Applications of information technology in the management of chronic diseases

Öz

Chronic diseases are often chronic character, long and indolent, adversely affecting the quality of life of the individual diseases. The size of the problem in recent years has led to the spread of epidemics. Each year, over 70% of all deaths are responsible for chronic disease health system overload. Considering the seriousness of the situation; Currently, the prevention and control of chronic diseases will become mandatory. Disease management is very important to scientific grounds. For this reason, health professionals are interested in the theory of various models and maintenance practices. World Health Organization with the support of many nations and countries. The principal objective is the management of risk factors, which are large investments in this strategy, but have not proved to be the desired level of improvement. For this reason, the need for sustainable and low-cost methods.

These needs treatment and follow-up process continuously, the remote provide disease management, reduction of errors, easier and decrease the workload, increase the patient's quality of life, well-being, health data of the collecting and analyzing health outputs and cost effective management found several benefits like building hardware-based applications, allowing him to gain importance.

As a result, the management of preventive and therapeutic health services and all kinds of information relating to the production of, reformatting, transmission and care of the patients and the treatment effectively established to be used in hardware, software, method and instructions are defined as the whole health informatics, studies, projects and trainings in began to be preferred as an alternative way.

In our country, tele-medicine and tele-health services, the spoken the importance of the subject from the dissemination of.

Anahtar Kelimeler

• Chronic disease,informatics,nursing informatics,medical informatics

Kronik hastalıkların yönetiminde bilişim teknolojileri uygulamaları

Öz

Kronik hastalıklar genellikle süreğen karakterli, uzun ve yavaş seyirli, bireyin yaşam kalitesini olumsuz etkileyen hastalıklardır. Son yıllarda giderek yaygınlaşması, sorunun epidemi boyutuna ulaşmasına yol açmıştır. Her yıl, tüm ölümlerin  %70 inden sorumlu olan kronik hastalıklar sağlık sistemine aşırı yük getirmektedir. Durumun ciddiyeti göz önünde bulundurulduğunda; günümüzde kronik hastalıkların önlenmesi ve kontrolü zorunlu hale gelmiştir. Hastalık yönetiminin bilimsel temellere dayandırılması oldukça önemlidir. Bu sebeple, sağlık çalışanları bakım uygulamalarını çeşitli model ve teorilere dayandırmaktadır.

Dünya Sağlık Örgütünün desteğiyle pek çok ülke kronik hastalıklarla mücadele amacıyla hareket geçirmiş ve ulusal ve uluslararası işbirlikleri kurularak eylem planları oluşturulmuş. Asıl amacın risk faktörlerinin yönetimi olduğu bu stratejilerde büyük yatırımlar yapılmış fakat istenilen düzeyde iyileşme kaydedilememiştir. Bu sebeple sürdürülebilir ve düşük maliyetli yöntemlere ihtiyaç duyulmuştur. Bu ihtiyaç tedavi ve izlem sürecinde sürekliliğin sağlanması, uzaktan hastalık yönetimi yapılması, hataların azalması, işlerin kolaylaşması ve iş yükünün azalması, hastanın yaşam kalitesinin artması, iyilik halinin sürdürülmesi, sağlık verilerin toplanması ve sağlık çıktılarının analiz edilmesi ve etkin maliyet yönetimi yapılması gibi pek çok yararı bulunan bilişim temelli uygulamaların önem kazanmasını sağlamıştır. Bunun sonucunda, koruyucu ve tedavi edici sağlık hizmetlerinde bilgi üretimi, bilginin hizmete dönüştürülmesi, hastaların bakım ve tedavilerinde kullanımı için yararlanılan yazılım, donanım sistemi, uygulanan yöntem ve yönergelerin tümü olarak tanımlanan Sağlık Bilişimi, yapılan araştırmalar, yürütülen projeler ve yapılan eğitimlerde alternatif bir yol olarak tercih edilmeye başlanmıştır. Ülkemizde tele-tıp ve tele-sağlık hizmetlerinin yaygınlaştırılmasından bahsedilmesi konuya verilen önemi göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Kronik hastalık,bilişim,hemşirelik bilişimi,tıbbi bilişim

