Yer Bağlılığı ve Risk Algısı Kavramları Arasındaki İlişki
Abstract
Yer bağlılığı insan, zaman, yaşanılan çevreye duyulan bağ, güven duygusu gibi etmenlerin birbirileriyle olan etkileşimi sonucu ortaya çıkmış olan bir kavramdır. Çevresel riskler yüzünden yaşadıkları çevreyi terk etmek zorunda kalan ve sonrasında duydukları bağlılıktan dolayı geri dönme isteği göstermiş insanlar üzerinde ilk araştırmalar yapılmıştır. Bu durum yer bağlılığının risk algısı üzerinde etkili olduğunu göstermektedir. Risk kavramı ise bir afet sonucunda can, mal, çevresel kayıpların meydana gelme olasılığı iken risk algısı da bu durumun sezgisel olarak değerlendirilmesidir. Genellikle çevresel tehdit oluşumunda ve hemen sonrasında ortaya çıktığı fakat zamanla azaldığı görülmektedir. Yer bağlılığı ve risk algısı arasındaki ilişki hakkında az sayıda çalışma bulunmaktadır. Scopus veri tabanının sistematik bir şekilde araştırılması sonucunda yer bağlılığı ve risk algısını doğrudan ele alan 13 adet çalışma (2004-2017) saptanmıştır. Bu araştırma sonuçlarına göre yer bağlılığı ve risk algısı arasında hem pozitif hem de negatif ilişki bulunmaktadır. Sonuçlar özellikle şunları göstermektedir: (1) risk algısı ve yer bağlılığı arasında pozitif ilişki vardır; genel olarak farklı risk türlerine maruz kalmış yer bağlılığı yüksek olan bireylerin risk algısı daha güçlüdür; (2) risk algısı ve yer bağlılığı arasında negatif ilişki vardır; yere olan bağlılık arttıkça güven duygusu da artmaktadır ve riskleri algılama seviyeleri düşmektedir; (3) yer bağlılığı ve riskle başa çıkma arasında pozitif ilişki vardır; yere olan bağlılıkları yüksek olan bireyler yaşadıkları çevreye karşı sorumluluk ve koruyucu davranışlar sergilemektedirler ve riskle başa çıkmaya da isteklidirler; (4) yer bağlılığı ve riskle başa çıkma arasında negatif ilişki vardır; güçlü bir yer bağlılığı olan bireyler çevresel riskler ile karşı karşıya kaldıklarında yer değişikliği yapmak istemezler, riskleri göz ardı ederler ve felaketten sonra riskli bölgelere dönme olasılıkları çok yüksektir. Bu çalışma ile yer bağlılığı ve risk algısı arasındaki ilişkinin daha önceden yapılan araştırmalara göre hangi faktörlerden etkilendiği ve ilişki sonuçlarının neler olduğunun belirlenmesi ile ulusal literatüre katkı sağlanması amaçlanmaktadır.
Keywords
References
- [1] Anonim, (4 Şubat 2018). [Online]. Erişim: https://www.scopus.com/
- [2] H. Arslan, “Afet Sonrası Yeniden Yapılanma Sürecinin Yere Bağlılık, Yer Değiştirme ve Bilişsel Haritalama Olguları Açısından İrdelenmesi,”. Doktora Tezi, Mimarlık, İstanbul Teknik Üniversitesi, İstanbul, Türkiye, 2009.
- [3] S. De Dominicis, F. Fornara, U. G. Cancellieri, C. Twigger-Ross ve M. Bonaiuto, “We are at risk, and so what? Place attachment, environmental risk perceptions and preventive coping behaviours,” Journal of Environmental Psychology, c. 43, ss. 66-78, 2015.
- [4] C. L. Twigger-Ross ve D. L Uzzell, “Place and identity processes,” Journal of environmental psychology, c. 16, s. 3, ss. 205-220, 1996.
- [5] M. V. Giuliani, (2003). “Theory of attachment and place attachment. na.,” Psychological theories for environmental issues, 1. Baskı, Farnham, İngiltere: Ashgate Yayıncılık, 2003, böl. 5, ss. 137-170.
- [6] L. Scannell, ve R. Gifford, “The relations between natural and civic place attachment and pro-environmental behavior,” Journal of environmental psychology, c. 30, s. 3, ss. 289-297, 2010.
- [7] TDK, (12 Ekim 2016). [Online]. Erişim: http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_bts&arama=kelime&guid=TDK.GTS.57fde2e8a037f2.01961550
- [8] T.C. Başbakanlık Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD), Risk Tanımı, Ankara, Afet ve Acil Durumlara İlişkin Temel Mevzuat, 2015.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Engineering
Journal Section
Review
Publication Date
August 1, 2018
Submission Date
March 6, 2018
Acceptance Date
April 26, 2018
Published in Issue
Year 2018 Volume: 6 Number: 4
Cited By
Risk Perception and Data Mining in The Iron and Steel Industry
International Journal of 3D Printing Technologies and Digital Industry
https://doi.org/10.46519/ij3dptdi.958712Gençlik Merkezi Üyelerinin Yer Bağlılık Düzeylerinin İncelenmesi
Gaziantep Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.31680/gaunjss.12168426 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremleri sonrası yeniden yapılanma sürecinde yere bağlılığın değerlendirilmesi: Antakya (Hatay) örneği
Türk Coğrafya Dergisi
https://doi.org/10.17211/tcd.1347063