Research Article

Atmosfere Açılan Bir Boruda Sızma Debisi Parametrelerinin Sayısal Model ile İncelenmesi

Volume: 9 Number: 1 January 31, 2021
EN TR

Atmosfere Açılan Bir Boruda Sızma Debisi Parametrelerinin Sayısal Model ile İncelenmesi

Abstract

Bu çalışmada, bir su dağıtım şebekesinde oluşacak kayıpların hesaplanmasında kullanılan debi katsayısı incelenmiş olup, debi katsayısının delik alanı ve boru iç basıncının bir fonksiyonu olduğu ifade edilmiştir. Çalışmanın ilk kısmında tüm delik geometrileri için her bir zaman adımında basınç artırılarak sızıntı alanlarında değişimler incelenmiş olup, ikici aşamada ise debi katsayısının hesaplanması için hidrodinamik model kurulmuştur. Modelleme sonuçları elde edilen sızıntı değerleri Toricelli (orifis) denklemi ile modeller doğrulanmıştır. Doğrulamanın ardından, çeşitli incelemeler sonucunda, farklı delik alanlarına ve çeşitli basınç değerlerine göre dört farklı delik geometrisi için sonuçlar elde edilmiştir. Model sonucunda her delik geometrisi için, boyutsal homojenliğin sağlanması amacıyla fonksiyondaki değişkenler boyutsuz hale getirilmiş ve bir debi katsayısı fonksiyonu elde edilmiştir. Bu amaçla, delik alanının boru kesit alanına oranı olarak alan oranı (r) ve iç basıncın harici basınca oranı olarak basınç oranı (p) kullanılmıştır. Denklemlerin seçiminde, determinasyon katsayısı (R²), kök ortalama hata karesi (RMSE) ve ortalama mutlak hatası (MAE) gibi bazı performans göstergeleri dikkate alınmıştır. Optimum debi katsayısı fonksiyonlarına ait performans değerlendirmelerinde ise yuvarlak delik için R² = 0.93, dikdörtgen delik için R²=0.88, üçgen delik için R²=0.93 ve zikzak delik geometrisi için R²= 0.95 sonuçlarına ulaşılmıştır. Ayrıca, optimum denklemlerin seçiminde en düşük MAE ve RMSE değerlerinin elde edilmesine dikkat edilmiştir. Netice olarak, bu çalışma kapsamında literatürde ifade edilen debi katsayısı değerinin sabit olarak alınabileceği kanısının aksine, özellikle büyük ölçekli hesaplamalarda sızıntı debisi üzerinde ciddi etkisi olacağı düşünülen debi katsayısının 0.65 ile 0.74 arasında değişkenlik göstereceği ve her bir delik geometrisi ve oryantasyonu için farklı eşitlikler ile daha doğru sonuçlara ulaşılabileceği vurgulanmıştır.

Keywords

References

  1. [1] A. Abdulshaheed, F. Mustapha, and A. Ghavamian, “A pressure-based method for monitoring leaks in a pipe distribution system: A Review,” Renew. Sustain. Energy Rev., c. 69, s. January, ss. 902–911, 2017.
  2. [2] Ö. Ekmekcioğlu, E. E. Başakın, and M. Özger, “Discharge coefficient equation to calculate the leakage from pipe networks,” J. Inst. Sci. Technol., c. 10, s. 3, ss. 1737–1746, 2020.
  3. [3] D. J. Vicente, L. Garrote, R. Sánchez, and D. Santillán, “Pressure Management in Water Distribution Systems: Current Status, Proposals, and Future Trends,” J. Water Resour. Plan. Manag., c. 142, s. 2, ss. 04015061, 2016.
  4. [4] T. Lydon, P. Coughlan, and A. McNabola, “Pressure management and energy recovery in water distribution networks: Development of design and selection methodologies using three pump-as-turbine case studies,” Renew. Energy, c. 114, ss. 1038–1050, 2017.
  5. [5] N. Samir, R. Kansoh, W. Elbarki, and A. Fleifle, “Pressure control for minimizing leakage in water distribution systems,” Alexandria Eng. J., c. 56, s. 4, ss. 601–612, 2017.
  6. [6] I. E. Karadirek, S. Kara, G. Yilmaz, A. Muhammetoglu, and H. Muhammetoglu, “Implementation of Hydraulic Modelling for Water-Loss Reduction Through Pressure Management,” Water Resour. Manag., c. 26, s. 9, ss. 2555–2568, 2012.
  7. [7] A. Lambert, M. Fantozzi, and J. Thornton, “Practical approaches to modeling leakage and pressure management in distribution systems – progress since 2005,” 12th Int. Conf. Comput. Control Water Ind. CCWI2013, s. 2011, ss. 11, 2013.
  8. [8] J. E. Van Zyl and R. Malde, “Evaluating the pressure-leakage behaviour of leaks in water pipes,” J. Water Supply Res. Technol. - AQUA, c. 66, s. 5, ss. 287–299, 2017.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Engineering

