Vicdan Algısı Ölçeği’ nin Türkçe Geçerlilik Güvenilirliği

Sena Dilek Aksoy; Kader Mert; İbrahim Çetin

doi:10.34087/cbusbed.599744

Vicdan Algısı Ölçeği’ nin Türkçe Geçerlilik Güvenilirliği

Öz

Amaç: Zihinsel bir süreç olan vicdan, özel ve mesleki yaşamda tutum ve davranışlara etki eden, felsefi, etik ve ahlaki yönü bulunan çok boyutlu bir kavramdır. Hemşirelerin çalışma hayatlarında hissettikleri vicdani rahatsızlık, ilerleyen süreçte suçluluk, hüzün, umutsuzluk ve güçsüzlük gibi olumsuz duygular yaşamalarına ve mesleki tükenmişliklerine sebep olabilir.

Yöntem: Bu araştırma metodolojik bir araştırma olup, 163 hemşire ile yapılmıştır. Verilerin toplanmasında tanıtıcı bilgi formu ve Dahlqvist ve arkadaşları tarafından geliştirilen vicdan algısı ölçeği kullanılmıştır. Ölçeğin dil uyarlaması ve içerik geçerlilik incelemesinin değerlendirilmesinin ardından veriler, kapsam geçerlilik için uzmanlar arası uyum bakımından değerlendirilmiştir. Yapı geçerliliği için ise faktör analizi yapılmıştır. Güvenilirlik çalışması, madde toplam korelasyonu, Cronbach alfa katsayıları ve test tekrar test ile incelenmiştir.

Bulgular: Ölçeğin kapsam geçerliliği değerlendirme puanları bakımından uzman görüşleri arasında uyum saptanmıştır (Kendall’s W=0,114; p=0,101 > 0,05). Ölçeğin madde-toplam puan korelasyon katsayıları (r) 0,090 – 0,697 arasında olduğu ve aralarındaki ilişkinin pozitif yönde istatistiksel yönden ileri düzeyde anlamlı olduğu (p < 0,001) bulunmuştur. Güvenirlik analizlerinde Cronbach Alpha katsayısı 0,84 ve test tekrar test korelasyon katsayısı r=0,97’dir.

Sonuç: İstatistiksel değerlendirmede, 16 maddeli ölçeğin 3 maddesinin ölçekten çıkartılarak, 13 maddeli haliyle Türkiye’deki hemşirelerle ilgili yapılacak çalışmalarda kullanılması uygun bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler

Hemşirelik,Vicdan,Algı

Teşekkür

Çalışmamız sırasında bize destek ve katkı sağlayan meslektaşlarımıza teşekkürlerimizi sunarız.

Kaynakça

Ferguson, S, Wright, D, Packer, J, New Dictionary of Theology; Leicester: Inter Varsity Press, 1988.
Conscience, Oxford Dictionary; [2019.03.25] https://en.oxforddictionaries.com/definition/conscience.
Lamb, C, Evans, M, Babenko-Mould, Y, Wong, C.A, Kirkwood, K.W, Conscience, conscientious objection, and nursing: A concept analysis, Nurs Ethics, 2019 Feb, 26(1), 37-49. Doi: 10.1177/0969733017700236.
Ramsey, H, Conscience: Aquinas - with a hint of aristotle, Sophia, 2001 December; 40(2): 15-29.
Dahlqvist, V, Eriksson, S, Glasberg, A.L, Lindahl, E, Lützén, K, Strandberg, G, Söderberg, A, Sørlie, V, Norberg, A, Development of the perceptions of conscience questionnaire, Nurs Ethics, 2007, 14(2), 181–93. Doi: 10.1177/0969733007073700.
Ahlin, J, Ericson-Liedman, E, Norberg, A, Strandberg, G, Revalidation of the Perceptions of Conscience Questionnaire (PCQ) and the Stress of Conscience Questionnaire (SCQ), Nurs Ethics, 2012, 19(2), 220-32. Doi: 10.1177/0969733011419241.
Torjuul, K, Nordam, A, Sorlie, V, Action ethical dilemmas in surgery: an interview study of practicing surgeons, BMC Med Ethics, 2005 Jul 4, 6(7), 1-9. Doi: 10.1186/1472-6939-6-7.
Lützén, K, Dahlqvist, V, Eriksson, S, Norberg, A, Developing the concept of moral sensitivity in health care practice, Nurs Ethics, 2006 Mar; 13(2): 187-96. Doi: 10.1191/0969733006ne837oa.

