Tarımsal Sulamada Kullanılan Yenice ve Davutköy Göletlerinin (Yenice, Çanakkale) Ağır Metal Kirliliğinin Belirlenmesi

Öz

Bu çalışmada; Yenice’nin (Çanakkale) en önemli tarımsal sulama kaynağı olan Yenice ve Davutköy Göletlerinin sudaki ağır metal derişimlerinin mevsimsel olarak belirlenmesi amaçlanmıştır. Yapılan analizlere göre; metal konsantrasyonlarının insan kaynaklı faaliyetlerin ve yağışların etkisi ile ilkbahar ve sonbahar mevsimlerinde daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Elde edilen veriler ışığında; Yenice ve Davutköy Göletlerinin metal kirliliği açısından bir risk oluşturmadığı, İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmelik (TS266) ve Yerüstü Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği (YSKYY)’ e göre I. sınıf kalitede olduğu ve gölet sularının tarımsal sulama için uygun olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Ağır Metal Kirliliği,Su Kalitesi,Yenice Göleti,Davutköy Göleti,Çanakkale

Kaynakça

1. Akçay H, Oğuz A, Karapire C (2003) Study of heavy metal pollution and speciation in Büyük Menderes and Gediz river sediments. Water Research 37, 813-822.
2. Arslan, N., Tokatlı, C., Çiçek, A., & Köse, E. (2011). Determination of Some Metal Concentrations in Water and Sediment Samples in Yedigöller Region (Kütahya). Review of Hydrobiology, 4(1), 17-28.
3. Asri F.Ö., Sönmez S., Çıtak S., 2007. Kadmiyumun Çevre ve İnsan Sağlığı Üzerine Etkileri. Derim, 24(1): 32-39.
4. ATSDR., 2000. Toxicological Profile for Manganese. U.S. Department of Health and Human Services, Public Health Service, Agency for Toxic Substances and Disease Registry, Atlanta, GA.
5. Aydoğdu, M.H., Mancı, A.R., ve Aydoğdu, M., 2015. Tarımsal Su Yönetiminde Değişimler; Sulama Birlikleri, Fiyatlandırma ve Özelleştirme Süreci. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 14(52): 146-160.
6. Balkıs N. ve Aksu A., 2012. Batı Karadeniz Şelfi’nde Suda, Midyede ve Yüzey Sedimentlerinde Metal Kirliliği. Ekoloji 21 (82): 56-64.
7. Başyiğit, B., Tekin-Özan S. (2013). Concentration of some heavy metals in water, sediment, and tissues of pikeperch (Sander lucioperca) from Karataş Lake related to physico- chemical parameters, fish size, and seasons. Polish Jour-nal of Environmental Studies 22 (3): 633-644.
8. Benzer, S., Arslan, H., Uzel, N., Gül, A., & Yılmaz, M. (2013). Concentrations of metals in water, sediment and tissues of Cyprinus carpio L., 1758 from Mogan Lake (Turkey). Iranian Journal of Fisheries Sciences, 12(1), 45-55.

