Osmanlı Devleti’nde Sigortacılığa Yönelik Dinî Yaklaşım

Öz

Anahtar Kelimeler

• -

Osmanlı Devleti’nde Sigortacılığa Yönelik Dinî Yaklaşım

Öz

Bu çalışmada, 19. yüzyılın ikinci yarısında Osmanlı Devleti’nde sigortacılık faaliyetlerinin gelişmeye başladığını ve özellikle de bu faaliyetlere yabancı sigorta şirketlerinin öncülük ettiğini görmekteyiz. Yabancı sigorta şirketlerinin Osmanlı Devleti’nde faaliyet göstermesi bu ülkelerle Osmanlı Devleti arasındaki artan ticari ilişkiler dolayısıyla ortaya çıkmıştır. Osmanlı’da yerli sigorta şirketlerinin kurulmasındaki gecikmenin nedenlerinden biri Osmanlı’nın sigortaya olan dini bakış açısıdır. Bu çalışmada Osmanlı Devleti’ndeki sigortaya olan dini bakış açısı dönem itibariyle müftüler tarafından verilen fetvalar yoluyla açıklanmaya çalışılacaktır

Anahtar Kelimeler

• Sigorta şirketi, Osmanlı Devleti, fetva, 19. yüzyıl

Kaynakça

1. Birincil Kaynaklar ve Gazeteler Başbakanlık Osmanlı Arşivi, Cevdet İktisat, 5/224, 10 Safer 1187/3 Mayıs 1773 - /8945, 27/Ra/1189-1775
2. Başbakanlık Osmanlı Arşivi, Y.MTV.308/82. 14 Rebiülevvel 1326/16 Nisan
3. Başbakanlık Osmanlı Arşivi, TFR.I.SL. 70/6920,
4. La Turquie, 08 Haziran 1870,
5. The Levant Herald, 08 Haziran 1870 İkincil Kaynaklar
6. Âbidîn İbn, Muhammed Emin b. Ömer b. Abdülazîz ed-Dımaşki, Hâşiyetu Reddü’l-muhtar ale’d-Dürri’l-muhtar : Şerh-i Tenviri’l-ebsar - 1252-1836, 2. bs.,
7. Kahire, Şerike Mektebe ve Matbaa Mustafa el-Babi el-Halebi, Cilt: IV, 1966/1386
8. Ahmed ez-Zerqâ ve Muhammed Abdülaziz en-Neccar, İslâm’a Göre Banka ve Sigorta, Çev. Hayreddin KARAMAN, 2. Bs. İstanbul, Damla Yay., 1981

9. Ererdi, H.Cemal, Sigortacılığımızın Tarihi, İstanbul, Commercial Union Yay, Esen, Bülent Nuri, Sigorta Bilgisi, Ankara, Milli Eğitim Basımevi, 1945
10. Ferid, İbn-i Hazim, Beyanülhak, Cilt: II, 14 Rebiülevvel 1327-23 Mart 1320
11. Güvenç, Murat, Pervititch Haritaları: İstanbul İçin Bitmemiş Bir Araştırma Projesi, Jacgues Pervititch Haritalarında İstanbul, Çev. Zülal Kılıç, İstanbul, Tarih Vakfı Yayını, 2003
12. İzgöer, Zeki, Ahmet Cevdet Paşa, İstanbul, Şule Yay., 1999
13. Karpat, Kemal H., Osmanlı’da Değişim, Modernleşme ve Uluslaşma, Çev. Dilek Özdemir, Ankara, İmge Yay., 2006
14. Kazgan, Haydar, Alkan Soyak ve Murat Koraltürk, Cumhuriyet’in 75 Yıllık Sigortacısı Koç Allianz, İstanbul, Koç Allianz Yay., 1998
15. Kohen, David, Mal Canın Yongasıdır, İstanbul, Osmanlı Bankası Araştırma Merkezi Yay.,2009
16. Pamuk, Şevket, Osmanlı Ekonomisinde Bağımlılık ve Büyüme (1820-1913), bs., İstanbul, Tarih Vakfı Yurt Yay., 2005
17. Sabri, Mustafa, İslâmda Münakaşaya Hedef Olan Mes’eleler, 2.bs., (Osmanlıcadan sadeleştiren: Osman Nuri Gürsoy). İstanbul, Sebil Yayınevi, 1984
18. Yenel, Halil Mirat, Sigorta Endüstrimize Ait Etüdler, İstanbul, İstanbul Matbaacılık T.A.O., 1953
19. ………………………., Ticaret-i Bahriye Kanunu 1863, Düstür, 1. Tertip, Cilt: I,
20. Akpınar, Turgut, “Tarihte Sigorta ve Yurdumuzda Sigortaya Dair İlk Fetvalar”, Tarih ve Toplum Dergisi, İstanbul, Sayı: 75, Mart 1990
21. Armağan, Servet, “İslam Hukukunda Sigorta Konusu ve İki Belge”, Ord.Prof.Dr. Halil Arslanlı’nın Anısına Armağan İ.Ü. Hukuk Fakültesi Dergisi, Fakülteler Matbaası, No: 561, İstanbul, 1970
22. Avcı, Mustafa, “Sigortanın Osmanlı Hukukuna Girişi", Yeni Türkiye Yayınları, Ankara, Cilt: XIV, 2002
23. Baskıcı, Murat, “Osmanlı Anadolusu’nda Sigorta Piyasası 1860-1918,” Ankara
24. Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, Ankara, Cilt: V, Sayı: 4, 2002
25. Chaim, Vardit Rispler, “Insurance and Semi-Insurance Transactions in Islamic History Until the 19th Century” Journal of the Economic and Social History of the Orient, Vol: XXXIV, Leiden, 1991 ed-Desûki, Muhammed, “Fetvâ el-İmâm Muhammed ‘Abduh fi’t-te’min ‘ale’l- hayât”, Mecelletü’l Ezher, Sayı: 7, Cilt: XXXVIII, Kahire, 1966
26. Hacak, Hasan, “İslâm Hukukunda Sigorta ve Fıkıh Bilginlerinin Sigortaya Yaklaşımının Genel Bir Değerlendirmesi”, Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Sayı: 30, 2006
27. “Sigorta Maddesi”, İslâm Ansiklopedisi, İstanbul, Türkiye Diyanet Vakfı Yay., Cilt: XII, 2009
28. “Sigortacılık”, Dünden Bugüne İstanbul Ansiklopedisi, İstanbul, Tarih Vakfı ve Kültür Bakanlığı Yay., Cilt: VI, 1994
29. Vehbe, Tevfik Ali, “Çağdaş Hukukta ve İslam Hukukunda Sigorta”, Mukayeseli Hukuk Araştırmaları Dergisi, Sayı: 10, 1973