Cleary, M, Lees, D, The role of conscience in nursing practice, Issues Ment Health Nurs, 2019 Mar, 40(3), 281-283. Doi: 10.1080/01612840.
Glasberg, A.L, Eriksson, S, Dahlqvist, V, Lindahl, E, Strandberg, G, Söderberg, A, Sørlie, V, Norberg, A, Development and initial validation of the stress of conscience questionnaire, Nursing Ethics, 2006, 13(6), 633-48. Doi: 10.1177/0969733006069698.
Mazaheri, M, Ericson-Lidman, E, Joakim, O, Norberg, A, Meanings of troubled conscience and how to deal with it: expressions of Persian-speaking enrolled nurses in Sweden, Scand J Caring Sci, 2018 Mar, 32(1), 380-388. Doi: 10.1111/scs.12472.
Plictha, S.B, Kelvin, E, Munro’s statistical methods for health care research; Sixth Edition. Wolters Kluwer Health / Lippincott Williams & Wilkins, 2013.
Rutherford-Hemming, T, Determining content validity and reporting a content validity ındex for simulation scenarios, Nursing Education Perspectives, 2015, 36(6), 389–393. Doi: 10.5480/15-1640.
SPSS – Kendall’s Concordance Coefficient W; [2019.06.19] https://www.spss-tutorials.com/spss-kendalls-concordance-coefficient-w/.
Karagoz, Y, The power and effectiveness of nonparametric techniques, Electronic Journal of Social Sciences, 2010, 9(33), 18-40.
Aksoy, S.D, Dutucu, N, Özdilek, R, Bektaş, H.A, Keçeci, A, Gebelik stresi değerlendirme ölçeği’nin Türkçe’ye uyarlanması, Kocaeli Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 2019, 5(1), 11-15. Doi:10.30934/kusbed.467716.
Cronbach, L.J, Coefficient alpha and the internal structure of tests, Psychometrika, 1951, 16(3), 297–334. Doi: 10.1007/BF02310555.
Sijtsma, K, On theuse, the misuse, and the very limited usefulness of cronbach’s alpha, Psychometrika, 2009, 74(1), 107–120. Doi: 10.1007/s11336-008-9101-0.
Kılıç, S, Cronbach’ın alfa güvenirlik katsayısı, Journal of Mood Disorders, 2016, 6(1), 47. Doi: 10.5455/jmood.20160307122823.
Kula Kartal, S, Mor Dirlik, E, Historical development of the concept of validity and the most preferred technique of reliability: cronbach alpha coefficient, Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 2016, 16(4), 1865-1879.
Tavşancıl, E, Tutumların ölçülmesi ve SPSS ile veri analizi; 2.baskı. İstanbul: Nobel Yayın Dağıtım, 2005.
Field, A, Discovering statistics using IBM SPSS Statistics; SAGE Publications Ltd, 2013.
Karaman, H, Atar, B, Çobanoğlu Aktan, D, Açımlayıcı Faktör Analizinde Kullanılan Faktör Çıkartma Yöntemlerinin Karşılaştırılması, GEFAD / GUJGEF, 2017, 37(3), 1173–1193.
Büyüköztürk, Ş, Sosyal Bilimler İçin Veri Analizi El Kitabı; Üçüncü baskı, Ankara, Pegem A Yayıncılık, 2003.
DeVon, H.A, Block, M.E, Moyle-Wright, P, Ernst, D.M, Hayden, S.J, Lazzara, D.J, Savoy, S.M, Kostas-Polston, E, A psychometric toolbox for testing validity and reliability, Journal of Nursing Scholarship, 2007, 39(2), 155-164. Doi: 10.1111/j.1547-5069.2007.00161.x
Yaşlıoğlu, M.M, Factor analysis and validity in social sciences: application of exploratory and confirmatory factor analyses, Istanbul University Journal of the School of Business, 2017, 46, 74-85.
Tabachnick, B.G, Fidell, L.S, Using multivariate statistics; 4th edition. Allyn and Bacon, 2001.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Kurumları Yönetimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Sena Dilek Aksoy ^*
0000-0003-4366-5056
Türkiye