9. Çakır, M. ve Minareci, O., 2015. Işıklı Gölü ve Işıklı Çayı’nda (Çivril-Denizli) Deterjan, Fosfat ve Bor Kirliliğinin Araştırılması. Turkish Journal Of Aquatic Sciences, 30(1): 23-34.
10. Çavuşoğlu, K., Gündoğan, Y., Arıcı, Ş. Ç., ve Kırındı, T., 2016. Mytilus sp. (Midye), Gammarus sp. (Nehir Tırnağı) ve Cladophora sp. (Yeşil Alg) Örnekleri Kullanılarak Kızılırmak Nehrindeki Ağır Metal Kirliliğinin Araştırılması. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 9(1): 52-60.
11. Çınar Ö., 2008. Çevre Kirliliği ve Kontrolü. 1. Basım, Nobel Yayın Dağıtımı, Ankara. 201.
12. Doğan M., 2002. Sağlıklı Yaşamın Kimyası. Popüler Bilim Dergisi, 2: 32-34.
13. Duman, F., Sezen, G. and Tug, G. N. (2007) Seasonal Changes of Some Heavy Metal Concentrations in Sapanca Lake Water, Turkey, International Journal of Natural and Engineering Sciences, 1(3), 25-28.
14. Dündar Y.,, Aslan R., 2005. Yaşamı Kuşatan Ağır Metal Kurşunun Etkileri. Kocatepe Tıp Dergisi, 6: 1-5.
15. Elmacı A., Teksoy A., Topaç F.A., Özengin N., Kurtoğlu S. ve Başkaya S.H., 2007, Assessment Of Heavy Metals in Lake Uluabat, Turkey. African Journal of Biotechnology, 6 (19): 2236-2244.
16. Greger J.L. ve Baier M.L, 1983. Excretion and Retention of Low or Moderate Levels of Aluminium by Human Subjects. Food Chemistry and Toxicology, 21: 473-77.
17. Gültekin F., Ersoy A.F., Hatipoğlu E. ve Celep S., 2012. Trabzon İli Akarsularının Yağışlı Dönem Su Kalitesi Parametrelerinin Belirlenmesi. Ekoloji, 21 (82): 77-88.
18. Ilgar, R., 2000. Çanakkale Boğazı ve çevresi Ekosisteminin Coğrafi Açıdan İncelenmesi. (Doktora Tezi). İstanbul Üni. Deniz Bilimleri ve İşletmeciliği Enstitüsü, Denizel Çevre Ana Bilim Dalı, İstanbul.
19. Islam, R., Al Foisal, J., Rahman, M., Lisa, L. A., ve Paul, D.K., 2016. Pollution Assessment and Heavy Metal Determination by AAS in Waste Water Collected from Kushtia Industrial Zone in Bangladesh. African Journal of Environmental Science and Technology, 10(1): 9-17.
20. Kacar, B., İnal, A., 2008. Bitki Analizleri. Nobel Yayın No: 1241, Fen Bilimleri, 63. s. 892. Nobel Yayın Dağıtım Ltd. Şti. Ankara.
21. Kalyoncu, H., Özan, C., ve Özan, S.T., 2016. Isparta Deresi'nin Su ve Sedimentlerindeki Ağır Metal Birikiminin İncelenmesi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 7(Ek): 268-280.
22. Karayakar, F., Bavbek, O., ve Cicik, B., 2017. Mersin Körfezi’nde Avlanan Balık Türlerindeki Ağır Metal Düzeyleri. Journal of Aquaculture Engineerıng and Fisherıes Research, 3(3): 141-150.
23. Kır İ. ve Tumantozlu H., 2012. Karacaören-II Baraj Gölü’ndeki Su, Sediment ve Sazan (Cyprinus carpio) Örneklerinde Bazı Ağır Metal Birikiminin İncelenmesi. Ekoloji, 21 (82): 65-70.
24. Logan M., 2010. Single Factor Classification (ANOVA). In, Logan M (Ed): Biostatistical Design and Analysis Using r: A Practical Guide. 1st ed., pp. 254-282, Wiley-Blackwell, London.
25. Mutlu, E., Demir, T., Kutlu, B., & Yanık, T. (2013). Sivas-Kurugöl Su Kalite Parametrelerinin Belirlenmesi. Türk Tarım–Gıda Bilim ve Teknoloji Dergisi, 1(1), 37-43.
26. Okonkwo J.O. ve Mothiba M., 2005. Physico-Chemical Characteristics and Pollution Levels of Heavy Metals in the Rivers in Thohoyandou, South Africa. Journal of Hydrology, 308: 122-127.
