: Mitokondri Hedefli Tedavi. CBU-SBED. 2024;11:487–493.
MLA
Çelik, Kübra, ve Dilek Taşkıran. “Nörodejeneratif Hastalıklarda Yeni Bir Yaklaşım: Mitokondri Hedefli Tedavi”. Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, c. 11, sy 3, Eylül 2024, ss. 487-93, doi:10.34087/cbusbed.1281151.
Vancouver
1.Kübra Çelik, Dilek Taşkıran. Nörodejeneratif Hastalıklarda Yeni Bir Yaklaşım: Mitokondri Hedefli Tedavi. CBU-SBED. 01 Eylül 2024;11(3):487-93. doi:10.34087/cbusbed.1281151