Review

Günlük Yaşamda Kimyasal Madde Maruziyeti ve İnsan Sağlığına Etkileri

Volume: 9 Number: 4 July 31, 2021
EN TR

Günlük Yaşamda Kimyasal Madde Maruziyeti ve İnsan Sağlığına Etkileri

Abstract

Günlük hayatta tüketilen pek çok gıda, kozmetik ve tekstil ürünü ile yapım ve üretim aşamalarında kullanılan binlerce kimyasal maddeye maruz kalınmaktadır. Bu kimyasal maddelerin çoğunluğu sağlık açısından yeterince araştırılmış ve etkileri ortaya konmuş değildir. Üreticilerin yaklaşımı “zararlı olduğu kanıtlanmadıkça kullanımı uygundur” görüşüdür ki, bu oldukça risk teşkil eden bir yaklaşımdır. İşlem gören bir üründekullanılan kimyasal maddeler, eser miktarlarda bulundukları için toksik etki göstermeyebilir. Ancak paketli ve işlenmiş gıda ürünleri, kozmetikler, giysiler gibi pek çok yoldan bu kimyasal maddelere maruz kalındığındavücuda alınan miktar artmakta ve toksik etki görülebilmektedir. Gıda üretim aşamalarında kullanılan pestisitler, hormonlar ve gübreler, işlenmiş gıdalarda yer alan boyalar, akrilamid, nitrozaminler, fitalatlar ve şeker olarak sunulan aspartam, TiO2, kozmetik ürünlerde ve giysilerin üretiminde de karşımıza çıkmaktadır. Bugün yaygın görülen alerji, otoümmin hastalıklar, kanser gibi pek çok hastalık artık bu kimyasallar ile ilişkilendirilmektedir. Bu çalışma ile gıda, kozmetik ve tekstil ürünlerinde kullanılan zararlı kimyasalların insan sağlığına etkileri değerlendirilmiştir. Bu sayede literatürde tek tek ele alınan zararlı kimyasalların etkileri holistik bir yaklaşımla ele alınmıştır.

Keywords

Çevre ve insan sağlığı, Kimyasal atıklar, Toksik maddeler

References

  1. [1] S. Sağlam, “Türkiye'de iç göç olgusu ve kentleşme,” Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları (HÜTAD), ss. 33-44, 2006.
  2. [2] H. Başel, “Türkiye’de nüfus hareketlerinin ve iç göçün nedenleri,” Sosyal Siyaset Konferansları Dergisi, ss. 515-542, 2007.
  3. [3] M. Öztürk, B. Topaloğlu, A.Hilton and J. Jongerden,“Rural‒Urban Mobilities in Turkey: Socio-spatial Perspectives on Migration and Return Movements,” Journal of Balkan and Near Eastern Studies, c. 20, s. 5, ss. 513-530, 2018.
  4. [4] Z.Akyıl, (2020, 30 Eylül). Nüfusun yüzde 8'i köyde yaşıyor, [Online]. [Erişim]: https://www.aa.com.tr/tr/turkiye/nufusun-yuzde-8i-koyde-yasiyor/742904.
  5. [5] K. Topal, “Çevre sorunlarının kaynağı olarak nüfus artışı mı. tüketim mi,” Türk İdare Dergisi s. 470, ss. 133-152, 2011.
  6. [6] M. E. Aydın ve F. Bedük,“Çevre ve sağlıklı beslenme ilişkisi, ”International 2nd. Halal and Healty Food Congress, Konya,Türkiye, 2013, ss. 359-372.
  7. [7] A. Ayaz ve M. Yurttagül, Besinlerdeki Toksik Öğeler-I, Ankara, Türkiye: Sağlık Bakanlığı Yayınları, 2008, ss. 27-30.
  8. [8] P. Yılmaz (2020, 27 Aralık). Tehlikeli kimyasalların sınıflandırılması depolanması kullanımı, [Online]. Erişim: https://slideplayer.biz.tr/slide/11336130/
  9. [9] A. Ayaz ve M. Yurttagül, Besinlerdeki Toksik Öğeler-II, Ankara, Türkiye: Sağlık Bakanlığı Yayınları, 2012, ss. 15-30.
  10. [10] S. Özcan, A. Tor and M. E. Aydın, “Levels of organohalogenated pollutants in human milk samples from Konya City, Turkey,” Clean – Soil, Air, Water, vol. 39, no. 10, pp. 978–983,2011.
APA
Öztürk, A. (2021). Günlük Yaşamda Kimyasal Madde Maruziyeti ve İnsan Sağlığına Etkileri. Duzce University Journal of Science and Technology, 9(4), 1547-1562. https://doi.org/10.29130/dubited.848711
AMA
1.Öztürk A. Günlük Yaşamda Kimyasal Madde Maruziyeti ve İnsan Sağlığına Etkileri. DUBİTED. 2021;9(4):1547-1562. doi:10.29130/dubited.848711
Chicago
Öztürk, Arzu. 2021. “Günlük Yaşamda Kimyasal Madde Maruziyeti Ve İnsan Sağlığına Etkileri”. Duzce University Journal of Science and Technology 9 (4): 1547-62. https://doi.org/10.29130/dubited.848711.
EndNote
Öztürk A (July 1, 2021) Günlük Yaşamda Kimyasal Madde Maruziyeti ve İnsan Sağlığına Etkileri. Duzce University Journal of Science and Technology 9 4 1547–1562.
IEEE
[1]A. Öztürk, “Günlük Yaşamda Kimyasal Madde Maruziyeti ve İnsan Sağlığına Etkileri”, DUBİTED, vol. 9, no. 4, pp. 1547–1562, July 2021, doi: 10.29130/dubited.848711.
ISNAD
Öztürk, Arzu. “Günlük Yaşamda Kimyasal Madde Maruziyeti Ve İnsan Sağlığına Etkileri”. Duzce University Journal of Science and Technology 9/4 (July 1, 2021): 1547-1562. https://doi.org/10.29130/dubited.848711.
JAMA
1.Öztürk A. Günlük Yaşamda Kimyasal Madde Maruziyeti ve İnsan Sağlığına Etkileri. DUBİTED. 2021;9:1547–1562.
MLA
Öztürk, Arzu. “Günlük Yaşamda Kimyasal Madde Maruziyeti Ve İnsan Sağlığına Etkileri”. Duzce University Journal of Science and Technology, vol. 9, no. 4, July 2021, pp. 1547-62, doi:10.29130/dubited.848711.
Vancouver
1.Arzu Öztürk. Günlük Yaşamda Kimyasal Madde Maruziyeti ve İnsan Sağlığına Etkileri. DUBİTED. 2021 Jul. 1;9(4):1547-62. doi:10.29130/dubited.848711