Journal Section

Research Article

Publication Date

January 31, 2021

Submission Date

August 12, 2020

Acceptance Date

December 14, 2020

Published in Issue

Year 2021 Volume: 9 Number: 1

APA
Ekmekcioğlu, Ö., Başakın, E. E., & Özger, M. (2021). Atmosfere Açılan Bir Boruda Sızma Debisi Parametrelerinin Sayısal Model ile İncelenmesi. Duzce University Journal of Science and Technology, 9(1), 265-277. https://doi.org/10.29130/dubited.779467
AMA
1.Ekmekcioğlu Ö, Başakın EE, Özger M. Atmosfere Açılan Bir Boruda Sızma Debisi Parametrelerinin Sayısal Model ile İncelenmesi. DUBİTED. 2021;9(1):265-277. doi:10.29130/dubited.779467
Chicago
Ekmekcioğlu, Ömer, Eyyup Ensar Başakın, and Mehmet Özger. 2021. “Atmosfere Açılan Bir Boruda Sızma Debisi Parametrelerinin Sayısal Model Ile İncelenmesi”. Duzce University Journal of Science and Technology 9 (1): 265-77. https://doi.org/10.29130/dubited.779467.
EndNote
Ekmekcioğlu Ö, Başakın EE, Özger M (January 1, 2021) Atmosfere Açılan Bir Boruda Sızma Debisi Parametrelerinin Sayısal Model ile İncelenmesi. Duzce University Journal of Science and Technology 9 1 265–277.
IEEE
[1]Ö. Ekmekcioğlu, E. E. Başakın, and M. Özger, “Atmosfere Açılan Bir Boruda Sızma Debisi Parametrelerinin Sayısal Model ile İncelenmesi”, DUBİTED, vol. 9, no. 1, pp. 265–277, Jan. 2021, doi: 10.29130/dubited.779467.
ISNAD
Ekmekcioğlu, Ömer - Başakın, Eyyup Ensar - Özger, Mehmet. “Atmosfere Açılan Bir Boruda Sızma Debisi Parametrelerinin Sayısal Model Ile İncelenmesi”. Duzce University Journal of Science and Technology 9/1 (January 1, 2021): 265-277. https://doi.org/10.29130/dubited.779467.
JAMA
1.Ekmekcioğlu Ö, Başakın EE, Özger M. Atmosfere Açılan Bir Boruda Sızma Debisi Parametrelerinin Sayısal Model ile İncelenmesi. DUBİTED. 2021;9:265–277.
MLA
Ekmekcioğlu, Ömer, et al. “Atmosfere Açılan Bir Boruda Sızma Debisi Parametrelerinin Sayısal Model Ile İncelenmesi”. Duzce University Journal of Science and Technology, vol. 9, no. 1, Jan. 2021, pp. 265-77, doi:10.29130/dubited.779467.
Vancouver
1.Ömer Ekmekcioğlu, Eyyup Ensar Başakın, Mehmet Özger. Atmosfere Açılan Bir Boruda Sızma Debisi Parametrelerinin Sayısal Model ile İncelenmesi. DUBİTED. 2021 Jan. 1;9(1):265-77. doi:10.29130/dubited.779467