Research Article

İki Disazo Boyanın Chironomus riparius (Diptera: Chironomidae) Üzerindeki Mortalite Etkisi ve Akut Toksisitesinin İncelenmesi

Volume: 10 Number: 4 October 25, 2022
EN TR

İki Disazo Boyanın Chironomus riparius (Diptera: Chironomidae) Üzerindeki Mortalite Etkisi ve Akut Toksisitesinin İncelenmesi

Abstract

Bu çalışma iki 5-(3'-amino-4'-arilazo-1H-pirazol-5'-ilazo) barbitürik asit boyasının (Boya 1 ve Boya 2) ekotoksikolojik çalışmalarda model organizma olarak bilinen Chironomus riparius (Diptera: Chironomidae) üzerindeki mortalite etkisinin ve akut toksisitesinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Detaylı mortalite değerlendirmelerinden sonra Boya 2’nin organizmalar üzerinde Boya 1’e kıyasla daha fazla mortalite etkisine sebep olma potansiyeline sahip olduğu ve sucul ekosistemlerde yüksek konsantrasyonlarda uzun süreli bulunmasının bu ekosistemler için kayda değer bir tehdit oluşturabileceği sonucuna varılmıştır. Gerçekleştirilen toksisite sınıflandırmasında Boya 1’in, 24 ve 48 saat maruziyetlerde pratikte toksik değilken 72 ve 96 saat maruziyetlerde hafif derecede toksik olduğu, Boya 2’nin ise 24 saat maruziyette pratikte toksik değilken 48, 72 ve 96 saat maruziyetlerde hafif derecede toksik olduğu bulunmuştur. Mortalite etkisi ve toksisitedeki bu farklılıkların boya yapısında bulunan sübstitüentlerin farklı olmasından kaynaklanabileceği söylenebilir. Bu çalışma, yapısında metoksi ve metil grubu içeren azo boyaların (sırasıyla Boya 1 ve Boya 2) C. riparius üzerindeki mortalite etkisi ve akut toksisitesi ile ilgili önemli bilgiler sunmaktadır. Ancak daha kapsamlı ekotoksikolojik değerlendirmeler yapabilmek için bu ve benzeri azo boyaların ve bozunma ürünlerinin farklı organizmalar üzerindeki etkilerinin ve etki mekanizmalarının moleküler düzeyde incelendiği ve sucul ortamlardaki gerçek konsantrasyonlarının belirlendiği daha ileri çalışmalara ihtiyaç olduğu bir gerçektir.

Keywords

Thanks

Çalışmada test edilen boyaları sağlayan Doç. Dr. Aykut DEMİRÇALI’ya çok teşekkür ederim. Bu çalışma herhangi bir kurum ya da kuruluştan maddi destek almamıştır.

References

  1. [1]I. Bashir, F. A. Lone, R. A. Bhat, S. A. Mir, Z. A. Dar, and S. A. Dar, “Concerns and threats of contamination on aquatic ecosystems,” Bioremediation Biotechnol. Sustain. Approaches to Pollut. Degrad., pp. 1–26, 2020.
  2. [2]G. R. Scott and K. A. Sloman, “The effects of environmental pollutants on complex fish behaviour: Integrating behavioural and physiological indicators of toxicity,” Aquat. Toxicol., vol. 68, no. 4, pp. 369–392, 2004.
  3. [3]N. C. Yildirim and M. Yaman, “The usability of oxidative stress and detoxification biomarkers in Gammarus pulex for ecological risk assessment of textile dye methyl orange,” Chem. Ecol., vol. 35, no. 4, pp. 319–329, 2019.
  4. [4]P. F. Gordon and P. Gregory, “Azo Dyes,” in Organic Chemistry in Colour, Berlin, Heidelberg: Springer Berlin Heidelberg, 1987, pp. 95–162.
  5. [5]H. Zollinger, Color chemistry: syntheses, properties, and applications of organic dyes and pigments, 3rd rev. Weinheim: Verlag Helvetica Chimica Acta and Wiley-VCH, 2003.
  6. [6]A. Demirçalı, F. Karcı, and F. Sari, “Synthesis and absorption properties of five new heterocyclic disazo dyes containing pyrazole and pyrazolone and their acute toxicities on the freshwater amphipod Gammarus roeseli,” Color. Technol., vol. 137, no. 3, pp. 280–291, 2021.
  7. [7]A. Demirçalı, “5-(3’-Amino-4’-arilazo-1H-pirazol-5’-il azo) barbitürik asit boyarmaddelerin sentezi ve spektroskopik özelliklerinin incelenmesi,” Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilim. Derg., vol. 24, no. 7, pp. 1293–1297, 2018.
  8. [8]A. Demirçalı, “Novel heterocyclic disazo dyes containing pyrazole and phenylpyrazole. part 1: Synthesis, characterization, solvent polarity and acid-base sensitive characteristics,” J. Mol. Struct., vol. 1231, p. 129960, 2021.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Engineering

