Çok Amaçlı Bir Taşıtın Ön Aks Diferansiyel Kovanının Farklı Sürüş Koşulları için Kütle ve Gerilme Optimizasyonu
Abstract
Dört tekerlekten çekişli bir taşıta ait sabit ön aksta kullanılması düşünülen diferansiyel kovanının kütle ve gerilme optimizasyonu gerçekleştirilmiştir. Bu amaçla önce, sabit aksın parametrik katı modeli oluşturulmuştur. Bu model yardımıyla, farklı sürüş koşullarının etkileri de dikkate alınarak, aksın sonlu elemanlar (SE) analizleri yapılmıştır. Bu şekilde, diferansiyel kovanı üzerindeki kritik gerilme yığılması bölgeleri belirlenmiştir. Sonraki aşamada, kovan için çeşitli tasarım alternatifleri oluşturulmuş, en düşük kütleyi ve gerilme yığılmasını sağlayan tasarım tipi belirlenmiştir. Bu tasarımın gövde-kol geçişlerinde bulunan güçlendirme kanatlarını oluşturan iki geometrik büyüklük; kanat kalınlığı (t) ve kanat açısı (α), tasarım değişkeni olarak seçilmiştir. Bu değişkenler kullanılarak, Deney Tasarımı - Yanıt Yüzey Yöntemi (DT-YYY) yardımıyla, çok amaçlı optimizasyon işlemi gerçekleştirilmiştir. Optimizasyon çalışmasından elde edilen yeni kovan tasarımının, orijinal tasarıma göre yaklaşık 1,8 kg daha hafif olduğu görülmüştür. Ayrıca gerilme yığılmasının ilk duruma göre, gövdenin alt kritik kesitinde yaklaşık % 18, üst kritik kesitinde ise yaklaşık % 36 oranında azaltılabildiği belirlenmiştir.
Keywords
Sabit aks, Deney tasarımı, Yanıt yüzey yöntemi, Sonlu elemanlar analizi, Optimizasyon
References
- J. Reimpell, H. Stoll, J.W. Betzler, The Automotive Chassis: Engineering Principles, 2. Baskı, Society of Automotive Engineers, Inc., (2002).
- N.S. Kuralay, Motorlu Taşıtlar, Cilt 1, TMMOB Makina Mühendisleri Odası, (2008).
- M.M. Topaç, H. Günal, N.S. Kuralay Eng. Fail. Anal. 16(5) (2009) 1474-1482.
- M.M. Topaç, H. Günal, N.S. Kuralay Mühendis ve Makine 51(601) (2010) 10-20.
- B.L.J. Gysen, J.J.H. Paulides, J.L.G. Janssen, E.A. Lomonova IEEE Trans. Veh. Technol. 59(3) (2010) 1156-1163.
- R.N. Jazar, Vehicle Dynamics, Springer Science+Business Media, LLC., (2008).
- B. Heiβing, M. Ersoy, S. Gies, Fahrwerkhandbuch, Vieweg+Teubner Verlag |Springer Fachmedien Wiesbaden GmbH, (2011).
- M.M. Topaç, C. Olguner, A. Yenice, N.S. Kuralay, Kamyon bağımsız ön süspansiyon sisteminin kavramsal tasarımı, MTS8: 8. Mühendislik ve Teknoloji Sempozyumu, Ankara-Türkiye, (2015) 39-44.
- M. Yüksel, Malzeme Bilimleri Serisi-Cilt 1: Malzeme Bilgisi, TMMOB Makina Mühendisleri Odası, (2003).
- D.J. Kim, Y.M. Lee, J.S. Park, C.S. Seok Mat. Sci. Eng. A-Struct. 483-484 (2008) 456-459.