Kaynakça

1. 1- Güler Ç, Akın L, Halk Sağlığı Temel Bilgiler Cilt 3, Ankara: Hacettepe Üniversitesi Yayınları; 2015; 1542-1556.
2. 2- WHO 2018a. Noncommunicable diseases: the slow motion disaster.http://www.who.int/publications/10-year-review/ncd/en/index1.html
3. 3- WHO 2018b. Noncommunicable diseases and their risk factors.http://www.who.int/ncds/en/
4. 4- WHO 2018c. Denmark hosts the WHO Global Dialogue on Partnerships for Sustainable Financing of Noncommunicable Disease Prevention and Control.http://www.who.int/conferences/global-ncd-conference/financing/press-note-9-april-2018/en/
5. 5- WHO 2018d. Noncommunicable diseases: the slow motion disaster.http://www.who.int/publications/10-year-review/ncd/en/index3.html
6. 6- WHO 2018e. Noncommunicable diseases; Key facts. http://www.who.int/en/news-room/fact-sheets/detail/noncommunicable-diseases
7. 7- WHO 2018i.Global Health Observatory data repository. apps.who.int/gho/data/node.main.A907?lang=en
8. 8- Durna Z. Kronik Hastalıklar ve Bakım. İstanbul : Nobel Tıp Kitabevleri ; 2012;45-550.

