Özbek Ovası (Çanakkale) Tarım Topraklarında Ağır Metal Mobilitesinin Bir Ardışık Ekstraksiyon Yöntemiyle Değerlendirilmesi
Abstract
İnsan faaliyetlerine bağlı olarak toprakların ağır metallerce kirletilmesi çevresel kaygıları beraberinde getirmektedir. Karasal ortamdaki ağır metal kirliliği, tarım alanları için dünya çapında bir sorundur. Bu çalışmanın amacı Özbek Ovası topraklarında ağır metal fraksiyonlanmasını, mobilitesini ve olası kaynaklarını bir ardışık ekstraksiyon yöntemi kullanarak belirlemektir. Bu amaçla önemli bir tarımsal potansiyeline sahip olan Özbek Ovasından (Çanakkale) toplam on iki noktadan toprak numuneleri alınmıştır. Örneklerde bulunan kadminyum (Cd), krom (Cr), bakır (Cu), kurşun (Pb) ve çinko (Zn) elementleri ardışık ekstraksiyon yöntemiyle her basamakta farklı çözücü sistemi kullanarak çözücü içerisine ekstrakte edilmiş ve metallerin konsantrasyonları alevli atomik absorpsiyon spektrometresi ile belirlenmiştir. Topraklarda bulunan toplam ağır metal içerikleri incelendiğinde Cd, Pb ve kısmen Cu’nun genel tarımsal toprak değerlerin üzerinde olduğu görülmüştür. Ardışık ekstraksiyon yönteminin uygulanması, Cd (% 59) ve Pb (% 58) elementlerinin yüksek oranda mobil fraksiyonlara sahip olduğu ve bunun antropojenik kaynaklardan beslendiğini göstermiştir. Çalışma alanında özellikle Cd ve Pb elementlerinin kontrol altında tutulması ve izlenmesi çevre açısından önemli olacağı kanısına varılmıştır. Gerek çevresel bakımdan gerekse de tarımsal üretim bakımından ardışık ekstraksiyon yöntemleri, özellikle tarımsal üretimin yapıldığı alanlarda planlama ve yönetim için daha ayrıntılı ve güvenilir bilgiler verdiğinden daha geniş kapsamlı kullanılması yararlı olacaktır.
Keywords
References
- Alloway B.J., 1990. Heavy Metals in Soils, Blackie Academic and Professional, Glasgow.
- Bouyoucos G.J., 1951. A Recalibration of The Hydrometer Method for Making Mechanical Analysis of Soils. Agronomy Journal 43(9): 434–438.
- Grewelling T., Peech M., 1960. Chemical Soil Tests, Cornell University, Agr. Expt. Station Bull., Ithaca, NY.
- Nelson R.E., 1982. Carbonate and Gypsum. In: Page, A. L., Et Al (Eds) Methods of Soil Analysis, Part 2: Chemical and Microbiological Properties, 2nd Ed. ASA, SSSA, Madison, WI. 181–197.
- Nelson D., Sommers L.E., 1982. Total Carbon, Organic Carbon, and Organic Matter. In: Page, A.L. Et Al. (Eds) Methods of Soil Analysis, Part 2: Chemical and Microbiological Properties, 2nd edn, ASA, SSA, Madison. 539-579.
- Rao C., Sahuquillo A., Sanchez J.L., 2008. A Review of The Different Methods Applied in Environmental Geochemistry for Single and Sequential Extraction of Trace Elements in Soils and Related Materials. Water, Air, Soil Pollution 189(1-4): 291-333.
- Rauret G., 1998. Extraction Procedures for The Determination of Heavy Metals in Contaminated Soil and Sediment. Talanta 46(3): 449–455.
- Rauret G., Lopez-Sanchez J.F., Sahuquillo A., Rubio R., Davidson C., Ure A., Quevauviller P., 1999. Improvement of The BCR Three Step Sequential Extraction Procedure Prior to The Certification of New Sediment and Soil Reference Materials. Journal of Environmental Monitoring 1(1): 57–61.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Engineering
Journal Section
Research Article
Authors
Mehmet İşler
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi
Türkiye
Ali Sungur
*
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi
Türkiye
Mustafa Soylak
Erciyes Üniversitesi
Türkiye
Publication Date
May 17, 2018
Submission Date
February 12, 2018
Acceptance Date
March 15, 2018
Published in Issue
Year 2018 Volume: 4 Number: 1