Çanakkale İlinin Uzun Yıllar İklim Verilerine Bağlı Kuraklık Analizi

Öz

Bu araştırmada, meteoroloji genel müdürlüğünden elde edilen uzun yıllar iklim verileri kullanılarak yağış analizi yapılarak ve Çanakkale ili için kuraklık durumu belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışmada elde edilen veriler kullanılarak Çanakkale merkez meteoroloji istasyona ait 1970-2022 zaman diliminde R programında HydroTSM paketi kullanılarak yağış analizi yapılmış ve standart yağış indisi yöntemine göre kuraklık analizi yapılmıştır. Bu analizlerin sonucunda elde edilen zaman serileriyle uzun yıllara yayılan yağış ve kuraklık verileri incelenmiştir. Yağışların günlük, aylık, yıllık ve mevsimsel zaman serileri oluşturulmuş elde edilen verilere göre yağışların düzensiz bir dalgalanma meydana getirdiği tespit edilmiştir. Kuraklık analizinde ise 3, 6, 12, 24, 36 aylık zaman aralıklarıyla hesaplanmıştır. Çanakkale ili için 1970-2022 yılları arasında önemli kurak dönemlerin yaşandığı tespit edilmiştir. Sonuçlara göre kurak ve hafif kurak şeklindeki dağılım daha ağır basarken nemli ve yarı nemli dönemlerinde yaşandığı belirlenmiştir. Kuraklığın şiddetinin en fazla olduğu yıllar 1997, 2009 ve 2020 yıllarıdır. Ayrıca analizlerin zaman periyodu artıkça kuraklık şiddeti ve toplam kuraklık süreleri hemen hemen benzerlik göstermektedir. Çanakkale ili için tespit edilen yağış rejimindeki dalgalanmalar ve kuraklık durumu tarımsal su yönetimi ve su kaynaklarının planlanması çerçevesinde değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Yağış analizi
• kuraklık analizi
• Standart yağış indisi
• HydroTSM
• Çanakkale

Drought Analysis of Çanakkale Province Based on Long-Term Climate Data

Öz

The aim of this research is to analyse precipitation and investigate drought conditions by using long-term climate data obtained from the General Directorate of Meteorology. Using the data obtained in the study, precipitation analysis was performed using the HydroTSM package in the R program for the 1970-2022 time period of the Çanakkale central meteorological station and drought analysis was performed according to the standard precipitation index method. With the time series obtained because of these analyses, precipitation and drought data for many years were examined. Daily, monthly, annual and seasonal time series of precipitation were generated and it was determined that precipitation fluctuates irregularly according to the data obtained. Drought analyses were calculated at 3, 6, 12, 24, 36-month time intervals. It was determined that Çanakkale province experienced significant dry periods between 1970 and 2022. According to the results, it was determined that arid and mild arid distribution was more predominant, while humid and semi-humid periods were experienced. The years with the highest severity of drought are 1997, 2009 and 2020. In addition, as the time period of the analyses increases, drought severity and total drought periods are almost similar. Fluctuations in the precipitation regime and drought conditions determined for Çanakkale province were evaluated within the framework of agricultural water management and water resources planning.

Kaynakça

1. Ajaz, A., Taghvaeian, S., Khand, K., Gowda, P. H., Moorhead, J. E., 2019. Development and evaluation of an agricultural drought index by harnessing soil moisture and weather data. Water. 11(7): 1375.
2. Angelidis, P., Maris, F., Kotsovinos, N., Hrissanthou, V., 2012. Computation of drought index SPI with alternative distribution functions. Water resources management. 26:2453-2473.
3. Atalay, İ. 2011. Türkiye coğrafyası ve jeopolitiği. İzmir: Meta Basımevi.
4. Dinç, N., Aydinșakir, K., Ișık, M., Büyüktaș, D., 2016. Drought analysis of Antalya province by standardized precipitation index (SPI). Derim. 33(2): 279-298.
5. Dilinuer, T., Yao, J., Chen, J., Zhao, Y., Mao, W., Li, J., Yang, L., 2021. Systematical evaluation of three gridded daily precipitation products against rain gauge observations over central Asia. Frontiers in Earth Science. 9: 699628.
6. Hayes, M., Svoboda, M., Wall, N., Widhalm, M., 2011. The Lincoln declaration on drought indices: universal meteorological drought index recommended. Bulletin of the American Meteorological Society. 92(4):485-488.
7. Hao, Z., AghaKouchak, A., 2013. Multivariate standardized drought index: a parametric multi-index model. Advances in Water Resources. 57:12-18.
8. Hezarani, A., B., 2018. Farklı Kuraklık Analiz Yöntemlerinin Yeşilırmak Havzasında Irdelenmesi. Ondokuzmayıs Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Doktora Tezi. 184 s.