9. 9- Tezcan C. Sağlığa Yenilikçi Bir Bakış Açısı: Mobil Sağlık,2016.Yayın No:TÜSİAD-T/2016-03/575.
10. 10- Kocacık F. Bilgi Toplumu Ve Türkiye. Cumhuriyet Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2003;27(1):2.
11. 11- Ömürbek N,Altın F.“Sağlık bilişim sistemlerinin uygulanmasına ilişkin bir araştırma: İzmir örneği”,SDÜ Fen Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi,2009;19(1):211-32.
12. 12- Mutluay E, Özdemir L.“Sağlık Bilişim Sistemleri Kapsamında Hemşirelik Bilişiminin Kullanımı”, Florence Nightingale Hemşirelik Dergisi, 2014;22(3):180-186.
13. 13- Ay, F. Uluslararası elektronik hasta kayıt sistemleri, hemşirelik uygulamaları ve bilgisayar ilişkisi.Gülhane Tıp Dergisi. 2009;51(2): 131-136.
14. 14- Kulaklı A, Bilgin S. Müşteri Merkezli Operasyonel Bilgi Yönetimi İçin Veri Yönetiminin Ölçülmesi. İstanbul Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2005;1(2):38.
15. 15- Demir A. Çağdaş Teknolojik Gelişmeler Sosyo-Ekonomik Etkileri İle; Ankara: Ankara Üniversitesi Basımevi;1981
16. 16- Özel, H.Ö. Özdemir-Ürkmez, D. Demiray, S. Cebeci, Z. “Hemşirelik Bilişimi ve Hastane Bilgi Yönetimi Sistemi”,Okmeydanı Tıp Dergisi, 2014;30(3):158-160.
17. 17- Gürsel, G. Gül, H. Kuru, K. Determining the weak sides of Healthcare Information Systems: An Emprical e-Health Evaluation Study. AJIT-e: Online Academic Journal of Information Technology. 2016;7(23):17-29.
18. 18- Yurt N.e-Sağlık ve Teletıp. E-sağlıkta Hukuk Çalıştayı, 2008.
19. 19- Koç F. Türkiye’de e-Devlet uygulamaları Sağlık Bakanlığı Örneği.2010.Yüksek Lisans Tezi.
20. 20- Bilgiç Ş, Şendir M. Hemşirelik Bilişimi. Cumhuriyet Hemşirelik Dergisi. 2014; 3(1): 24-28.
21. 21- Kratzman, V. Where Did Mobile Health Come From? Team Finland Business. 2013; http://www.finland.org/Public/default.aspx?contentid=269582&culture=en-US
22. 22- Sağlık 365, www.saglık365.com
23. 23- Videofon Klinik, https://www.cnnturk.com/2009/saglik/09/01/7.gun.24.saat.videofon.klinik/541655.0/index.html
24. 24- Alo Doktorum. https://www.sagligimicinhersey.com/2015/09/saglik-haberleri/avea-acibadem-isbirligi-alo-doktorum/
25. 25- Mobil Tahlil Projesi. https://www.haberler.com/avea-mobil-tahlil-projesi-saglikta-devrim-yapacak-2442386-haberi/
26. 26- Turkcell Diyet. https://www.turkcell.com.tr/servisler/saglikli-yasam
27. 27- Kronik Hastalık Yönetimi. https://www.medimagazin.com.tr/ozel-saglik//tr-kronik-hastaliklar-uzaktan-takip-edilecek-9-681-46653.html
28. 28- Başakşehir Living Lab. http://basaksehir-livinglab.com/BLL/projeler/
29. 29- Sağlık Takiçim. http://www.avea.com.tr/web/servisler/muzikeglenceveicerik/icerik/mobilsaglik/sagliktakipcim
30. 30- Doro Kolay Mobil İlaç Hatırlatma. https://www.medimagazin.com.tr/guncel/genel/tr-turk-telekom-saglik-sektorunu-bilisim-zirvesinde-bulusturdu-11-681-50502.html
31. 31- Vodafone Cep Sağlık. http://www.vodafone.com.tr/yardim/tr/alt.php/bireysel/servisler/vodafone-cep-saglik-servisi/45
32. 32- Out TB. https://healthmarketinnovations.org/program/x-out-tb 2008
33. 33- Weltel Support for Clinical Management of Patients. http://www.weltel.org/
34. 34- Text Messaging for Health. Amanda K. Hall, Heather Cole-Lewis, Jay M.Bernhardt. Mobile Text Messaging for Health: A Systematic Review of Reviews. Annu Rev Public Health. 2015 Mar 18; 36: 393–415.
35. 35- SMS for Health Monitoring Key Drug Stock Levels. http://www.nationalplanningcycles.org/sites/default/files/planning_cycle_repository/gambia/nhpsp_me.pdf
36. 36- SIMmed. http://www.brainstormmag.co.za/tech-transfer/9426-curing-tb-one-sms-at-a-time
37. 37- Screening for Oral Cancer. http://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0188440
38. 38- MedicallHome Hotline. https://healthmarketinnovations.org/program/medicallhome
39. 39- mDhil Health Information on Mobiles. https://www.changemakers.com/socialbusiness/entries/mdhil-mobile-health-information
40. 40- HMRI. http://www.hmri.in/
41. 41- HealthLine. https://healthmarketinnovations.org/program/healthline-bangladesh
42. 42- Majör Depresyonlu Hastaların Tedavisine Yardımcı Bir Bilgisayar Destekli Sistem. https://cordis.europa.eu/project/rcn/97478_en.html
43. 43- Go-Smart. https://cordis.europa.eu/project/rcn/107030_en.html
44. 44- SensorART. https://cordis.europa.eu/project/rcn/108025_en.html
45. 45- AirPROM. https://cordis.europa.eu/project/rcn/97980_en.html
46. 46- Contrast. https://cordis.europa.eu/project/rcn/100792_en.html
47. 47- CHRONIOUS. https://cordis.europa.eu/project/rcn/85452_en.html
48. 48- AP@Home. https://cordis.europa.eu/project/rcn/94149_en.html
49. 49- VP2HF. https://cordis.europa.eu/project/rcn/110725_en.html
50. 50- ENS4C. https://cordis.europa.eu/project/rcn/191813_en.html
51. 51- Nephron+. https://cordis.europa.eu/project/rcn/108023_en.html
52. 52- d-LIVER. https://cordis.europa.eu/project/rcn/100741_en.html