DEFINITION AND A SET OF DEFINITION ANALYSIS CRITERIA IN TERMINOLOGY

Abstract

Terminology, concepts of special field, has been the subject of researches in literature for many years. Terminology, having an important role in providing efficient communication in a special field, comprises of studies on terms related to scientific language. The definition in terminology has been discussed in various theoretical studies in literature. However, there are mostly practical studies in Turkish context. It is of great importance to conduct theoretical studies by analysing the formal structure, features and the rules of definition within a systematic integrity. In this study some information has given about term, terminology, and definition. A theoretical framework is aimed to be constructed with the help of the basics of terminology. A set of definition analysis criteria is formed through determining the content and formal properties by using the obtained data

Keywords

• Term
• terminology
• definition
• criteria
• analysis

TERMİNOLOJİDE TANIM VE TANIM ÇÖZÜMLEME ÖLÇÜTLERİ*

Öz

Terimler, çeşitli uzmanlık alanlarına ait dilsel kavramlar olarak alanyazında yıllardır birçok araştırmanın konusu olmuştur. Herhangi bir disiplinde iletişimin etkili bir biçimde gerçekleşmesini sağlayan terminoloji, bir disipline ait terimlerle ilgili çeşitli çalışmaları içermektedir. Terimlerin tanımlanması, terminoloji ile ilgili bu çalışmalar arasında önemli bir yere sahiptir. Türkiye’de terimlerin tanımları ile ilgili daha çok uygulamaya yönelik çalışmalar yapılmıştır. Kuramsal çalışmaların yapılması, tanımların sistematik bütünlük içinde ele alınması ve tanımlama ölçütlerinin ortaya konulması bakımından gereklidir. Bu çalışmada konuya ilişkin temel kaynaklardan yararlanılarak terim, terminoloji ve tanım hakkında bilgi verilmiştir. Kuramsal altyapı oluşturularak tanım türleri, tanımlama ölçütleri, tanımlarda uyulması gereken kurallar ve yardımcı unsurlar ortaya konulmuştur. Elde edilen veriler doğrultusunda tanımın içerik ve biçim özellikleri belirlenerek tanımları çözümleme ölçütleri oluşturulmuştur

Anahtar Kelimeler

• Terim
• terminoloji
• tanım
• çözümleme
• ölçüt

Kaynakça

1. Antia, B. E. (2000). Terminology and Language Planning: An Alternative Framework of Practice and Discourse. Amsterdam/Philadelphia: John Benjamins Publishing Company.
2. Ateşman, E. (Ed.) (2015). Terminoloji Çalışması: En İyi Uygulamalar 2.0. Ankara: Grafiker Yayınları.
3. Atkins, S. B. T. ve Rundell, M. (2008). The Oxford Guide to Practical Lexicography, New York: Oxford University Press
4. Bergenholtz, H. ve Tarp, S. (1995). Manual of Specialised Lexicography. The Preparation of Specialised Dictionaries. Amsterdam: Benjamins.
5. Boz, E. (2015). “Kullanıcı ve Sözlük İlişkisi”. Erdem. S. 69. s. 41-52.
6. Boz, E. (2020). “Çevrimiçi Genel Sözlüklerde Tanım”, Dilbilim Dergisi - Journal of Linguistics, 34, s. 1-14. https://doi.org/10.26650/jol.2020.001
7. Cabré, M. T. (1999). Terminology: Theory, Methods and Applications. Amsterdam/Philadelphia: John Benjamins Publishing Company.
8. “COTSOES Recommendations for Terminology Work” (2002). Conference of Translation Services of West European States Working Party on Terminology and Documentation, Berne: Federal Chancellery.