Kader Mert
0000-0002-5035-7230
Türkiye

İbrahim Çetin
0000-0002-2340-6201
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Eylül 2019

Gönderilme Tarihi

1 Ağustos 2019

Kabul Tarihi

25 Eylül 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 6 Sayı: 3

DOI

https://doi.org/10.34087/cbusbed.599744

IZ

https://izlik.org/JA73TA89CW

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Aksoy, S. D., Mert, K., & Çetin, İ. (2019). Vicdan Algısı Ölçeği’ nin Türkçe Geçerlilik Güvenilirliği. Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 6(3), 148-153. https://doi.org/10.34087/cbusbed.599744

AMA

1.Aksoy SD, Mert K, Çetin İ. Vicdan Algısı Ölçeği’ nin Türkçe Geçerlilik Güvenilirliği. CBU-SBED. 2019;6(3):148-153. doi:10.34087/cbusbed.599744

Chicago

Aksoy, Sena Dilek, Kader Mert, ve İbrahim Çetin. 2019. “Vicdan Algısı Ölçeği’ nin Türkçe Geçerlilik Güvenilirliği”. Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi 6 (3): 148-53. https://doi.org/10.34087/cbusbed.599744.

EndNote

Aksoy SD, Mert K, Çetin İ (01 Eylül 2019) Vicdan Algısı Ölçeği’ nin Türkçe Geçerlilik Güvenilirliği. Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi 6 3 148–153.

IEEE

[1]S. D. Aksoy, K. Mert, ve İ. Çetin, “Vicdan Algısı Ölçeği’ nin Türkçe Geçerlilik Güvenilirliği”, CBU-SBED, c. 6, sy 3, ss. 148–153, Eyl. 2019, doi: 10.34087/cbusbed.599744.

ISNAD

Aksoy, Sena Dilek - Mert, Kader - Çetin, İbrahim. “Vicdan Algısı Ölçeği’ nin Türkçe Geçerlilik Güvenilirliği”. Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi 6/3 (01 Eylül 2019): 148-153. https://doi.org/10.34087/cbusbed.599744.

JAMA

1.Aksoy SD, Mert K, Çetin İ. Vicdan Algısı Ölçeği’ nin Türkçe Geçerlilik Güvenilirliği. CBU-SBED. 2019;6:148–153.

MLA

Aksoy, Sena Dilek, vd. “Vicdan Algısı Ölçeği’ nin Türkçe Geçerlilik Güvenilirliği”. Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, c. 6, sy 3, Eylül 2019, ss. 148-53, doi:10.34087/cbusbed.599744.

Vancouver

1.Sena Dilek Aksoy, Kader Mert, İbrahim Çetin. Vicdan Algısı Ölçeği’ nin Türkçe Geçerlilik Güvenilirliği. CBU-SBED. 01 Eylül 2019;6(3):148-53. doi:10.34087/cbusbed.599744

Adaptation of the Colonoscopy Satisfaction and Safety Questionnaire to Turkish Language and Determination of Its Psychometric Properties

International Journal of Nursing Practice

https://doi.org/10.1111/ijn.70081

Vicdan Algısı Ölçeği’ nin Türkçe Geçerlilik Güvenilirliği

Vicdan Algısı Ölçeği’ nin Türkçe Geçerlilik Güvenilirliği

Öz

Anahtar Kelimeler

Teşekkür

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

Cited By

Covid-19 Pandeminin Sağlık Çalışanlarında Vicdani Zekânın Vicdan Algısı Üzerindeki Etkisi

PERCEPTIONS OF CONSCIENCE OF NURSING STUDENTS ACCORDING TO EMPATHY LEVELS

Determining the Perceptions of Conscience in Nurses Working in Pandemic Hospitals

The relationship between nurses’ personality profiles, perception of conscience, and their tendency to medical error

Yenidoğan Yoğun Bakım Hemşirelerinde Karşılanamayan Bakım Nedenleri ve Vicdan: Kalitatif ve Kantitatif Bir Araştırma

COVID-19 Pandemisinin Hemşirelerin Vicdani Algı Düzeyine Etkisi

Spor ve Farklı Değişkenlere Göre Üniversite Öğrencilerinin Kan Bağışı ile Vicdan Algılarının İncelenmesi

Adaptation of the Colonoscopy Satisfaction and Safety Questionnaire to Turkish Language and Determination of Its Psychometric Properties