Türkiye’de Yapılan Bilgisayarsız Bilgisayar Bilimi (B³) Araştırmaları: Bir Sistematik Alanyazın Taraması
Abstract
21. yüzyılda teknoloji kullanımının artması ile birlikte programlama becerisine sahip insan gücüne de ihtiyaç artmaktadır. Bu ihtiyaç kodlama öğretiminin önemini her geçen gün artırmaktadır. Kodlama öğretimin öneminin artması ile beraber etkinlik temelli bir yöntem olan B³ etkinlikleri son yıllarda alanyazında sıkça tartışılmaya başlanmıştır. Bu durum ulusal anlamda da etkisini göstererek konu üzerinde birçok çalışmanın yapıldığı görülmüştür. Bu araştırmada Türkiye’de yapılmış
olan B³ etkinlikleri eksenli çalışmaların farklı açılardan incelenmesi amaçlanarak sistematik alanyazın taraması yapılmıştır. Çalışma bir doküman incelemesi araştırması olup, betimsel içerik analiz yöntemi kullanılmıştır. Veri tabanları incelenerek ve eleme-dâhil etme kriterleri dikkate alınarak 12 makale, 3 bildiri ve 18 tez çalışma kapsamına alınmıştır. Araştırmaların yılları, eğilimleri, örneklem grupları, yöntemleri, kullanılan B³ etkinlik türleri, sonuçları ve önerilerine yönelik sorular irdelenerek
sonuçlar raporlaştırılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre B³ etkinlikleri üzerine yapılan çalışmaların 2019–2020 yılları arasında yoğunlaştığı; en çok kodlama ve algoritma öğretimi ile bilgi işlemsel düşünme (BİD) becerileri temaları üzerinde çalışıldığı; örneklem gruplarının çoğunlukla ilköğretim öğrencilerden özellikle 6. sınıf öğrencilerinden oluştuğu; nitel çalışmaların çoğunlukta olduğu ancak karma yöntemle beraber düşünüldüğünde nicel ve nitel yöntemin benzer oranlarda kullanıldığı, araştırma modeli olarak en çok deneysel desenlerin kullanıldığı, ayrıca çalışmaların büyük çoğunluğunun müdaheleli araştırma türünde olduğu ve etkinlik türü açısından kâğıt-kalem
tipi etkinliklerinin daha sık kullanıldığı sonuçlarına ulaşılmıştır. Ayrıca öğrencilerin ilgi ve motivasyonlarının arttığı, kodlama ve algoritma konusunda gelişim sağladıkları, derse aktif katılım ve öğrenme sürecine katkı sağladığı ve BİD becerileri ve düşünme becerilerinin gelişiminde olumlu yönde etkilerinin olduğu sonuçlarına sıkça rastlanmıştır. Etkinliklerin çeşitlendirilmesi, üretilmesi ve gerekiyorsa kültürümüze uyarlanması, farklı konu ya da derslerde kullanılması, öğrenci grubunun
özelliklerine ve öğretim tasarımı ilkelerine dikkat edilmesi, öğretmenlere hizmet içi eğitim verilmesi yönünde önerilere sıkça rastlanmıştır. Çıkan sonuçlar doğrultusunda B³ etkinliklerinin uygulanmasına ve gelecek araştırmalara yönelik önerilerde bulunulmuştur.
Keywords
Bilgisayarsız bilgisayar bilimi, kodlama eğitimi, sistematik alanyazın taraması
References
- AlAmer, R. A., Al-Doweesh, W. A., Al-Khalifa, H. S., & Al-Razgan, M. S. (2015). Programming unplugged: Bridging CS unplugged activities gap for learning key programming concepts [Conference Presentation]. Fifth International Conference on e-Learning (econf) (pp. 97–103). Manama, Bahrain: IEEE.
- Balanskat, A., & Engelhardt, K. (2015). Computing our future. Computer programing and coding. Priorities, school curricula and initiatives across Europe. European Schoolnet. Retrieved from http: //www .eun. org/r esour ces/d etail ?publ icati onID= 661. Erişim Tarihi: 15.04.2022.
- Battal, A., Afacan Adanır, G., & Gülbahar, Y. (2021). Computer science unplugged: A systematic literature review. Journal of Educational Technology Systems, 50(1), 24–47.
- Bell, T. C., Witten, I. H., & Fellows, M. (1998). Computer Science Unplugged: Off-line activities and games for all ages.
- Bell, J., & Bell, T. (2018). Integrating computational thinking with a music education context. Informatics in Education, 17(2), 151–166.
- Bell, T., Alexander, J., Freeman, J., & Grimley, M. (2009). Computer science unplugged: School students doing real computing without computers. New Zealand Journal of Applied Computing and Information Technology, 13(1), 20–29.
- Bell, T., & Lodi, M. (2019). Constructing computational thinking without using computers. Constructivist Foundations, 14(3), 342–351.
- Bell, T., & Vahrenhold, J. (2018). CS Unplugged—How is it used, and does it work? In H.-J. Böckenhauer, D. Komm & W. Unger (Eds.). Adventures between lower bounds and higher altitudes (pp. 497–521). Springer.
- Bers, M. U., González-González, C., & Armas–Torres, M. B. (2019). Coding as a playground: Promoting positive learning experiences in childhood classrooms. Computers and Education, 138, 130–145.
- Brackmann, C. P., Román-González, M., Robles, G., Moreno-León, J., Casali, A., & Barone, D. (2017). Development of computational thinking skills through unplugged activities in primary school [Conference presentation]. 12th Workshop on Primary and Secondary Computing Education (pp. 65–72). New York, USA.