27. Öner Ö. ve Çelik A., 2011. Investigation of Some Pollution Parameters in Water and Sediment Samples Collected From the Lower Gediz River Basin. Ekoloji, 20 (78): 48-52.
28. Özmen H., Külahçı F., Çukurovalı A. ve Doğru M., 2004. Concentrations of Heavy Metal and Radioactivity in Surface Water and Sediment of Hazar Lake (Elazığ, Turkey). Chemosphere. 55: 401-408.
29. Saleem, M., Iqbal, J., ve Shah, M. H., 2015. Geochemical Speciation, Anthropogenic Contamination, Risk Assessment and Source Identification of Selected Metals in Freshwater Sediments - A Case Study from Mangla Lake, Pakistan. Environmental Nanotechnology, Monitoring and Management, 4: 27-36.
30. Selvi K., Kaya H., Akbulut M., Öztekin A., Çakır F., 2015a. Metal Accumulation and Biomarker Responses of Odanata Larvae, Ischnura elegans (Vander Linden, 1820) Exposed in a Lead-Zinc Mining Area in Turkey. 7th International Conference on Information and Communication Technologies in Agriculture, Food and Environment (HAICTA), 614-623.
31. Selvi K., Kaya H., Akbulut M., Tulgar A., 2015b. Comparison of Heavy Metal Concentrations on European Chub (Leuciscus cephalus L., 1758) from Sarıçay Creek and Atikhisar Reservoir (Çanakkale – Turkey). Fresenius Environmental Bulletin, 24(2): 445-450.
32. Selvi, K., 2012. Umurbey Çayı ve Barajı’nda (Çanakkale) Suda, Sedimentte, Bazı Makro Omurgasız Canlılarda Ağır Metal Birikimi ve Toksisitesi. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü Doktora Tezi, 177s.
33. SKKY, 1991. Sulama Suları için Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği Teknik Usuller Tebliği. 7 Ocak 1991 Tarihli ve 20748 Sayılı Resmî Gazete, Ankara.
34. Smith C, Shaw B, Handy R., 2007. Toxicity of Single Walled Carbon Nanotubes to Rainbow Trout, (Oncorhynchus mykiss): Respiratory Toxicity, Organ Pathologies, and Other Physiological Effects. Aquatic Toxicology, 82(2): 94-109.
35. Sönmez A.Y., Hisar O., ve Yanık T., 2012. Karasu Irmağında Ağır Metal Kirliliğinin Tespiti ve Su Kalitesine Göre Sınıflandırılması. Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 43(1): 69-77.
36. Şener, Ş., ve Şener, E., 2015. Kovada Gölü (Isparta) Dip Sedimanlarında Ağır Metal Dağılımı ve Kirliliğinin Değerlendirilmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 19(2): 86-96.
37. TS266, 2005. İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmelik, Sular-İçme Ve Kullanma Suları, Türk Standartları, Ankara.
38. Turan, F., ve Ülkü, G., 2013. Gökpınar ve Çürüksu Çaylarının Kirlilik Parametre ve Yüklerinin İzlenmesi. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 19(3): 133-144.
39. Türkmen A. ve Akbulut S., 2015. Giresun Sahilindeki Bazı Derelerin Denize Deşarj Olduğu Noktalardaki Su ve Sedimentte Ağır Metal Kirliliği. Türk Tarım – Gıda Bilim ve Teknoloji Dergisi, 3(9): 707-714.
40. USEPA, 2012. Guidelines for Water Reuse. USEPA, Cincinnati, OH: National Risk Management Research Laboratory. USAID (EPA/600/R-12/618),Washington, DC.
41. Ünlü, S., ve Alpar, B., 2016. An Assessment of Trace Element Contamination in The Freshwater Sediments of Lake İznik (NW Turkey). Environmental Earth Sciences, 75: 140-154.
42. YSKYY, 2015. Yüzeysel Su Kalitesi Yönetimi Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik. 15/04/2015 Tarihli Ve 29327 Sayılı Resmi Gazete, Ankara.