Journal Section

Research Article

Publication Date

October 25, 2022

Submission Date

December 2, 2021

Acceptance Date

March 3, 2022

Published in Issue

Year 2022 Volume: 10 Number: 4

APA
Sarı, F. (2022). İki Disazo Boyanın Chironomus riparius (Diptera: Chironomidae) Üzerindeki Mortalite Etkisi ve Akut Toksisitesinin İncelenmesi. Duzce University Journal of Science and Technology, 10(4), 1984-1997. https://doi.org/10.29130/dubited.1031641
AMA
1.Sarı F. İki Disazo Boyanın Chironomus riparius (Diptera: Chironomidae) Üzerindeki Mortalite Etkisi ve Akut Toksisitesinin İncelenmesi. DUBİTED. 2022;10(4):1984-1997. doi:10.29130/dubited.1031641
Chicago
Sarı, Fikret. 2022. “İki Disazo Boyanın Chironomus Riparius (Diptera: Chironomidae) Üzerindeki Mortalite Etkisi Ve Akut Toksisitesinin İncelenmesi”. Duzce University Journal of Science and Technology 10 (4): 1984-97. https://doi.org/10.29130/dubited.1031641.
EndNote
Sarı F (October 1, 2022) İki Disazo Boyanın Chironomus riparius (Diptera: Chironomidae) Üzerindeki Mortalite Etkisi ve Akut Toksisitesinin İncelenmesi. Duzce University Journal of Science and Technology 10 4 1984–1997.
IEEE
[1]F. Sarı, “İki Disazo Boyanın Chironomus riparius (Diptera: Chironomidae) Üzerindeki Mortalite Etkisi ve Akut Toksisitesinin İncelenmesi”, DUBİTED, vol. 10, no. 4, pp. 1984–1997, Oct. 2022, doi: 10.29130/dubited.1031641.
ISNAD
Sarı, Fikret. “İki Disazo Boyanın Chironomus Riparius (Diptera: Chironomidae) Üzerindeki Mortalite Etkisi Ve Akut Toksisitesinin İncelenmesi”. Duzce University Journal of Science and Technology 10/4 (October 1, 2022): 1984-1997. https://doi.org/10.29130/dubited.1031641.
JAMA
1.Sarı F. İki Disazo Boyanın Chironomus riparius (Diptera: Chironomidae) Üzerindeki Mortalite Etkisi ve Akut Toksisitesinin İncelenmesi. DUBİTED. 2022;10:1984–1997.
MLA
Sarı, Fikret. “İki Disazo Boyanın Chironomus Riparius (Diptera: Chironomidae) Üzerindeki Mortalite Etkisi Ve Akut Toksisitesinin İncelenmesi”. Duzce University Journal of Science and Technology, vol. 10, no. 4, Oct. 2022, pp. 1984-97, doi:10.29130/dubited.1031641.
Vancouver
1.Fikret Sarı. İki Disazo Boyanın Chironomus riparius (Diptera: Chironomidae) Üzerindeki Mortalite Etkisi ve Akut Toksisitesinin İncelenmesi. DUBİTED. 2022 Oct. 1;10(4):1984-97. doi:10.29130/dubited.1031641