Tersane Yatırımları İçin Kuruluş Yeri Seçimi: Yalova-Altınova Tersane Girişimcileri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi Örneği
Abstract
Bu çalışmada, emek yoğun sektör olması ve birçok sanayi dalı ile etkileşim içinde olması sebebiyle yüksek istihdam olanağı sağlayan, yüksek katma değerli ürünleri ile ihracatta önemli katkı yapan, ülke ekonomisine döviz geliri sağlayan ve savunma sanayiine katkısı ile teknolojik altyapının gelişmesine olanak sağlayan gemi inşa sektöründe kuruluş yeri seçimi hem genel, hem de seçilmiş örnek olay düzeyinde irdelenmiştir. Tersane proje geliştiricisi ve yöneticileri yönünden kuruluş yeri seçim kriterleri değerlendirildiğinde; coğrafi konum, ulaşım olanakları, gemi sanayinin varlığı, gemi inşa yan sanayinin varlığı, devlet teşviki, toplam ve nitelikli işgücü varlığı, jeolojik durum, topografik yapı, enerji kaynaklarının yeterliliği, altyapı yatırımları, kıyı kesiminin özelliği, dalga etkisi, rüzgar etkisi, diğer tersane bölgelerine uzaklığı, bölgenin sosyo-kültürel yapısı, havalimanına yakınlığı, stratejik durumu, hammaddeye yakınlığı, öz kaynakların ve ilave tesis alanlarının önemi, arazi ve arsa varlığı, su kaynaklarının varlığı ve konaklama tesislerinin varlığı gibi parametrelerin önemli olduğu ortaya konulmuştur. Kuruluş yeri seçiminde tersane kuruluşunu gerektirecek iş hacminin tespiti ile tersane kuruluş yerinin uluslararası kriterlere uygunluğu parametrelerinin de önem taşıdığı sonucuna ulaşılmıştır. Örnek olay olarak incelenen Yalova-Altınova Tersaneler Bölgesi ve seçilen tesisin yer seçiminin, belirtilen kuruluş yeri seçim kriterlerine uygun olduğu görülmektedir. Tersane yatırımlarının geliştirilmesi ve özellikle gemi sanayinde üretim ve ihracat kapasitesinin geliştirilmesi bakımından bütün kıyı yerleşimlerinde tersane kuruluş yeri seçimi ve fiilen yatırıma başlanmasına yönelik master plan hazırlanması ve buna göre yatırımların ulusal ve bölgesel düzeylerde yönlendirilmesi, uygun kuruluş yerlerinin seçimi, rasyonel yatırım planlamasının yapılması ve kıt kaynakların etkin kullanımı yönlerinden gerekli görülmektedir.
Keywords
Gemi inşa sektörü, Tersane yatırımları, Kuruluş Yeri Seçim Kriterleri
References
- H. Can, D. Tuncer, Genel İşletmecilik Bilgileri, 11. Baskı, Siyasal Kitabevi, (2008).
- E. Türko, M. Ersungur, Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 17(3) (2013).
- Ö. Usta, Yatırım Projelerinin Değerlendirilmesi, 1. Baskı, Detay Yayıncılık, (2005).
- S. Yiğit, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İİBF Dergisi, 9 (2) (2014) 107-128.
- M. Erdik, E. Durukal, M. Demircioğlu, K. Şeşetyan, Altınova Tersanesi Deprem Tehlikesi ve Tasarım Bazlı Deprem Yer Hareketi Belirlemesi, Boğaziçi Üniversitesi, (2006).
- Ö. Saylan, Mühendislik Ekonomisinin Gemi ve Tersane Yatırımlarına Uygulanması, TMMOB Makina Mühendisleri Odası, (1978).
- B. Uz, Yalova-Altınova Tersane Girişimcileri Sanayi ve Ticaret AŞ.’nin Deniz Dolgu Alanı ve İlgili Taşocaklarına Ait Örnek/Kayaçların Etüd ve Değerlendirme Raporu, İstanbul Teknik Üniversitesi, (2006).
- Y. Yüksel, A. Arı, B. Ayat, B. Aydoğan, Yalova- Altınova Tersane Girişimcileri Tersane Alanı Rüzgar ve Dalga İklimi Analiz Raporu, Yıldız Teknik Üniversitesi, (2006).
- M. Zorlu, A. Kükner, Y. Erdem, Yalova-Altınova Tersane Alanı İnceleme Raporu, TMMOB Gemi Mühendisleri Odası, (2007).
- M. Türk, Ticari Gayrimenkul Geliştirme Sürecinde Yer Seçim Analizi: Alışveriş Merkezlerinin Kuruluş Yerinin İncelenmesi, Ankara Üniversitesi, (2012).