Araştırma Makalesi

Sağlıklı Yetişkinler için Sedanter Davranış Anketinin Türkçe Kültürel Adaptasyonu ve Güvenirliği

Cilt: 8 Sayı: 4 31 Aralık 2021
PDF İndir
EN TR

Sağlıklı Yetişkinler için Sedanter Davranış Anketinin Türkçe Kültürel Adaptasyonu ve Güvenirliği

Öz

Giriş ve Amaç: Sedanter Davranış Anketi’nin (SDA), 18-64 yaş arası sağlıklı bireylerde Türkçe kültürel adaptasyonunu ve güvenirlik çalışmasını yapmaktır. Gereç ve Yöntemler: Çalışmaya 220 (136 kadın, 84 erkek, yaş ort. 30,86±11,01 yıl) sağlıklı gönüllü dahil edildi. Hafta içi (Hİ) ve sonu (HS) olmak üzere toplamda 22 maddeden oluşan SDA’nın Türkçeye adaptasyonu 5 aşamada gerçekleştirildi: 1)İki kişi tarafından İngilizceden Türkçeye çeviri, 2)Ön çevirilerin karşılaştırılması ve düzenlenmesi, 3)Düzenlenen anketin Türkçeden İngilizceye çevrilmesi, 4)Çevirinin orijinal anketle karşılaştırılması, anketlerin harmonizasyonu, 5)Beş kişiye pilot uygulama ile anketin nihai hale getirilmesi. Benzer ölçek olan Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi kısa formu (UFAA-KF) oturma bölümüyle SDA arasında Pearson korelasyon bakılarak, anketin yapısal geçerliliği test edildi. Yedi gün arayla doldurulan SDA’nın güvenirliği, %95 güven aralığında (CI) test-retest ve iç tutarlılık katsayıları (ICC) ile değerlendirildi. Verilerin analizinde SPSS 24.0 kullanıldı. Bulgular: Yapısal geçerlik değerlendirildiğinde SDA-Hİ, HS ve toplam süreler ile UFAA-KF oturma süresi arasındaki korelasyon sırasıyla, r=0,254, p<0,001; r=0,231, p=0,001; r=0,265, p<0,001 olarak hesaplandı. Anketin Cronbach alfa katsayısı 0,588 (%95 CI; 0,505-0,663); ICC 0,83 (%95 CI: 0,78-0,87) değerinde bulundu. SDA’nın iki ölçümü arasındaki güvenirliği incelendiğinde “Oturarak telefonla konuşmak” maddesi hariç tüm maddelerin ICC değerlerinin ve korelasyon katsayılarının istatistiksel açıdan orta-mükemmel arasında olduğu tespit edildi (p<0,05). Sonuç: SDA, 18-64 yaş arası sağlıklı erişkinlerde kolayca uygulanabilen, güvenilir ancak UFAA-KF oturma süresi ile zayıf korelasyonu olan, kapsamlı bir ankettir. SDA ile sedanter davranışların farklı alanları ve tipleri hakkında daha net bilgiler elde edilebilirken, anketin kullanımı farklı popülasyonların spesifik olarak araştırılabilmesine ve uygun müdahalelerin planlanabilmesine olanak sağlar.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Owen, N, Healy, G.N, Matthews, C.E, Dunstan, D.W, Too much sitting: the population health science of sedentary behavior, Exercise and sport sciences reviews, 2010, 38(3), 105-13.
  2. Holtermann, A, Schellewald, V, Mathiassen, S.E, Gupta, N, Pinder, A, Punakallio, A, et al., A practical guidance for assessments of sedentary behavior at work: A PEROSH initiative, Applied ergonomics, 2017, 63, 41-52.
  3. Schmid, D, Ricci, C, Leitzmann, M.F, Associations of objectively assessed physical activity and sedentary time with all-cause mortality in US adults: the NHANES study, PLoS One, 2015, 10(3), e0119591.
  4. Wijndaele, K, Brage, S, Besson, H, Khaw, K.T, Sharp, S.J, Luben, R, et al., Television viewing time independently predicts all-cause and cardiovascular mortality: the EPIC Norfolk study, nternational journal of epidemiology, 2011, 40(1), 150-9.
  5. von Rosen, P., Dohrn, I. M., Hagströmer, M., Association between physical activity and all-cause mortality: A 15-year follow-up using a compositional data analysis, Scandinavian journal of medicine & science in sports, 2020, 30(1): p. 100-107.
  6. Chau, J.Y, Grunseit, A.C, Chey, T, Stamatakis, E, Brown, W.J, Matthews, C.E, et al., Daily sitting time and all-cause mortality: a meta-analysis, PLoS One, 2013, 8(11), e80000.
  7. Nowak, P.F, Bożek, A, Blukacz, M, Physical Activity, Sedentary Behavior, and Quality of Life among University Students, BioMed research international, 2019, 9791281.
  8. Bozkuş, T, Türkmen, M, Kul, M, Özkan, A, Öz, Ü, Cengiz, C, Beden eğitimi ve spor yüksekokulu’nda öğrenim gören öğrencilerin fiziksel aktivite düzeyleri ile sağlikli yaşam biçimi davranişlarinin belirlenmesi ve ilişkilendirilmesi, International Journal of Sport Culture and Science, 2013, 1(3), 49-65.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Kurumları Yönetimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2021

