Araştırma Makalesi

İNFLAMATUVAR BARSAK HASTALARINDA YAŞAM KALİTESİ DEĞERLENDİRME ANKETİ

Cilt: 11 Sayı: 4 29 Aralık 2024
PDF İndir
EN TR

İNFLAMATUVAR BARSAK HASTALARINDA YAŞAM KALİTESİ DEĞERLENDİRME ANKETİ

Öz

Giriş ve Amaç Crohn hastalığı ve ülseratif kolit olmak üzere iki ana gruba ayrılan inflamatuvar barsak hastalığı (İBH), hastaların yaşam kalitesini etkileyen kronik inflamatuvar bir hastalıktır. Tanımlayıcı ve metodolojik olan bu araştırmada, 1992 yılında yayınlanan ve farklı ülkelerde geçerliliği olan İnflamatuvar Barsak Hastalığı Yaşam Kalitesi Değerlendirme Anketi'nin (İBH-YKA) Türk toplumu için geçerlilik ve güvenilirliğinin açıklanması amaçlanmaktadır. Gereç ve Yöntemler Araştırmaya Dokuz Eylül Üniversitesi İnflamatuvar Barsak Hastalıkları kliniğine Mart 2013-Mayıs 2013 tarihleri arasında başvuran bilişsel fonksiyonları yerinde olan, okuryazar ve çalışmaya katılmaya istekli 176 yetişkin hasta dahil edildi. Güvenilirliği hesaplamak için anket, seçilen 30 hastaya ikinci kez uygulandı. İBH-YKA 36 sorudan oluşmaktadır ve faktör analizi yapısı beş boyuttan oluşmaktadır; "Sistemik semptomlar", "Barsak semptomları", "Fonksiyonel yetersizlik", "Sosyal yetersizlik" ve "Emosyonel fonksiyon". Anketin kapsam geçerliliği bir uzman görüşü ile test edilmiştir. Güvenilirlik değerlendirmesi, iç tutarlılık ve madde-toplam korelasyonu ile yapılmıştır. Bulgular Cronbach-alfa katsayısı 0.951, tüm madde-toplam korelasyon değerleri p < 0.05 ve rho değerleri > 0.50 olmak üzere anlamlı bulundu. Yapı geçerliliğini test etmek için uygulanan faktör analizine göre sorular dört faktör altında toplanmış ve bu faktör yapısı ile toplam varyansın %62.77'si açıklanmıştır. Sonuç Sonuçlara göre İBH-YKA’nın Türk hastalar için geçerli ve güvenilir olduğu kanıtlanmış ve ölçeğin validasyonu başarıyla tamamlanmıştır. Anahtar Kelimeler: inflamatuvar barsak hastalığı, Crohn hastalığı, ülseratif kolit, yaşam kalitesi, anket

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Bu çalışma Dokuz Eylül Üniversitesi Girişimsel Olmayan Araştırmalar Etik Kurulu'nca 30.10.2014 tarihli 1001-GOA 2014/33-24 karar numarası ile görüşülmüş ve çalışmanın etik olarak uygunluğuna karar verilmiştir.

Kaynakça

  1. 1. Xu, F., Carlson, S. A., Liu, Y., & Greenlund, K. J. Prevalence of Inflammatory Bowel Disease Among Medicare Fee-For-Service Beneficiaries - United States, 2001-2018. MMWR. Morbidity and mortality weekly report, 70(19), 698–701. 2021.
  2. 2. Love, J. R., Irvine, E. J., & Fedorak, R. N. Quality of life in inflammatory bowel disease. Journal of clinical gastroenterology, 14(1), 15–19. 1992.
  3. 3. Kilis, S., & Yildirim, Z. Sorgulayici Öğrenme Topluluğu Üst Biliş Ölçeğinin Türkçeye Uyarlanmasi: Geçerlik Ve Güvenirlik Çalişmasi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 19(1), 665-679. 2018.
  4. 4. Cortina, J. M. What is coefficient alpha? An examination of theory and applications. Journal of Applied Psychology, 78(1), 98–104. 1993.
  5. 5. Hammer, A., Ernstmann, N., Ommen, O., Wirtz, M., Manser, T., Pfeiffer, Y., & Pfaff, H. Psychometric properties of the Hospital Survey on Patient Safety Culture for hospital management (HSOPS_M). BMC health services research, 11, 165. 2011.
  6. 6. Field, A. Discovering statistics using IBM SPSS statistics (4th ed.). SAGE Publications. 2013.
  7. 7. López-Vivancos, J., Casellas, F., Badia, X., Vilaseca, J., & Malagelada, J. R. Validation of the spanish version of the inflammatory bowel disease questionnaire on ulcerative colitis and Crohn's disease. Digestion, 60(3), 274–280. 1999.
  8. 8. Janke, K. H., Klump, B., Steder-Neukamm, U., Hoffmann, J., & Häuser, W. Validierung der Deutschen Version (Kompetenznetz "Chronisch entzündliche Darmerkrankungen") des Inflammatory Bowel Disease Questionnaire IBDQ-D [Validation of the German version of the Inflammatory Bowel Disease Questionnaire (Competence Network IBD, IBDQ-D)]. Psychotherapie, Psychosomatik, medizinische Psychologie, 56(7), 291–298. 2006.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Gastroenteroloji ve Hepatoloji

