Research Article

Yapay Zekâ Öğrenme Niyeti Ölçeği’nin Türk Kültürüne Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Volume: 6 Number: 2 August 25, 2025
TR EN

Yapay Zekâ Öğrenme Niyeti Ölçeği’nin Türk Kültürüne Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Abstract

Bu çalışmada Chai ve ark. tarafından geliştirilen Yapay Zekâ Öğrenme Niyeti Ölçeği'nin Türkçe'ye uyarlanması ve psikometrik özelliklerinin öğretmen adayı ve öğretmen adaylarından oluşan bir örneklemde incelenmesi amaçlanmıştır. Uyarlama sürecinde dilsel eşdeğerliği sağlamak amacıyla çift yönlü çeviri yöntemi kullanılmış ve içerik geçerliliğini sağlamak amacıyla uzman görüşlerine başvurulmuştur. Ölçeğin yapısını incelemek amacıyla 403 öğretmen adayı ile açımlayıcı faktör analizi (AFA) ve 419 ortaokul öğretmeni ile doğrulayıcı faktör analizi (DFA) yapılmıştır. Öğretmen adayları yeni teknolojilere açık olmaları nedeniyle AFA için seçilirken, öğretmen adayları ise istikrarlı mesleki tutumları nedeniyle DFA için seçilmiştir. AFA sonuçlarına göre ölçeğin toplam varyansın %62,44'ünü açıkladığı görülmüştür. DFA bulguları iyi bir model uyumunu doğrulamıştır (örn., χ²/sd = 2,81, RMSEA = .066, CFI = .96). Cronbach alfa, Omega, Guttman ve Spearman-Brown katsayıları kullanılarak yapılan güvenilirlik analizleri .70 ile .85 arasında değişmiştir. Alt boyutlar arasındaki korelasyonlar ise .202 ile .456 arasında değişmiştir. Genel olarak, bulgular ölçeğin Türkçe versiyonunun hem hizmet öncesi hem de hizmet içi öğretmenler arasında yapay zekâ öğrenme niyetini değerlendirmek için geçerli ve güvenilir bir araç olduğunu göstermiştir.

Keywords

Ethical Statement

This study followed all the rules stated to be followed within the “Higher Education Institutions Scientific Research and Publication Ethics Directive” scope. None of the actions specified under the title of “Actions Contrary to Scientific Research and Publication Ethics,” which is the second part of the directive, were not carried out. Ethics committee permission information Name of the committee that made the ethical evaluation: Bayburt University Date of ethical review decision: 20.02.2025 Ethics assessment document issue number: 42

References

  1. Abbasi, B. N., Wu, Y., & Luo, Z. (2025). Exploring the impact of artificial intelligence on curriculum development in global higher education institutions. Education and Information Technologies, 30, 547–581. https://doi.org/10.1007/s10639-024-13113-z
  2. Aggarwal, D., Sharma, D., & Saxena, A. B. (2024). Smart education: An emerging teaching pedagogy for ınteractive and adaptive learning methods. Journal of Learning and Educational Policy, (44), 1-9. https://doi.org/10.55529/jlep.44.1.9
  3. Aksekili, E., & Kan, A. (2024). Öğretmenlerin eğitimde yapay zekâ kullanımına yönelik tutum ölçeği geliştirme: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. 21. Yüzyılda Eğitim ve Toplum, 13(39), 525–541. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/3875249
  4. Avcı, E. (2023). Yapay zekânın toplumsal karşılığı ve karşıtlığı üzerine bir derleme. Yalova Sosyal Bilimler Dergisi, 14(1), 239–260. https://dergipark.org.tr/tr/pub/yalovasosbil/issue/87936/1419070
  5. Beaton, D. E., Bombardier, C., Guillemin, F., & Ferraz, M. (2000). Guidelines for the process of cross-cultural adaptation of self-report measures. Spine, 25(24), 3186–3191. https://doi.org/10.1097/00007632-200012150-00014
  6. Brislin, R. W. (1986). The wording and translation of research instruments. In W. J. Lonner & J. W. Berry (Eds.), Field methods in educational research (1st ed., pp. 137–164). Sage.
  7. Brown, T. A. (2015). Confirmatory factor analysis for applied research (2nd ed.). New York: Guilford Press.
  8. Büyüköztürk, Ş. (2018). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Pegem Akademi.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Specialist Studies in Education (Other)

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

August 9, 2025

Publication Date

August 25, 2025

Submission Date

March 26, 2025

Acceptance Date

July 12, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 6 Number: 2

APA
Kaplan, A., & Kurdal, C. (2025). Yapay Zekâ Öğrenme Niyeti Ölçeği’nin Türk Kültürüne Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Eurasian Journal of Teacher Education, 6(2), 88-106. https://doi.org/10.69918/ejte.1666160
AMA
1.Kaplan A, Kurdal C. Yapay Zekâ Öğrenme Niyeti Ölçeği’nin Türk Kültürüne Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. EJTE. 2025;6(2):88-106. doi:10.69918/ejte.1666160
Chicago
Kaplan, Abdullah, and Cem Kurdal. 2025. “Yapay Zekâ Öğrenme Niyeti Ölçeği’nin Türk Kültürüne Uyarlanması: Geçerlik Ve Güvenirlik Çalışması”. Eurasian Journal of Teacher Education 6 (2): 88-106. https://doi.org/10.69918/ejte.1666160.
EndNote
Kaplan A, Kurdal C (August 1, 2025) Yapay Zekâ Öğrenme Niyeti Ölçeği’nin Türk Kültürüne Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Eurasian Journal of Teacher Education 6 2 88–106.
IEEE
[1]A. Kaplan and C. Kurdal, “Yapay Zekâ Öğrenme Niyeti Ölçeği’nin Türk Kültürüne Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması”, EJTE, vol. 6, no. 2, pp. 88–106, Aug. 2025, doi: 10.69918/ejte.1666160.
ISNAD
Kaplan, Abdullah - Kurdal, Cem. “Yapay Zekâ Öğrenme Niyeti Ölçeği’nin Türk Kültürüne Uyarlanması: Geçerlik Ve Güvenirlik Çalışması”. Eurasian Journal of Teacher Education 6/2 (August 1, 2025): 88-106. https://doi.org/10.69918/ejte.1666160.
JAMA
1.Kaplan A, Kurdal C. Yapay Zekâ Öğrenme Niyeti Ölçeği’nin Türk Kültürüne Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. EJTE. 2025;6:88–106.
MLA
Kaplan, Abdullah, and Cem Kurdal. “Yapay Zekâ Öğrenme Niyeti Ölçeği’nin Türk Kültürüne Uyarlanması: Geçerlik Ve Güvenirlik Çalışması”. Eurasian Journal of Teacher Education, vol. 6, no. 2, Aug. 2025, pp. 88-106, doi:10.69918/ejte.1666160.
Vancouver
1.Abdullah Kaplan, Cem Kurdal. Yapay Zekâ Öğrenme Niyeti Ölçeği’nin Türk Kültürüne Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. EJTE. 2025 Aug. 1;6(2):88-106. doi:10.69918/ejte.1666160

Cited By

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 Unported License .