Gönderilme Tarihi

2 Mayıs 2021

Kabul Tarihi

29 Haziran 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 8 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Kara Kaya, B., & Zengin Alpözgen, A. (2021). Sağlıklı Yetişkinler için Sedanter Davranış Anketinin Türkçe Kültürel Adaptasyonu ve Güvenirliği. Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 8(4), 683-690. https://doi.org/10.34087/cbusbed.931301
AMA
1.Kara Kaya B, Zengin Alpözgen A. Sağlıklı Yetişkinler için Sedanter Davranış Anketinin Türkçe Kültürel Adaptasyonu ve Güvenirliği. CBU-SBED. 2021;8(4):683-690. doi:10.34087/cbusbed.931301
Chicago
Kara Kaya, Begüm, ve Ayşe Zengin Alpözgen. 2021. “Sağlıklı Yetişkinler için Sedanter Davranış Anketinin Türkçe Kültürel Adaptasyonu ve Güvenirliği”. Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi 8 (4): 683-90. https://doi.org/10.34087/cbusbed.931301.
EndNote
Kara Kaya B, Zengin Alpözgen A (01 Aralık 2021) Sağlıklı Yetişkinler için Sedanter Davranış Anketinin Türkçe Kültürel Adaptasyonu ve Güvenirliği. Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi 8 4 683–690.
IEEE
[1]B. Kara Kaya ve A. Zengin Alpözgen, “Sağlıklı Yetişkinler için Sedanter Davranış Anketinin Türkçe Kültürel Adaptasyonu ve Güvenirliği”, CBU-SBED, c. 8, sy 4, ss. 683–690, Ara. 2021, doi: 10.34087/cbusbed.931301.
ISNAD
Kara Kaya, Begüm - Zengin Alpözgen, Ayşe. “Sağlıklı Yetişkinler için Sedanter Davranış Anketinin Türkçe Kültürel Adaptasyonu ve Güvenirliği”. Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi 8/4 (01 Aralık 2021): 683-690. https://doi.org/10.34087/cbusbed.931301.
JAMA
1.Kara Kaya B, Zengin Alpözgen A. Sağlıklı Yetişkinler için Sedanter Davranış Anketinin Türkçe Kültürel Adaptasyonu ve Güvenirliği. CBU-SBED. 2021;8:683–690.
MLA
Kara Kaya, Begüm, ve Ayşe Zengin Alpözgen. “Sağlıklı Yetişkinler için Sedanter Davranış Anketinin Türkçe Kültürel Adaptasyonu ve Güvenirliği”. Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, c. 8, sy 4, Aralık 2021, ss. 683-90, doi:10.34087/cbusbed.931301.
Vancouver
1.Begüm Kara Kaya, Ayşe Zengin Alpözgen. Sağlıklı Yetişkinler için Sedanter Davranış Anketinin Türkçe Kültürel Adaptasyonu ve Güvenirliği. CBU-SBED. 01 Aralık 2021;8(4):683-90. doi:10.34087/cbusbed.931301

Cited By