Karotis elastisite ve distensibilitesinin son dönem böbrek yetmezliği olan hastalar ve sağlıklı gönüllüler arasında karşılaştırılması
Öz
Amaç: Son dönem böbrek yetmezliği olan kronik böbrek hastalarında kardiyovasküler olayların sıklığının artığı bilinmektedir ancak böbrek yetmezliğinin karotis arterler üzerinde nasıl bir etki gösterdiği net değildir. Bu çalışmanın amacı bunu değerlendirmektir. Bu amaçla subklinik karotis aterosklerozu ve hasarını gösteren elastisite ve distensibilite son dönem böbrek yetmezliği olan hastalar ve sağlıklı populasyonda ölçülerek karşılaştırılmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışma kesitsel olarak planlandı. Son dönem böbrek yetmezliği olan 61 hasta ve 58 sağlıklı gönüllünün karotis elastisitesi ve distensibilitesi ölçülerek aralarında istatistiksel anmalı fark olup olmadığı değerlendirildi. Ayrıca hasta grubundaki bireylerin diyalize girme süreleri ile karotis elastisitesi ve distensibilitesi arasında anlamlı korelasyon olup olmadığı araştırıldı.
Bulgular: Hasta grubundahem karotis elastisitesi hem de distensibilitesi istatistiksel anlamlı olarak daha düşüktü (0,12±0,02 vs. 0,23±0,04, p < 0,001, ve 7,47±0,51 vs. 9,42±0,73, p < 0,001, sırasıyla). Diyaliz süresi ile hem karotis elastisitesi hem de karotis distensibilitesi arasında istatistiksel anlamlı negatif yönlü korelasyon bulundu (r = -0,783, p < 0,001 ve r = -0,385, p = 0,002, sırasıyla).
Sonuç: Son dönem böbrek yetmezliği olan hastalarda karotis elastisitesi ve distensibilitesi azalmıştır. Bu sonuçları bize bu hasta grubunda karotis arterlerde subklinik ateroskleroz riskinin arttığını düşündürebilir, ayrıca serebrovasküler olay riskindeki artışın sebebinin karotis arterlerdeki ateroskleroz olduğunu da indirekt olarak düşündürebilir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1. Jha V, Garcia-Garcia G, Iseki K, Li Z, Naicker S, Plattner B, et al. Chronic kidney disease: global dimension and perspectives. Lancet 2013; 382:260–72.
- 2. Saran R, Robinson B, Abbott KC, Agodoa LYC, Bragg-Gresham J, Balkrishnan R, et al. US Renal Data System 2018 Annual Data Report: Epidemiology of Kidney Disease in the United States. Am J Kidney Dis. 2019 Mar;73(3S1):A7-A8.
- 3. Toyoda K, Ninomiya T. Stroke and cerebrovascular diseases in patients with chronic kidney disease. Lancet Neurol. 2014;13:823-33.
- 4. Boesen ME, Singh D, Menon BK, Frayne R. A systematic literature review of the effect of carotid atherosclerosis on local vessel stiffness and elasticity. Atherosclerosis. 2015;243:211-22.
- 5. Qaseem A, Hopkins RH Jr, Sweet DE, Starkey M, Shekelle P; Clinical Guidelines Committee of the American College of Physicians. Screening, Monitoring, and Treatment of Stage 1 to 3 Chronic Kidney Disease: A Clinical Practice Guideline From the American College of Physicians. Ann Intern Med 2013;159:835-47.
- 6. Stein JH, Korcarz CE, Hurst RT, Lonn E, Kendall CB, Mohler ER, et al; American Society of Echocardiography Carotid Intima-Media Thickness Task Force. Use of carotid ultrasound to identify subclinical vascular disease and evaluate cardiovascular disease risk: a consensus statement from the American Society of Echocardiography Carotid Intima-Media Thickness Task Force. Endorsed by the Society for Vascular Medicine. J Am Soc Echocardiogr 2008;21:93–111.
- 7. Touboul PJ, Hennerici MG, Meairs S, Adams H, Amarenco P, Bornstein N, et al. Mannheim carotid intima-media thickness and plaque consensus (2004-2006-2011). An update on behalf of the advisory board of the 3rd, 4th and 5th watching the risk symposia, at the 13th, 15th and 20th European Stroke Conferences, Mannheim, Germany, 2004, Brussels, Belgium, 2006, and Hamburg, Germany, 2011. Cerebrovasc Dis 2012;34:290–6.
- 8. Marlatt KL, Kelly AS, Steinberger J, Dengel DR. The influence of gender on carotid artery compliance and distensibility in children and adults. J Clin Ultrasound 2013;41:340–6.
- 9. Koivistoinen T, Virtanen M, Hutri-Kähönen N, Lehtimäki T, Jula A, Juonala M, et al. Arterial pulse wave velocity in relation to carotid intima-media thickness, brachial flow-mediated dilation and carotid artery distensibility: the Cardiovascular Risk in Young Finns Study and the Health 2000 Survey. Atherosclerosis 2012;220:387–93.
- 10. Juonala M, Järvisalo MJ, Mäki-Torkko N, Kähönen M, Viikari JS, Raitakari OT. Risk factors identified in childhood and decreased carotid artery elasticity in adulthood: the Cardiovascular Risk in Young Finns Study. Circulation 2005;112:1486–93.