9. De Bessé, B. (1997). "Terminological Definitions", Juan C. Sager (çev.). Handbook of Terminology Management Vol. 1: Basic Aspects of Terminology Management, Sue Ellen Wright ve Gerhard Budin (ed.), Amsterdam/Philadelphia: John Benjamins Publishing Company. s. 63-74.
10. Dilâçar, A. (1957). “Terim Nedir”, Türk Dili, Ankara: TDK Yay., Ocak, C: VI, S: 64, s. 207-210.
11. Felber, H. (1984). Terminology Manual, Paris: UNESCO and Vienna: INFOTERM.
12. Fernández T., M. A. Flórez de la Colina ve P. Peters. (2011). “Terminology and terminography for architecture and building construction”. Teaching and Learning Terminology New strategies and methods, Amparo Alcina (ed.), Amsterdam/Philadelphia: John Benjamin. s. 11-36.
13. Girişen, N. (2019). Terminolojide Tanım Tipolojisi. Doktora Tezi. Eskişehir: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
14. Hartmann, R.R.K ve James, G. (1998). Dictionary of Lexicography. London: Routledge. Hoekstra, E. (2010). “Grammatical Information in Dictionaries”, EURALEX, s. 1007-1012.
15. ISO 1087-1:2000 Terminology – Vocabulary
16. ISO 704:2009 Terminology work — Principles and methods
17. Landau, S. I. (2001). Dictionaries: The Art and Craft of Lexicography. Second Edition. Cambridge: Cambridge University Press.
18. Löckinger, G., Hendrik J. Kockaert ve Gerhard Budin (2015). “Intensional Definitions” Handbook of Terminology, Hendrik J. Kockaert ve Frieda Steurs (ed.). Amsterdam/Philadelphia: John Benjamins Publishing Company. s 60-81.
19. Meyer, I., K. Eck ve D. Skuce. (1997). “Systematic Concept Analysis within a Knowledge-Based Approach to Terminology”. Juan C. Sager (çev.). Handbook of Terminology Management Vol. 1: Basic Aspects of Terminology Management, Sue Ellen Wright ve Gerhard Budin (ed.), Amsterdam: John Benjamins. s. 98-118.
20. Nová, J. ve H. Mžourková. (2017). “Terminology and Labelling Words by Subject in Monolingual Dictionaries – What Do Domain Labels Say to Dictionary Users?” Journal of Linguistics, Vol. 68, No.2, s. 296 – 304.
21. Öner, N. (1982). Klasik Mantık, Ankara: Ankara Üniversitesi Basımevi.
22. Özlem, D. (2004). Mantık: Klasik/Sembolik Mantık, Mantık Felsefesi. İstanbul: İnkılâp Kitabevi.
23. Packeiser, K. (2009). The General Theory of Terminology: A Literature Review and a Critical discussion (Yüksek Lisans Tezi). Uluslararası İşletme İletişimi, Copenhagen.
24. Pavel, S. ve Diane N. (2001). Handbook of Terminology, Ottawa: Minister of Public Works and Government Services Canada.
25. Picht, H. ve J. Draskau, (1985). Terminology: An Introduction. (vol. 2), University of Surrey, Department of Linguistic and International Studies.
26. Rey, A. (1995). Essays on Terminology, ed. Juan C. Sager. Amsterdam & Philadelphia: John Benjamins.
27. Robinson, R. (1972). Definition, London: Oxford University Press.
28. Sager, J. C. (1990). A Practical Course in Terminology Processing. Amsterdam/Philadelphia: John Benjamin.
29. San M., A. ve Marie-Claude L’Homme (2014). “Definition patterns for predicative terms in specialized lexical resources”. Proceedings of the Ninth International Conference on Language Resources and Evaluation (LREC'14). 26-31 Mayıs 2014, Reykjavik, İrlanda. s. 3748-3755.
30. Strehlow, R. A. (1972). "Frames and the Display of Definitions", Juan C. Sager (çev.). Handbook of Terminology Management Vol. 1: Basic Aspects of Terminology Management, Sue Ellen Wright ve Gerhard Budin (ed.), Amsterdam/Philadelphia: John Benjamins Publishing Company. s. 75-79.
31. Svensen, B. (2009). A Handbook of Lexicography: The Theory and Practice of Dictionary-Making, Cambridge: Cambridge University Press.
32. TDK Güncel Türkçe Sözlük, https://sozluk.gov.tr/ (Çevrimiçi) 04.12.2019.
33. TSE Türk Standardı, TS 1198-1 ISO 1087 (2003). Terminoloji Çalışması - Terimler ve Tarifler/ Bölüm 1: Teori ve Uygulama, Şubat, Ankara.