Tekstil Sektöründe İş Kazalarına Sebep Olan Risk Faktörlerinin DEMATEL Yöntemiyle Analizi
Abstract
Günümüzde rekabetin ve sürekli iyileştirmenin en önemli unsurlarından birisi de iş sağlığı ve güvenliği çalışmalarıdır. İş sağlığı ve güvenliği uygulamalarının etkinliği işletmelerin ve çalışanların performansını uzun dönemde olumlu etkilemektedir. Çalışma ortamında üretim verimliliğini ve çalışan sağlığını olumsuz etkileyen birçok risk faktörü bulunmaktadır. Bunların tespit edilmesi ve çalışma ortamından uzaklaştırılması işletmenin ve çalışanın güvenliği açısından önemlidir. Bu çalışmada tekstil sektöründe, iş kazalarına sebep olan risk faktörleri incelenmiştir. Kazalar üzerinde etkili olan risk faktörleri ve birbirleri arasındaki etkileri daha net ve doğru olarak belirlenebilirse, yapılacak iş sağlığı ve güvenliği uygulamalarının da etkinliği o düzeyde artacaktır. İş kazasına sebep olan risk faktörlerinin birbirleri arasındaki ilişki DEMATEL yöntemi ile araştırılmıştır. Sonuç olarak “yönetim-işveren algıları” kriterinin diğer risk faktörlerini daha çok etkilediği tespit edilmiştir. Yönetim-işveren algısında oluşturulabilecek iyileşmeler ile diğer risk faktörlerinin etkinliği ve kazaların gerçekleşme durumu azaltılacaktır. Diğer kriterleri en az etkileyen ve en fazla etkilenen faktör ise “biyolojik faktörler” olarak bulunmuştur.
Keywords
References
- [1] F. B. Muniz, J. M. Peon, C. Vasquez-Ordas, “Safety culture: Analysis of the causal relationships between its key dimensions,” Journal of Safety Research, vol. 38, no. 6, pp. 627–641, 2017.
- [2] F. Uğurlu, “Tekstil Sektöründe İş Sağlığı ve Güvenliği,” ÇSGB, Türkiye, İş Müfettişliği Yardımcılığı Etüdü, 2012.
- [3] G. Dur, “Hazır Giyim İşletmelerinde Çalışan Personelin Çalışma Şartlarından Kaynaklanan Fiziksel Rahatsızlıklar ve İş Kazalarının Ergonomik Kriterler Açısından Değerlendirilmesi,” Yüksek Lisans Tezi, Giyim Endüstrisi ve Giyim Sanatları Eğitimi ABD, Gazi Üniversitesi, Ankara, Türkiye, 2007.
- [4] H. Dedeler, “Bir İşletmede İşyeri Fiziksel Risk Etmenlerinin Çalışanların Sağlığına Olan Etkisinin Saptanması ve Değerlendirilmesi,” Yüksek Lisans Tezi, Halk Sağlığı Anabilim Dalı, Trakya Üniversitesi, Edirne, Türkiye, 2008.
- [5] A. Taşoluk, “Bir Hazır Giyim Üretiminde Meslek Hastalıkları, Yorgunluk ve İş Kazaları Risk Faktörlerinin Değerlendirilmesi: Örnek Bir Uygulama,” Yüksek Lisans Tezi, Giyim Sanatları Eğitimi Bilim Dalı, Selçuk Üniversitesi, Konya, Türkiye, 2011.
- [6] Ü. Özdemir, “Bulanık DEMATEL ve Bulanık TOPSIS Yöntemleri Kullanılarak Limanlarda Yaşanan İş Kazalarının İncelenmesi,” J ETA Maritime Science, c. 4, s. 3, ss. 235–247, 2016.
- [7] S. Seker, F. Recal, H. Basligil, “ A Combined DEMATEL and Grey System Theory Approach for Analyzing Occupational Risks: A Case Study in Turkish Shipbuilding Industry,” Human and Ecological and Risk Assessment, vol. 23, no. 6, pp. 1340–1372, 2017.
- [8] S. Iranzadeh, G. Soltanifesaghandi, “Measuring Cause and Effect Relations among the Organizational Factors Affecting the Performance of Industry Safety Based on Fuzzy DEMATEL Method,” Iran Occupational Health, vol. 13, no. 1, pp. 27–37, 2016.
- [9] B. Özdemir, “Tekstil Atölyelerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Koşullarının Çok Ölçütlü Karar Verme Yöntemiyle Değerlendirilmesi,” İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü, Türkiye, İş Sağlığı ve Güvenliği Uzmanlık Tezi, 2014.
- [10] N. G. Mutlu, S. Altuntaş, “Türkiye’de 1974-2016 Yıllarında İş Sağlığı ve Güvenliği Alanında Yapılan Lisansüstü Tezlerin Profili,” Karaelmas Fen ve Mühendislik Dergisi, c. 7, s. 2, ss. 509-535, 2017.