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

29 Aralık 2024

Gönderilme Tarihi

6 Mayıs 2024

Kabul Tarihi

9 Ağustos 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 11 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Akçura, C., Akpınar, H., Bengi, G., & Keskinoğlu, P. (2024). İNFLAMATUVAR BARSAK HASTALARINDA YAŞAM KALİTESİ DEĞERLENDİRME ANKETİ. Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 11(4), 600-605. https://doi.org/10.34087/cbusbed.1479111
AMA
1.Akçura C, Akpınar H, Bengi G, Keskinoğlu P. İNFLAMATUVAR BARSAK HASTALARINDA YAŞAM KALİTESİ DEĞERLENDİRME ANKETİ. CBU-SBED. 2024;11(4):600-605. doi:10.34087/cbusbed.1479111
Chicago
Akçura, Can, Hale Akpınar, Göksel Bengi, ve Pembe Keskinoğlu. 2024. “İNFLAMATUVAR BARSAK HASTALARINDA YAŞAM KALİTESİ DEĞERLENDİRME ANKETİ”. Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi 11 (4): 600-605. https://doi.org/10.34087/cbusbed.1479111.
EndNote
Akçura C, Akpınar H, Bengi G, Keskinoğlu P (01 Aralık 2024) İNFLAMATUVAR BARSAK HASTALARINDA YAŞAM KALİTESİ DEĞERLENDİRME ANKETİ. Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi 11 4 600–605.
IEEE
[1]C. Akçura, H. Akpınar, G. Bengi, ve P. Keskinoğlu, “İNFLAMATUVAR BARSAK HASTALARINDA YAŞAM KALİTESİ DEĞERLENDİRME ANKETİ”, CBU-SBED, c. 11, sy 4, ss. 600–605, Ara. 2024, doi: 10.34087/cbusbed.1479111.
ISNAD
Akçura, Can - Akpınar, Hale - Bengi, Göksel - Keskinoğlu, Pembe. “İNFLAMATUVAR BARSAK HASTALARINDA YAŞAM KALİTESİ DEĞERLENDİRME ANKETİ”. Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi 11/4 (01 Aralık 2024): 600-605. https://doi.org/10.34087/cbusbed.1479111.
JAMA
1.Akçura C, Akpınar H, Bengi G, Keskinoğlu P. İNFLAMATUVAR BARSAK HASTALARINDA YAŞAM KALİTESİ DEĞERLENDİRME ANKETİ. CBU-SBED. 2024;11:600–605.
MLA
Akçura, Can, vd. “İNFLAMATUVAR BARSAK HASTALARINDA YAŞAM KALİTESİ DEĞERLENDİRME ANKETİ”. Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, c. 11, sy 4, Aralık 2024, ss. 600-5, doi:10.34087/cbusbed.1479111.
Vancouver
1.Can Akçura, Hale Akpınar, Göksel Bengi, Pembe Keskinoğlu. İNFLAMATUVAR BARSAK HASTALARINDA YAŞAM KALİTESİ DEĞERLENDİRME ANKETİ. CBU-SBED. 01 Aralık 2024;11(4):600-5. doi:10.34087/cbusbed.1479111