TR
EN
Yapay Zekâ Öğrenme Niyeti Ölçeği’nin Türk Kültürüne Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması
Abstract
Bu çalışmada Chai ve ark. tarafından geliştirilen Yapay Zekâ Öğrenme Niyeti Ölçeği'nin Türkçe'ye uyarlanması ve psikometrik özelliklerinin öğretmen adayı ve öğretmen adaylarından oluşan bir örneklemde incelenmesi amaçlanmıştır. Uyarlama sürecinde dilsel eşdeğerliği sağlamak amacıyla çift yönlü çeviri yöntemi kullanılmış ve içerik geçerliliğini sağlamak amacıyla uzman görüşlerine başvurulmuştur. Ölçeğin yapısını incelemek amacıyla 403 öğretmen adayı ile açımlayıcı faktör analizi (AFA) ve 419 ortaokul öğretmeni ile doğrulayıcı faktör analizi (DFA) yapılmıştır. Öğretmen adayları yeni teknolojilere açık olmaları nedeniyle AFA için seçilirken, öğretmen adayları ise istikrarlı mesleki tutumları nedeniyle DFA için seçilmiştir. AFA sonuçlarına göre ölçeğin toplam varyansın %62,44'ünü açıkladığı görülmüştür. DFA bulguları iyi bir model uyumunu doğrulamıştır (örn., χ²/sd = 2,81, RMSEA = .066, CFI = .96). Cronbach alfa, Omega, Guttman ve Spearman-Brown katsayıları kullanılarak yapılan güvenilirlik analizleri .70 ile .85 arasında değişmiştir. Alt boyutlar arasındaki korelasyonlar ise .202 ile .456 arasında değişmiştir. Genel olarak, bulgular ölçeğin Türkçe versiyonunun hem hizmet öncesi hem de hizmet içi öğretmenler arasında yapay zekâ öğrenme niyetini değerlendirmek için geçerli ve güvenilir bir araç olduğunu göstermiştir.
Keywords
Ethical Statement
This study followed all the rules stated to be followed within the “Higher Education Institutions Scientific Research and Publication Ethics Directive” scope. None of the actions specified under the title of “Actions Contrary to Scientific Research and Publication Ethics,” which is the second part of the directive, were not carried out.
Ethics committee permission information
Name of the committee that made the ethical evaluation: Bayburt University
Date of ethical review decision: 20.02.2025
Ethics assessment document issue number: 42
References
- Abbasi, B. N., Wu, Y., & Luo, Z. (2025). Exploring the impact of artificial intelligence on curriculum development in global higher education institutions. Education and Information Technologies, 30, 547–581. https://doi.org/10.1007/s10639-024-13113-z
- Aggarwal, D., Sharma, D., & Saxena, A. B. (2024). Smart education: An emerging teaching pedagogy for ınteractive and adaptive learning methods. Journal of Learning and Educational Policy, (44), 1-9. https://doi.org/10.55529/jlep.44.1.9
- Aksekili, E., & Kan, A. (2024). Öğretmenlerin eğitimde yapay zekâ kullanımına yönelik tutum ölçeği geliştirme: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. 21. Yüzyılda Eğitim ve Toplum, 13(39), 525–541. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/3875249
- Avcı, E. (2023). Yapay zekânın toplumsal karşılığı ve karşıtlığı üzerine bir derleme. Yalova Sosyal Bilimler Dergisi, 14(1), 239–260. https://dergipark.org.tr/tr/pub/yalovasosbil/issue/87936/1419070
- Beaton, D. E., Bombardier, C., Guillemin, F., & Ferraz, M. (2000). Guidelines for the process of cross-cultural adaptation of self-report measures. Spine, 25(24), 3186–3191. https://doi.org/10.1097/00007632-200012150-00014
- Brislin, R. W. (1986). The wording and translation of research instruments. In W. J. Lonner & J. W. Berry (Eds.), Field methods in educational research (1st ed., pp. 137–164). Sage.
- Brown, T. A. (2015). Confirmatory factor analysis for applied research (2nd ed.). New York: Guilford Press.
- Büyüköztürk, Ş. (2018). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Pegem Akademi.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Specialist Studies in Education (Other)
Journal Section
Research Article
Early Pub Date
August 9, 2025
Publication Date
August 25, 2025
Submission Date
March 26, 2025
Acceptance Date
July 12, 2025
Published in Issue
Year 2025 Volume: 6 Number: 2
APA
Kaplan, A., & Kurdal, C. (2025). Yapay Zekâ Öğrenme Niyeti Ölçeği’nin Türk Kültürüne Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Eurasian Journal of Teacher Education, 6(2), 88-106. https://doi.org/10.69918/ejte.1666160
AMA
1.Kaplan A, Kurdal C. Yapay Zekâ Öğrenme Niyeti Ölçeği’nin Türk Kültürüne Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. EJTE. 2025;6(2):88-106. doi:10.69918/ejte.1666160
Chicago
Kaplan, Abdullah, and Cem Kurdal. 2025. “Yapay Zekâ Öğrenme Niyeti Ölçeği’nin Türk Kültürüne Uyarlanması: Geçerlik Ve Güvenirlik Çalışması”. Eurasian Journal of Teacher Education 6 (2): 88-106. https://doi.org/10.69918/ejte.1666160.
EndNote
Kaplan A, Kurdal C (August 1, 2025) Yapay Zekâ Öğrenme Niyeti Ölçeği’nin Türk Kültürüne Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Eurasian Journal of Teacher Education 6 2 88–106.
IEEE
[1]A. Kaplan and C. Kurdal, “Yapay Zekâ Öğrenme Niyeti Ölçeği’nin Türk Kültürüne Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması”, EJTE, vol. 6, no. 2, pp. 88–106, Aug. 2025, doi: 10.69918/ejte.1666160.
ISNAD
Kaplan, Abdullah - Kurdal, Cem. “Yapay Zekâ Öğrenme Niyeti Ölçeği’nin Türk Kültürüne Uyarlanması: Geçerlik Ve Güvenirlik Çalışması”. Eurasian Journal of Teacher Education 6/2 (August 1, 2025): 88-106. https://doi.org/10.69918/ejte.1666160.
JAMA
1.Kaplan A, Kurdal C. Yapay Zekâ Öğrenme Niyeti Ölçeği’nin Türk Kültürüne Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. EJTE. 2025;6:88–106.
MLA
Kaplan, Abdullah, and Cem Kurdal. “Yapay Zekâ Öğrenme Niyeti Ölçeği’nin Türk Kültürüne Uyarlanması: Geçerlik Ve Güvenirlik Çalışması”. Eurasian Journal of Teacher Education, vol. 6, no. 2, Aug. 2025, pp. 88-106, doi:10.69918/ejte.1666160.
Vancouver
1.Abdullah Kaplan, Cem Kurdal. Yapay Zekâ Öğrenme Niyeti Ölçeği’nin Türk Kültürüne Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. EJTE. 2025 Aug. 1;6(2):88-106. doi:10.69918/ejte.1666160