9. Kaczmarek, V., Strzepek Z., Somlyody, K. M., Priazhinskaya, L., 1996. Water Resources Management in the Face of Climatic. Dordrecht, The Netherlands, Hydrologic Uncertainties, Water science and technology library, Kluwer Academic Publisher. 397s.
10. Kotir, J. H., 2011. Climate change and variability in Sub-Saharan Africa: a review of current and future trends and impacts on agriculture and food security. Environment, Development and Sustainability. 13:587-605.
11. Kumar, S., Machiwal, D., Dayal, D., 2017. Spatial modelling of rainfall trends using satellite datasets and geographic information system. Hydrological Sciences Journal. 62(10): 1636-1653.
12. Kumar, V., Jain, S. K., Singh, Y., 2010. Analysis of long-term rainfall trends in India. Hydrological Sciences Journal des Sciences Hydrologiques. 55(4): 484-496.
13. McKee, T. B., Doesken, N. J., Kleist, J., 1993. The relationship of drought frequency and duration to time scales. In Proceedings of the 8th Conference on Applied Climatology. 17(22):179-183.
14. Morid, S., Smakhtin, V., Moghaddasi, M., 2006. Comparison of seven meteorological indices for drought monitoring in Iran. International Journal of Climatology: A Journal of the Royal Meteorological Society. 26(7):971-985.
15. Şimşek, O., Gördebil, N., Yildirim, M., 2011 Tarim Yilinin Kuraklik Analizi.
16. Oğuztürk, G., Yildiz, O., 2014. Drought Analysis for Different Time periods in the city of Kırıkkale. International Journal of Engineering Research and Development. 6(2):19-25.
17. Osuch, M., Romanowicz, R. J., Lawrence, D., Wong, W. K., 2016. Trends in projections of standardized precipitation indices in a future climate in Poland, Hydrol. Earth Syst. 20(5): 1947–1969.
18. T.C. Tarım ve Orman II. Bölge Müdürlüğü Çanakkale Şube Müdürlüğü, 2019. Çanakkale İli 2018 Yılı Çevre Durum Raporu. https://webdosya.csb.gov.tr/db/ced/icerikler/canakkale_-cdr2018-20200123080146.pdf , (20.11.2023).
19. Yusof, F., Hui-Mean, F., Suhaila, J., Yusof, Z., 2013. Characterisation of drought properties with bivariate copula analysis. Water resources management. 27:4183-4207.
20. Palmer, W. C., Drought, M., 1965. US Department of Commerce. Weather Bureau, Washington, DC, USA. Yıldırım, M., Mucan, U., 2022. Estimating Spatial Distribution of Dependable Rainfall for Improved Water Management. Climate Challenge on Agriculture. 17-41.
21. Uçar, Y., Topçu, E., 2019. Standart Yağış İndeksi Yöntemi ile Isparta İli Kuraklık Analizi. Türk Bilim ve Mühendislik Dergisi. 1(1):5-16.
22. Zambrano-Bigiarini, M., 2017. HydroTSM: Time series management, analysis and interpolation for hydrological modelling. R Package version 0.5-1.
23. Wang, H., Pan, Y., Chen, Y., Ye, Z. 2017. Linear trend and abrupt changes of climate indices in the arid region of northwestern China. Atmospheric research. 196: 108-118.
24. Wu, H., Hayes, M. J., Weiss, A., Hu, Q. I. 2001. An evaluation of the Standardized Precipitation Index, the China‐Z Index, and the statistical Z‐Score. International Journal of Climatology: A Journal of the Royal Meteorological Society. 21(6):745-758.